Δημοσιεύθηκε: Σάββατο 11 / 7 / 2026 , 14:23 από news_room

AI Act: Το νέο πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα για πολίτες, επιχειρήσεις και Δημόσιο

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI) αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας εκατομμυρίων πολιτών, επηρεάζοντας από απλές ψηφιακές υπηρεσίες μέχρι κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η δημόσια διοίκηση. Με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού AI Act και την προώθηση του ελληνικού νομοθετικού πλαισίου, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου η ανάπτυξη της καινοτομίας θα συνδυάζεται με σαφείς κανόνες διαφάνειας, ασφάλειας και προστασίας των πολιτών.

Τι προβλέπει ο AI Act

Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο διεθνώς για τη χρήση συστημάτων AI. Βασικός του στόχος είναι να εξασφαλίσει ότι οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργούν με τρόπο ασφαλή, αξιόπιστο και συμβατό με τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών.

Η φιλοσοφία του βασίζεται στην αξιολόγηση του βαθμού κινδύνου κάθε εφαρμογής. Όσο μεγαλύτερη είναι η επίδραση ενός συστήματος στις ζωές των ανθρώπων, τόσο αυστηρότερες είναι οι απαιτήσεις που θα πρέπει να πληροί.

Εφαρμογές υψηλού κινδύνου υπό αυστηρή εποπτεία

Το νέο κανονιστικό πλαίσιο θέτει αυστηρούς κανόνες για εφαρμογές που χρησιμοποιούνται σε κρίσιμους τομείς.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• αξιολόγηση υποψηφίων για εργασία,
• εκπαιδευτικές διαδικασίες,
• υγειονομικές υπηρεσίες,
• δημόσια διοίκηση,
• απονομή κοινωνικών παροχών,
• δικαστικές διαδικασίες.

Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να διαθέτουν ανθρώπινη εποπτεία, υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας, διαφάνεια και τεκμηρίωση των αποφάσεών τους.

Παράλληλα, ο AI Act απαγορεύει ορισμένες πρακτικές, όπως το κοινωνικό σκοράρισμα (social scoring) και συγκεκριμένες μορφές βιομετρικής επιτήρησης που θεωρούνται ιδιαίτερα παρεμβατικές.

Τι αλλάζει για τους πολίτες

Για τους πολίτες, το νέο πλαίσιο σημαίνει περισσότερες εγγυήσεις και μεγαλύτερη προστασία κατά τη χρήση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.

Όταν μια υπηρεσία AI συμμετέχει σε διαδικασίες που επηρεάζουν ουσιαστικά τα δικαιώματα ή τις ευκαιρίες ενός ανθρώπου, θα πρέπει να λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια και υπό συγκεκριμένους κανόνες.

Επιπλέον, κάθε πολίτης θα γνωρίζει πότε συνομιλεί με chatbot ή άλλο σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης και όχι με φυσικό πρόσωπο, ενισχύοντας έτσι την εμπιστοσύνη στις ψηφιακές υπηρεσίες.

Νέο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις αποκτούν πλέον ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο λειτουργίας, το οποίο μειώνει τη νομική αβεβαιότητα και διευκολύνει την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η δημιουργία του AI Regulatory Sandbox, μέσω του οποίου νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) και μικρομεσαίες εταιρείες θα μπορούν να δοκιμάζουν καινοτόμες εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες, με τη στήριξη της Πολιτείας, πριν από την εμπορική τους αξιοποίηση.

Στόχος είναι η ανάπτυξη της καινοτομίας χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία των προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων των πολιτών.

Δημήτρης Παπαστεργίου: «Η εμπιστοσύνη αποτελεί το κλειδί»

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου επισημαίνει ότι το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η τεχνολογική εξέλιξη, αλλά η δημιουργία εμπιστοσύνης γύρω από τη χρήση της AI.

Όπως υπογραμμίζει, το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του AI Act δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον για τους πολίτες, ξεκάθαρους κανόνες για τις επιχειρήσεις και τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να συμβάλει ουσιαστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Γιατί χρειάζεται ελληνικό πλαίσιο εφαρμογής

Παρότι ο AI Act εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε χώρα οφείλει να οργανώσει τους μηχανισμούς εφαρμογής και εποπτείας του.

Το ελληνικό νομοσχέδιο προβλέπει:

• ορισμό αρμόδιων εποπτικών αρχών,
• δημιουργία Κέντρου Συντονισμού και Τεχνογνωσίας,
• λειτουργία του AI Regulatory Sandbox,
• σύσταση Ενιαίου Μητρώου Συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης του Δημοσίου,
• ενιαίο σύστημα υποβολής καταγγελιών για πολίτες και επιχειρήσεις.

Η επόμενη ημέρα της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα

Η εφαρμογή του AI Act αποτελεί μέρος της ευρύτερης εθνικής στρατηγικής για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό του Δημοσίου, την αξιοποίηση ανοικτών δεδομένων, την ενίσχυση της έρευνας και των νεοφυών επιχειρήσεων, καθώς και την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.

Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών μέσω ειδικών πρωτοβουλιών, όπως ο «Οδηγός Τεχνητή Νοημοσύνη για Όλους», ώστε η μετάβαση στη νέα ψηφιακή εποχή να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια, υπευθυνότητα και εμπιστοσύνη.

FAQ

Τι είναι ο AI Act;

Ο AI Act είναι ο ευρωπαϊκός κανονισμός που θεσπίζει ενιαίους κανόνες για την ανάπτυξη και χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ποιες εφαρμογές θεωρούνται υψηλού κινδύνου;

Εφαρμογές που χρησιμοποιούνται στην υγεία, την εργασία, την εκπαίδευση, τη δημόσια διοίκηση και τη δικαιοσύνη.

Τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις;

Δημιουργείται κοινό ρυθμιστικό πλαίσο, ενώ παρέχεται η δυνατότητα δοκιμής εφαρμογών μέσω του AI Regulatory Sandbox.

Πώς προστατεύονται οι πολίτες;

Με αυξημένη διαφάνεια, ανθρώπινη εποπτεία και δυνατότητα ελέγχου των εφαρμογών υψηλού κινδύνου.