Δημοσιεύθηκε: Τρίτη 26 / 5 / 2026 , 14:57 από news_room
Άρχισαν σήμερα στη Λευκωσία, στο ξενοδοχείο Hilton Nicosia, οι εργασίες του υψηλού επιπέδου ευρωπαϊκού συνεδρίου «EU Space Days 2026», φέρνοντας την Κύπρο στο επίκεντρο των εξελίξεων στον τομέα της διαστημικής πολιτικής, της καινοτομίας και της βιομηχανίας.
Για δύο ημέρες, κορυφαίοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Διαστημικό Πρόγραμμα (EUSPA), μαζί με εκπροσώπους κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών, επιχειρήσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων και του κυπριακού διαστημικού οικοσυστήματος συναντώνται στη Λευκωσία για να ανταλλάξουν απόψεις και να διαμορφώσουν το μέλλον της Ευρώπης στο Διάστημα.
Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG DEFIS) και το Τμήμα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) 2026, και αποτελεί το σημαντικότερο θεσμικό γεγονός της ΕΕ στον τομέα του Διαστήματος.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας, καθώς και η αξιοποίηση των διαστημικών τεχνολογιών για την ασφάλεια, την πράσινη μετάβαση και την οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νέες ευκαιρίες για καινοτομία, επενδύσεις και διεθνείς συνεργασίες.
Η φιλοξενία του συνεδρίου EU Space Days στην Κύπρο αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τη χώρα, ενισχύοντας τον ρόλο της ως αναδυόμενου κόμβου διαστημικών τεχνολογιών και καινοτομίας στην Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή.
Εναρκτήριος Χαιρετισμός του Υφυπουργού Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής δρος Νικόδημου Δαμιανού στην εκδήλωση Ευρωπαϊκές Ημέρες Διαστήματος 2026
Σας καλωσορίζω στην Κύπρο και στις EU Space Days 2026.
Πενήντα επτά χρόνια πριν, η ανθρωπότητα παρακολουθούσε το πρώτο ανθρώπινο αποτύπωμα στη Σελήνη. Εκείνη τη στιγμή, το Διάστημα συμβόλιζε την εξερεύνηση, τη φιλοδοξία και την επιστημονική περιέργεια.
Σήμερα, περισσότερο από μισό αιώνα μετά, το Διάστημα βρίσκεται πολύ πιο κοντά στη Γη και πολύ πιο βαθιά στην καθημερινότητά μας. Αποτελεί κρίσιμο πυλώνα του ψηφιακού μας μέλλοντος και αόρατη υποδομή της σύγχρονης ζωής. Η πλοήγηση, η διαχείριση φυσικών καταστροφών, τα χρηματοοικονομικά συστήματα και η ψηφιακή συνδεσιμότητα εξαρτώνται πλέον από ανθεκτικές διαστημικές υποδομές.
Με άλλα λόγια, το Διάστημα δεν είναι πλέον πολυτέλεια· είναι στρατηγική αναγκαιότητα. Βρίσκεται στον πυρήνα όλων όσων έχουν σημασία για την Ευρώπη: της ανταγωνιστικότητας, της ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζεται άμεσα από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τον οικονομικό ανταγωνισμό που βιώνουμε εδώ στη Γη.
Είναι, λοιπόν, μεγάλη τιμή να σας καλωσορίζω σε αυτό το κορυφαίο φόρουμ για τη διαστημική πολιτική, την καινοτομία, τις επιχειρήσεις και τη στρατηγική συνεργασία.
Τις επόμενες δύο ημέρες, τα EU Space Days θα αναδείξουν πώς οι ευρωπαϊκές διαστημικές δυνατότητες προσφέρουν απτά οφέλη στους πολίτες, στις επιχειρήσεις και στις δημόσιες αρχές σε ολόκληρη την Ένωση.
Το Galileo και το EGNOS ενισχύουν την πλοήγηση και την ασφάλεια των μεταφορών.
Το Copernicus συμβάλλει στην παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής και στη διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Τα GOVSATCOM και IRIS² προωθούν ασφαλείς και ανθεκτικές επικοινωνίες.
Παράλληλα, η Ευρώπη επενδύει σε νέες δυνατότητες, από την επίγνωση της κατάστασης στο Διάστημα και τις κβαντικές επικοινωνίες μέχρι τα συστήματα παρατήρησης της Γης νέας γενιάς, οικοδομώντας ένα οικοσύστημα που δεν είναι μόνο καινοτόμο, αλλά και επιχειρησιακά αξιόπιστο, ανθεκτικό και στρατηγικά σημαντικό.
Για την Κύπρο, η φιλοξενία των EU Space Days έχει ιδιαίτερη σημασία.
Βρισκόμενη στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, η Κύπρος διαχρονικά λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ περιοχών, πολιτισμών και οικονομιών. Σήμερα, με επίκεντρο μια οικονομία προσανατολισμένη στο μέλλον, αξιοποιούμε αυτή τη στρατηγική θέση για να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τον ρόλο μας ως αξιόπιστου περιφερειακού κόμβου για την τεχνητή νοημοσύνη, τις προηγμένες τεχνολογίες και τις διαστημικές υπηρεσίες.
Η Κύπρος εξελίσσεται σε ασφαλή και σταθερή πύλη για ψηφιακές υποδομές, δορυφορικές επικοινωνίες, κέντρα δεδομένων, υπηρεσίες παρατήρησης της Γης και αναδυόμενες διαστημικές τεχνολογίες. Οι περισσότερες από 300 ημέρες ηλιοφάνειας τον χρόνο, σε συνδυασμό με τις ανθεκτικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές μας, αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Κυρίες και κύριοι,
Βιώνουμε μια βαθιά μεταμόρφωση της παγκόσμιας διαστημικής σκηνής.
Η παγκόσμια διαστημική οικονομία έχει ήδη ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ και αναμένεται να υπερβεί το 1,5 τρισεκατομμύριο μέσα στην επόμενη δεκαετία. Χιλιάδες δορυφόροι βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε τροχιά γύρω από τη Γη, υποστηρίζοντας επικοινωνίες, πλοήγηση, περιβαλλοντική παρακολούθηση, διαχείριση κρίσεων, χρηματοοικονομικά συστήματα και κρίσιμες υποδομές.
Την ίδια στιγμή, το Διάστημα γίνεται ολοένα πιο ανταγωνιστικό, πιο αμφισβητούμενο και πιο στρατηγικά κρίσιμο.
Για την Ευρώπη, αυτό αποτελεί ταυτόχρονα πρόκληση, αλλά και ευκαιρία. Όπως επισημαίνουν και οι εκθέσεις Draghi και Letta, η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει την τεχνολογική της κυριαρχία και να δημιουργήσει μια πραγματική Ενιαία Αγορά για το Διάστημα – ικανή να μετατρέψει την επιστημονική αριστεία σε βιομηχανική ηγεσία, εμπορική ανάπτυξη και στρατηγική ανθεκτικότητα. Η πραγματικότητα είναι πως άλλοι προχωρούν πολύ πιο γρήγορα.
Αυτό απαιτεί επενδύσεις, κανονιστική σαφήνεια και, πάνω απ’ όλα, στρατηγική και φιλοδοξία. Απαιτεί επίσης μια εξωστρεφή προσέγγιση ως προς την κυριαρχία και την αυτονομία.
Κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE), έχουμε δεσμευτεί να συμβάλουμε ενεργά σε αυτή την προσπάθεια.
Λόγω και του αναβαθμισμένου γεωπολιτικού ρόλου της Κύπρου, που καθιστά τη χώρα μας αξιόπιστο και σταθερό εταίρο σε μια ιδιαίτερα σύνθετη περιοχή, έχουμε επίσης αναλάβει τον ρόλο γέφυρας μεταξύ της ΕΕ και των γειτονικών χωρών, εμβαθύνοντας τις σχέσεις αυτές κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας.
Όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό Νόμο για το Διάστημα (EU Space Act), και δεδομένης της πολυπλοκότητας του φακέλου, η Κυπριακή Προεδρία εργάστηκε εντατικά και μεθοδικά με τα κράτη μέλη και τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να προωθηθεί μια εποικοδομητική και ισορροπημένη εξέταση της πρότασης.
Στόχος μας ήταν να συμβάλουμε στη διαμόρφωση ενός πιο σαφούς, ισορροπημένου και λειτουργικού πλαισίου για τις διαστημικές δραστηριότητες στην Ευρώπη, ενός πλαισίου που θα ενισχύει την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα, παραμένοντας ταυτόχρονα αναλογικό, φιλικό προς την καινοτομία και προσαρμοσμένο στη διαφορετικότητα των εθνικών διαστημικών οικοσυστημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, στις 30 Μαρτίου παρουσιάσαμε συμβιβαστικό κείμενο της Κυπριακής Προεδρίας. Το έργο παραμένει απαιτητικό, όμως η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: η Ευρώπη χρειάζεται ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο για το Διάστημα, που να εμπνέει εμπιστοσύνη σε φορείς εκμετάλλευσης, δημόσιες αρχές, επενδυτές και πολίτες.
Παράλληλα, η Κυπριακή Προεδρία εργάζεται και για το διαστημικό σκέλος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, το οποίο θα αποτελέσει το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Διαστημικό Πρόγραμμα στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034.
Η συζήτηση αυτή είναι καθοριστική, καθώς οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες στο Διάστημα απαιτούν όχι μόνο σαφή στρατηγική, αλλά και τους αναγκαίους οικονομικούς, βιομηχανικούς και τεχνολογικούς πόρους για να υλοποιηθούν.
Μέσα από τις μέχρι σήμερα διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη, η Κυπριακή Προεδρία επιδίωξε τη σωστή ισορροπία μεταξύ προβλεψιμότητας και ευελιξίας.
Προβλεψιμότητα, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια, η νομική ασφάλεια και η εμπιστοσύνη για μακροπρόθεσμες επενδύσεις, διατηρώντας παράλληλα τη δυναμική των εμβληματικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων Galileo, EGNOS, Copernicus, GOVSATCOM και IRIS².
Ευελιξία, ώστε το μελλοντικό πρόγραμμα να μπορεί να προσαρμόζεται στις νέες τεχνολογίες, στις εξελισσόμενες ανάγκες ασφάλειας και στο ταχέως μεταβαλλόμενο στρατηγικό περιβάλλον, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για νέες στρατηγικές δυνατότητες, όπως η κυβερνητική παρατήρηση της Γης.
Τέλος, η Κυπριακή Προεδρία προωθεί τις εργασίες για τη νέα πρόταση κανονισμού της EUSPA, η οποία συνδέεται άμεσα με το μελλοντικό διαστημικό πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας. Βασικός μας στόχος είναι η πλήρης συνοχή μεταξύ της αρχιτεκτονικής του νέου προγράμματος και της νέας επιχειρησιακής εντολής του Οργανισμού.
Αγαπητοί φίλοι,
Για την Κύπρο, το Διάστημα δεν αποτελεί μια αφηρημένη συζήτηση· είναι το επόμενο τεχνολογικό σύνορο.
Ως νησιωτικό κράτος σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη και διαρκώς μεταβαλλόμενη περιοχή είμαστε κλιματικά ευάλωτοι και βιώνουμε άμεσα πολλές από τις προκλήσεις της εποχής μας: τις προκλήσεις θαλάσσιας ασφάλειας, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και την περιφερειακή αστάθεια.
Οι διαστημικές τεχνολογίες προσφέρουν ουσιαστικά εργαλεία για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.
Αυτή η αντίληψη καθοδήγησε τη στρατηγική μας τα τελευταία χρόνια και μας οδήγησε στη λήψη συγκεκριμένων βημάτων για τη δημιουργία ενός αξιόπιστου εθνικού διαστημικού οικοσυστήματος.
Θεσπίσαμε εθνικό νόμο για το Διάστημα, εναρμονισμένο με τις διεθνείς υποχρεώσεις και τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Δημιουργήσαμε το Κυπριακό Γραφείο Διαστήματος, ενισχύοντας τη διακυβέρνηση και τον συντονισμό των εθνικών δραστηριοτήτων στον τομέα του Διαστήματος.
Εγκαινιάσαμε το Κυπριακό Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας για το Διάστημα το 2024 και πρόσφατα δημιουργήσαμε την πρώτη θερμοκοιτίδα νεοφυών επιχειρήσεων με εξειδίκευση στο Διάστημα, μέσω του Κέντρου Αριστείας «Ερατοσθένης».
Σημαντικό ορόσημο στην πορεία αυτή αποτελεί η μετάβαση της Κύπρου σε καθεστώς Συνδεδεμένου Μέλους του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Πρόκειται για μια εξέλιξη που ανοίγει νέες δυνατότητες για ερευνητές, πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις και τη βιομηχανία της χώρας.
Για την περίοδο 2026-2028, η Κύπρος έχει ήδη εξασφαλίσει συμμετοχή σε προαιρετικά προγράμματα της ESA στους τομείς της παρατήρησης της Γης, των τηλεπικοινωνιών, της καινοτομίας και των προηγμένων διαστημικών τεχνολογιών.
Σε επίπεδο υποδομών, η Κύπρος ενισχύει σταθερά τον ρόλο της στο ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα. Η χώρα μας φιλοξενεί εγκαταστάσεις δορυφορικών πυλών και επίγειους σταθμούς για κορυφαίους ευρωπαϊκούς παρόχους, καθώς και τέσσερις επιχειρησιακούς δορυφόρους που αξιοποιούν κυπριακές υποδομές.
Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό οπτικής πύλης για αξιοποίηση των ευκαιριών που δημιουργούν τα ευρωπαϊκά προγράμματα ασφαλούς συνδεσιμότητας, βασισμένα στα συστήματα GOVSATCOM και στα δίκτυα EuroQCI.
Η Κύπρος είναι επίσης μία από τις μόλις τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες που φιλοξενούν επίγειο σταθμό λήψης του συστήματος Search and Rescue (SAR) του Galileo, για τον εντοπισμό σημάτων έκτακτης ανάγκης.
Τέλος, η EUSPA επέλεξε την Κύπρο για την εγκατάσταση δύο σταθμών RIMS που υποστηρίζουν τη λειτουργία του συστήματος EGNOS, βελτιώνοντας τις υπηρεσίες πλοήγησης για την αεροπορία, τη ναυτιλία και τις χερσαίες μεταφορές.
Αυτά δεν είναι συμβολικά έργα. Είναι στρατηγικές δυνατότητες που ενισχύουν άμεσα την ανθεκτικότητα, τη συνδεσιμότητα, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής μας.
Κυρίες και κύριοι,
Το μέλλον της Ευρώπης θα εξαρτηθεί από την ικανότητά μας να δράσουμε μαζί, αποφασιστικά και αποτελεσματικά. Να ενισχύσουμε τις δυνατότητές μας, παραμένοντας ταυτόχρονα ανοιχτοί στην καινοτομία, στη διεθνή συνεργασία και στην υπεύθυνη αξιοποίηση του Διαστήματος.
Η Κύπρος είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά σε αυτή τη συλλογική ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Ως Προεδρία του Συμβουλίου της EE.
Ως κράτος μέλος της EE.
Ως Συνδεδεμένο Μέλος της ESA.
Και ως αξιόπιστος εταίρος στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων.
Σας ευχαριστώ.
