Δημοσιεύθηκε: Πέμπτη 19 / 2 / 2026 , 9:18 από news_room
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Αντιμέτωπη με ακόμη μία κατηγορία για τον θάνατο μωρού είναι η 25χρονη Ειρήνη Μουρτζούκου , προσωρινά κρατούμενη για τέσσερις δολοφονίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες η Εισαγγελία Αμαλιάδας άσκησε σε βάρος της 25χρονης ποινική δίωξη για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας με πρόθεση που αφορά την δολοφονία του μικρού Παναγιωτάκη τον Αύγουστο του 2024. Η δίωξη πλην άλλων στοιχείων φαίνεται να βασίζεται κυρίως, στα ιατροδικαστικά δεδομένα που παρέδωσε στην Δικαιοσύνη η Τριμελής Επιτροπή Ιατροδικαστών μετά την επανεξέταση ευρημάτων, τα οποία παραπέμπουν σε θάνατο του παιδιού μέσω ασφυκτικού μηχανισμού.
Η 25χρονη έχει ομολογήσει την δολοφονία των δύο δικών της βρεφών, του βρέφους φίλης της, καθώς και την δολοφονία της ανήλικης αδερφής της.
Η δικογραφία για τον μικρό Παναγιώτη διαβιβάστηκε σε Ανακριτή.
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Βασικά στοιχεία της υπόθεσης της νεαρής Ειρήνης Μ. που όπως έχει ομολογήσει διέπραξε τόσα φρικτά εγκλήματα :
Ποιά είναι η Ειρήνη Μουρτζούκου και πως έφθασαν οι αρχές στα ίχνη των δολοφονιών τόσων βρεφών:
Ενα παιδί μεγαλώνει σε ένα σπίτι με ξεσπάσματα ενδοοικογενειακής βίας και παραμέληση, από το οποίο «δραπετεύει» τουλάχιστον δύο φορές. Μέσα σε διάστημα τριών χρόνων, άτομα του συγγενικού του περιβάλλοντος επικοινωνούν επανειλημμένως με το «Χαμόγελο του Παιδιού». Σταματάει το σχολείο στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου. Χρόνια αργότερα, ισχυρίζεται πως τη βίασε συγγενικό πρόσωπο της οικογένειας της μητέρας της, ενώ η μητέρα της λέει σε τηλεοπτικές εκπομπές πως η κόρη της από τα οκτώ της εμφάνιζε παραβατικές συμπεριφορές. Οτι γύρω στα δέκα της είχε σκηνοθετήσει την απαγωγή της. Οτι την πήγε σε ειδικό σχολείο και σε ψυχολόγο, ο οποίος της είχε πει πως το παιδί είχε «διπλή συμπεριφορά, διπλή προσωπικότητα, κάπως έτσι».
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Στα 13 της, δολοφονεί την ενάμισι έτους αδελφή της, όπως η ίδια ομολογεί αργότερα. Στα 21 της, δολοφονεί το παιδί της κουμπάρας της, το οποίο «πρόσεχε» ένα βράδυ. Στα 22 της, γίνεται παιδοκτόνος, όταν δολοφονεί το πρώτο της παιδί. Στα 23 της, δολοφονεί το δεύτερο παιδί της. Στα 24 της, όταν ένα ακόμα παιδί, αυτή τη φορά ο γιος τής τότε συντρόφου και συγκατοίκου της, πεθαίνει παρουσία της, γίνεται γνωστή στο πανελλήνιο. Εμφανίζεται από το ένα τηλεοπτικό κανάλι στο άλλο κι αρνείται κάθε ανάμειξή της στους θανάτους. Στα «παράθυρα» της TV αρχίζουν να εμφανίζονται και συγγενείς της, με πρώτη όλων τη μητέρα της, που κάποια στιγμή αρχίζει να την κατηγορεί δημοσίως ως φόνισσα, ενώ αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη για την κατάληξή της.
Στην ομολογία της, η κόρη επιστρέφει ξανά και ξανά στη σχέση της με τη μητέρα της. Λέει πως είχε μια μάνα που δεν τη νοιάστηκε ποτέ, ενώ το μόνο που εκείνη ήθελε ήταν η αγάπη της. «Κάθε φορά που μάλωνα με τη μητέρα μου ήθελα να κάνω κακό. Κλείδωνε το μυαλό μου. Το έκανα, το μετάνιωνα», φέρεται να είπε η 25χρονη σήμερα Ειρήνη Μουρτζούκου στους αστυνομικούς μετά τη σύλληψή της αυτή την εβδομάδα, «αλλά ήταν ήδη αργά».
Αληθινό θρίλερ
Αν βρισκόμασταν σε κάποια άλλη χώρα, η τραγική ιστορία που είναι η ζωή και οι πράξεις της Ειρήνης Μουρτζούκου θα γινόταν σειρά ή ταινία. Για τους κύκλους της βίας και της κακοποίησης. Για μια ακόμα Μήδεια από την Πάτρα. Για μια τραγωδία που άφησε στο τέλος της ανείπωτο πόνο και κατεστραμμένες ζωές, και το κοινό μιας χώρας παρακολουθούσε βουλιμικά στις οθόνες των τηλεοράσεων και των κινητών του, βήμα βήμα όσο το κουβάρι της διαστροφής ξετυλίγεται, σαν ένα άγριο ριάλιτι.
Αλλά η συγκεκριμένη ιστορία δεν είναι αποτέλεσμα μυθοπλασίας. Η Ειρήνη Μουρτζούκου είναι ένα υπαρκτό πρόσωπο που γεννήθηκε στην Πάτρα τον Ιούλιο του 2000, και μέσα στα επόμενα 25 χρόνια δολοφόνησε τουλάχιστον τέσσερα μωρά ή βρέφη. Συνεχίζει να αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στον θάνατο του μικρού Παναγιώτη, του γιου τής τότε συντρόφου της, ο οποίος έχασε τη ζωή του τον Αύγουστο του 2024, και ήταν η αφορμή για να έρθει η ιστορία της στο προσκήνιο. Πέρα όμως από τα ερωτήματα της «κλειδαρότρυπας» που εξετάζονταν στα πλατό των τηλεοπτικών εκπομπών εδώ και μήνες, η υπόθεση εγείρει σημαντικά ερωτήματα για την πολιτεία και τη λειτουργικότητα των υπηρεσιών της.
Πώς μια –καθ’ ομολογίαν της– κατά συρροήν δολοφόνος κατάφερε να εγκληματεί ξανά και ξανά; Πώς βρισκόταν χωρίς κανένα έλεγχο γύρω από μικρά παιδιά; Κι αν πάμε πιο πίσω, όταν εκείνη ήταν παιδί, πώς γίνεται, ενώ υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις για την ευάλωτη θέση της στο οικογενειακό της περιβάλλον, να μην παρέμβει κανείς;
Η ίδια η Ειρήνη Μουρτζούκου πέρυσι ισχυρίστηκε πως όταν μεγάλωνε, το σπίτι τους το είχαν επισκεφθεί πολλές φορές οι κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά ότι η μητέρα της την είχε δασκαλέψει να μη βγάζει άχνα. «Πάντα μου έλεγε να προσέχω τι λέω όταν έρχεται κοινωνική υπηρεσία», ανέφερε τον περασμένο Νοέμβριο. «Οποτε είχε έρθει στο σπίτι, ποτέ δεν μιλούσα».
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Κρατική υποχρέωση
Ο ψυχίατρος και διευθυντής του τμήματος Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, Γιώργος Νικολαΐδης, είχε δηλώσει στην εφημερίδα Καθημερίνη το πως σε κάποιες χώρες, με σύστημα παιδικής προστασίας πιο προηγμένο από το ελληνικό, η πολιτεία έχει τη θεσμική υποχρέωση σε κάθε θάνατο παιδιού να συγκροτεί μια επιτροπή που διερευνά τα αίτια των θανάτων. «Μάλιστα, έχει την υποχρέωση, εντός προσδιορισμένου χρονικού διαστήματος, να δώσει στη δημοσιότητα πόρισμα που να ελέγχει όχι μόνο τα αίτια, αλλά και τυχόν λάθη ή παραλείψεις ανθρώπων που μπορεί να ενεπλάκησαν στον θάνατο του βρέφους», εξηγεί.
Εδώ τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. «Το βασικότερο πρόβλημα στην Ελλάδα είναι η έλλειψη συνέχειας και συστηματικότητας, δεν υπάρχει συντεταγμένο σύστημα παιδικής προστασίας», τονίζει. Αν, συμπληρώνει, υπήρχε μια τυπική διαδικασία, ανεξάρτητη, δημόσια και διαφανής, από τον πρώτο θάνατο στον οποίο ενεπλάκη η Ειρήνη Μουρτζούκου θα μπορούσε να είχε διευκρινιστεί η εμπλοκή της και να είχαν αποφευχθεί οι υπόλοιποι. «Η ζωή κάθε παιδιού», αναφέρει, «είναι πολύτιμη και πρέπει να γίνεται οτιδήποτε είναι δυνατόν για να προστατευτεί».
Σύμφωνα με τον Γεράσιμο Κολαΐτη, ομότιμο καθηγητή Παιδοψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, τα πάντα ξεκινούν από την πρόληψη. «Η βία μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά – κι όταν έχουμε να κάνουμε με κακοποίηση και βία στην οικογένεια, όλοι γνωρίζουν ότι κατ’ αρχήν υπάρχει σιωπή από τα μέλη της – γιατί οι άνθρωποι δεν παίρνουν θεραπεία και το κράτος είναι ανεπαρκές. Οταν υπάρχουν οικογένειες που δυσλειτουργούν, είναι χρέος του κράτους να παρεμβαίνει», δήλωσε στην «Κ».
Η λύση, υπογραμμίζει, είναι να υποστηρίζονται οι οικογένειες που το έχουν ανάγκη, κυρίως ψυχοκοινωνικά, αλλά και οικονομικά. Αν όμως η πρόληψη, όπως τόσο συχνά συμβαίνει, αποτύχει, το επόμενο στάδιο στο οποίο το κράτος θα μπορούσε και θα έπρεπε να έχει καλύτερα αντανακλαστικά είναι οι κοινωνικές υπηρεσίες.
«Δεν υπάρχει η κουλτούρα της συνεργασίας, συχνά οι υπηρεσίες λειτουργούν κατακερματισμένα», τονίζει ο κ. Κολαΐτης. «Αν δεν υπάρχει διεπιστημονική συνεργασία, αυτοί οι άνθρωποι καταφέρνουν να μη γίνονται αντιληπτοί». Ούτε στην περίπτωση της Ειρήνης Μουρτζούκου, ούτε σε αυτή της Ρούλας Πισπιρίγκου, όταν είχαν πάει με τα παιδιά στο νοσοκομείο, δεν ζητήθηκε η συμβολή των παιδοψυχιατρικών τμημάτων των νοσοκομείων και των κοινωνικών υπηρεσιών, τονίζει.
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
«Φταίει η υποστελέχωση αλλά δεν υπάρχει και συντονισμός της συνεργασίας ανάμεσα στις υπηρεσίες, να βλέπει ο άνθρωπος στην είσοδο του νοσοκομείου ότι το συγκεκριμένο άτομο έχει ξαναέρθει, ότι έχουν πεθάνει δυο παιδιά της. Είναι φοβερό να φτάνει να σκοτώνει τουλάχιστον 4 παιδιά μέχρι να γίνει αντιληπτή», σημειώνει. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αφότου οι δύο υποθέσεις ανέδειξαν ότι επτά θάνατοι παιδιών από το 2014 μέχρι το 2023 αποδόθηκαν σε παθολογικά αίτια, με απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, ανεστάλη λειτουργία της ιατροδικαστικής υπηρεσίας Πατρών και διατάχθηκε εισαγγελική έρευνα στους ιατροδικαστές της.
Σύνδρομο
Σχετικά με την Ειρήνη Μουρτζούκου, και οι δύο ειδικοί είχαν αναφέρει το σύνδρομο Μινχάουζεν διά αντιπροσώπου. «Το προφίλ της συγκεκριμένης παιδοκτόνου έχει χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στο προφίλ γονέων που ενέχονται στο συγκεκριμένο σύνδρομο – οι προσωπικότητες έχουν μεγάλη ευαλωτότητα σε κάποιον τρίτο», όπως είχε αναφέρει ο κ. Νικολαΐδης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το τρίτο πρόσωπο μοιάζει να είναι η μητέρα της Ειρήνης Μουρτζούκου, τονίζει. «Δεν γεννιέσαι με αυτό», συμπληρώνει – αποτελεί ακραία επίπτωση δυσλειτουργικών διαπροσωπικών σχέσεων.
Οι τηλεοπτικές εμφανίσεις και η ομολογία
Μετά από μήνες, η 25χρονη ομολόγησε στα στελέχη του Ανθρωποκτονιών ότι σκότωσε τα δύο δικά της παιδιά, ένα ακόμη βρέφος αλλά και την αδερφή της – «Όταν τσακωνόμουν με τη μάνα μου, ήθελα να κάνω κακό»
Η Ειρήνη Μουρτζούκου εμφανιζόταν στα τηλεοπτικά κανάλια παίζοντας θέατρο. Η πρώτη της εμφάνιση έγινε τον Νοέμβριο του 2023, όταν η ίδια αναζητούσε συμπαράσταση για τους θανάτους των παιδιών της και μάλιστα σε μία περίοδο που η ελληνική κοινωνία ήταν συγκλονισμένη από την άλλη υπόθεση από την Αχαΐα, αυτή της Ρούλας Πισπιρίγκου, που καταδικάστηκε για τους θανάτους των τριών παιδιών τους.
Οι υποψίες άρχισαν να πληθαίνουν μετά τον θάνατο του μικρού Παναγιώτη στην Αμαλιάδα, τον Αύγουστο του 2024, οπότε και η Ειρήνη Μουρτζούκου εγκαινίασε ένα μπαράζ τηλεοπτικών εμφανίσεων, ρίχνοντας ευθύνες σε συγγενείς, απειλώντας όποιον άφηνε υπόνοιες εις βάρος της και διαψεύδοντας τα στοιχεία των γιατρών, των παθολογοανατόμων, των νευρολόγων που δεν επιβεβαίωναν τα παθολογικά αίτια, αλλά παρέπεμπαν σε ασφυκτικούς θανάτους των βρεφών.
Στο στόχαστρο της Ειρήνης Μουρτζούκου βρέθηκε αρκετές φορές η μητέρα της, Πόπη Αναγνωστοπούλου, η οποία είχε καταθέσει ασφαλιστικά μέτρα κατά της κόρης της ζητώντας να μην την πλησιάζει και να σταματήσει τις απειλές. «Έχω πει στη μάνα μου ότι αν μπω φυλακή θα πάρω και άλλους μαζί μου» είχε πει σε μία από τις πάμπολλες τηλεοπτικές εμφανίσεις της. Η μητέρα της αναφέρθηκε και σήμερα από την καθ’ ομολογίαν δράστιδα. «Όταν τσακωνόμουν με τη μάνα μου, ήθελα να κάνω κακό» φέρεται να είπε στους αστυνομικούς του Τμήματος Ανθρωποκτονιών.
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Μετά από μήνες που έπαιζε το «κρυφτό» αστυνομικοί της Ασφάλειας ντυμένοι με πολιτικά εκτέλεσαν στις 7 Ιουλίου 2025 το ένταλμα σύλληψης εις βάρος της Ειρήνης Μουρτζούκου σε ξενοδοχείο στην Ομόνοια. Τις πρώτες ώρες επέμεινε στη γραμμή της αθωότητας. Λίγο πριν τη μεταγωγή της για την Πάτρα λύγισε και ομολόγησε.
Ξεσπώντας σε κλάματα, η Μουρτζούκου ομολόγησε πως σκότωσε τα τέσσερα παιδιά. Κατά τη διάρκεια της κατάθεσή της, η νεαρή ανέφερε πως κάποια στιγμή είχε αποφασίσει να αποκαλύψει τα όσα έκανε στα παιδιά κατά τη διάρκεια εξομολόγησης αλλά δεν το έπραξε.
Στην κατάθεση της ανέφερε πως θόλωνε και δεν καταλάβαινε τι έκανε όταν δολοφονούσε τα βρέφη. Ισχυρίστηκε πως όταν συνειδητοποιούσε τις πράξεις της προσπαθούσε να τα επαναφέρει όμως ήταν ήδη αργά.
Η καθ’ ομολογίαν κατά συρροή δολοφόνος πήρε προθεσμία για να απολογηθεί ενώπιον του ανακριτή Πατρών την Κυριακή. Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, στην ΕΛΑΣ αποφασίστηκε η Ειρήνη Μουρτζούκου να κρατηθεί στη ΓΑΔΑ και να είναι απομονωμένη από τους υπόλοιπους κρατούμενους για λόγους ασφαλείας. Ο δικηγόρος της, Νίκος Αλεξανδρής, δήλωσε πως όσα θα πει η εντολέας του την Κυριακή «θα προκαλέσουν σοκ».
«Αδίστακτη δράση»
Όπως σημειώνεται στο ένταλμα της Ειρήνης Μουρτζούκου, προκύπτουν «σοβαρές ενδείξεις για επανειλημμένη αδίστακτη τέλεση της πράξης της ανθρωποκτονίας, τετελεσμένη τρεις φορές και μία σε απόπειρα σε ήρεμη ψυχική κατάσταση με πλήρη απάθεια, ψυχρότητα, σκληρότητα και παντελή απαξία για το έννομο αγαθό της ζωής, με μεγάλο αριθμό παθόντων μεταξύ των οποίων τρία βρέφη, ήτοι εναντίον αδύναμων ατόμων ανίκανων να αντισταθούν, εκ των οποίων τα δύο ήταν τα βιολογικά τέκνα της κατηγορουμένης».
Στο κατηγορητήριο περιγράφεται αναλυτικά η τραγική πορεία του δεύτερου παιδιού της προς τον θάνατο.
Άλλοι δράστες κατά συρροή δολοφονιών που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα είναι:
- Αικατερίνη Δημητρέα
- Μαρία Σαμπανιώτη
- Αντώνης Δαγκλής
- Δημήτρης Βακρινός
- Παντελής Καζάκος
- Θεόφιλος Σεχίδης
- Σπύρος Μπέσκος
- Αριστείδης Παγκρατίδης
- Κυριάκος Παπαχρόνης
Κατά συρροή δολοφονίες & ψυχολογία – ψυχιατρική
Σε μια ανακοίνωση το Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου Ψυχολόγων Κύπρου είχε εκφράσει την ανησυχία του και είχε αναφέρει σχετικά: Μια από τις πρώτες ερωτήσεις σχετικά με τους κατά συρροή δολοφόνους είναι κατά πόσο γεννιούνται ή γίνονται. Είναι δηλαδή ένας κατά συρροή δολοφόνος παράγωγο της φύσης (γενετικοί παράγοντες) ή της ανατροφής του (περιβαλλοντικοί παράγοντες);
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Όπως και στα περισσότερα θέματα ψυχικής υγείας, μια εγκληματική πράξη μπορεί να εξηγηθεί από τη συμβολή βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. ΔΕΝ μπορεί να αποδίδεται μεμονωμένα σε γενετικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες. Στη βιβλιογραφία οι εγκληματικές πράξεις ερευνώνται μέσα από την Αντικοινωνική Συμπεριφορά, δηλαδή η συμπεριφορά που παραβιάζει τις κοινωνικές νόρμες ή τα κοινωνικά πρότυπα. Η αντικοινωνική συμπεριφορά φαίνεται να συνδέεται ερευνητικά με βιολογικούς παράγοντες, όπως δυσλειτουργία σε ψυχοφυσιολογικές αντιδράσεις του σώματος (π.χ., χαμηλότερος καρδιακός παλμός), καθώς και σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου όπως ο προμετωπιαίος λοβός και η αμυγδαλή (Raine και συνεργάτες, 2000). Ταυτόχρονα, έρευνες δείχνουν ότι ψυχολογικά χαρακτηριστικά, όπως η παρορμητικότητα και ο ναρκισσισμός, αλλά και κοινωνικοί παράγοντες, όπως κάποια τραυματική εμπειρία στην παιδική ηλικία, ή χαμηλό κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο συνδέονται με την αντικοινωνική συμπεριφορά (Moffitt, 1993). Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα που παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν αντικοινωνική συμπεριφορά, σε σύγκριση με τα άτομα που δεν παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Σημαντικός παράγοντας δε που αυξάνει τις πιθανότητες για ανάπτυξη αντικοινωνικής συμπεριφοράς στην ενηλικίωση είναι η εμφάνιση έντονης και συνεχής παραβατικής συμπεριφοράς κατά την παιδική και εφηβική ηλικία (Gelhorn και συνεργάτες, 2007).
Ο Daniel Weinberger, Καθηγητής Ψυχιατρικής, Νευρολογίας και Νευροεπιστήμης και Διευθυντής του Lieber Institute for Brain Development του Johns Hopkins University έχει αναφέρει ότι το να κληρονομήσουμε γονίδια με «μικρές δυσλειτουργίες» μας θέτει σε ρίσκο και μας βάζει σε ένα «συγκεκριμένο δρόμο». Αλλά, συνεχίζοντας ο Δρ Weinberger σημειώνει «ΔΕΝ καθορίζουν, τα γονίδια, αν θα καταλήξουμε με κάποια ψυχική ασθένεια. Αυτές οι δυσλειτουργίες ΔΕΝ είναι πεπρωμένο. Περιγράφουν το ρίσκο. Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν επίσης ρόλο». Οι ερευνητές στο χώρο της μελέτης της Αντικοινωνικής Συμπεριφοράς συμφωνούν ότι δεν ξέρουμε αρκετά ακόμα για τους γενετικούς παράγοντες ώστε να χρησιμοποιήσουμε ή να προωθήσουμε τη χρήση γενετικού ελέγχου ως μέρος της διάγνωσης της παραβατικής ή αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
Το έγκλημα δε συνδέεται πάντα με ψυχική ασθένεια ή ιδιοφυΐες του κακού.
Στην προσπάθεια να γίνει κατανοητή μια αποτρόπαια πράξη, γίνονται συχνά αναφορές στο ότι όλοι οι κατά συρροή δολοφόνοι παρουσιάζουν κάποια ψυχική ασθένεια ψυχωσικής φύσεως (π.χ., Σχιζοφρένεια) ή είναι ιδιοφυίες που θέλουν να κάνουν κακό. Τα πιο πάνω στοιχεία δε φαίνεται να βασίζονται σε ερευνητικά δεδομένα. Στη βιβλιογραφία οι κατά συρροή δολοφονίες προσεγγίζονται κάτω από το πρίσμα της αντικοινωνικής συμπεριφοράς, όπως προαναφέρθηκε, αλλά και των ψυχοπαθητικών χαρακτηριστικών (Widom, 1977). Τα ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά αναφέρονται στη χαμηλή ενσυναίσθηση (δηλ. την αδυναμία κατανόησης της οπτικής πλευράς του άλλου) και χαμηλή μεταμέλεια του ατόμου (Babiak & Hare, 2006), πράγμα το οποίο μπορεί να εξηγήσει την επαναλαμβανόμενη εγκληματική πράξη ενός κατά συρροή δολοφόνου χωρίς μεταμέλεια ή ανησυχία για τις νομικές ή άλλες συνέπειες των πράξεών του. Στη βιβλιογραφία, κάποια από τα άτομα με αυτά τα ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά φαίνεται να παρουσιάζουν έλεγχο της συμπεριφοράς τους αντί παρορμητικότητα, να έχουν ανεπτυγμένη πειθώ, οργανωτικές ικανότητες, και ικανότητα για μακροπρόθεσμη σκέψη (Gao & Raine, 2010), σε σύγκριση με άτομα που δεν παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Αυτά τα χαρακτηριστικά εξηγούν τη δεξιότητα των κατά συρροή δολοφόνων να χειραγωγούν, να δημιουργούν πλάνο και να αποφεύγουν τη σύλληψη. Αυτά τα χαρακτηριστικά δύναται να παρουσιαστούν και σε υγιή πληθυσμό που δεν παρουσιάζουν απαραίτητα αρνητικά κοινωνικές συμπεριφορές (Lykken, 1995). Από την άλλη, το «προφίλ» της ιδιοφυΐας του κακού είναι μια εικόνα, ένα στερεότυπο που προωθείται μέσα από το χώρο της ψυχαγωγίας με χαρακτήρες όπως ο Hannibal Lecter στην «Σιωπή των Αμνών» ή του John Doe στην ταινία «Se7en».
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Η χρήση αυθαίρετων συνδέσεων ή συμπερασμάτων, εφόσον δεν υφίστανται επαρκή στοιχεία ή οι απόψεις που προβάλλονται στηρίζονται σε μεμονωμένα στοιχεία, όπως και η προσπάθεια δημιουργίας «προφίλ» ενός κατά συρροή δολοφόνου είναι προβληματική.
Η πιο πάνω πράξη επί της ουσίας στιγματίζει και δύναται να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα. Δεν είναι όλοι οι κατά συρροή δολοφόνοι άντρες, δεν είναι όλοι λευκοί, δεν είναι όλοι «κλειστοί χαρακτήρες που δεν εκφράζονται». Η επιστήμη της Ψυχολογίας έχει παραθέσει διαχρονικά ερευνητικά και κλινικά ευρήματα που υποδεικνύουν την ύπαρξη ίδιων παραγόντων που οδηγούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις και έχουν διαφορετικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, δύο άτομα, τα οποία στο παρελθόν είχαν κακοποιηθεί σωματικά από το γονέα τους μπορεί να αναπτύξουν διαφορετικές συμπεριφορές λόγω άλλων προστατευτικών παραγόντων (π.χ., η προσωπική τους ανθεκτικότητα και το υποστηρικτικό δίκτυο). Δηλαδή, η ύπαρξη ατόμου με αντικοινωνική συμπεριφορά μέσα σε μια οικογένεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι και οι συγγενείς των ατόμων αυτών θα παρουσιάσουν τις ίδιες συμπεριφορές. Παράλληλα, η προβολή των όποιων «προφίλ» μπορεί να οδηγήσει σε εκτόξευση λανθασμένων κατηγοριών, σε αχρείαστη και υπερβολικά υπερευαίσθητη αντίδραση του κοινού σε οποιονδήποτε φαινομενικά ταιριάζει στο εν λόγω «προφίλ», καθώς και σε στιγματισμό και απομόνωση ή εξοστρακισμό συνανθρώπων μας που αντιθέτως χρειάζονται τη στήριξη μας.
Μερικές από τις πραγματικές ανάγκες που υπάρχουν:
Πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας. Το Παρατηρητήριο για τη Βία στο Σχολείο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού έχει δημιουργήσει πρόσφατα πολιτική σχετικά με τη βία και την παραβατικότητα στο σχολικό πλαίσιο που αφορά σε ανάπτυξη, υιοθέτηση και εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών για την αντιμετώπιση του φαινομένου μέσω συνεργασιών με ΜΚΟ και άλλους κοινωνικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένου και του ΣΨΚ. Η επιτυχία της πολιτικής έγκειται στην πολυθεματική και αποτελεσματική συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων και όχι μόνο.
Πρόληψη του στιγματισμού και περιθωριοποίησης ατόμων που έχουν ανάγκη την ψυχοκοινωνική στήριξη. Προώθηση δραστηριοτήτων για μείωση του κοινωνικού στιγματισμού ατόμων με ψυχικές ασθένειες και ενδυνάμωση των προγραμμάτων στήριξης και αποτελεσματικής κοινωνικής ένταξης τους.
Πρόληψη μέσω έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης στους κινδύνους που παρατηρούνται στο διαδίκτυο, ακόμη και για τους ενήλικες. Επέκταση και ευρύτερη υιοθέτηση και εφαρμογή υφιστάμενων προγραμμάτων (π.χ., προγράμματος CYTA για ενημέρωση των κινδύνων στο διαδίκτυο), καθώς και άλλων προγραμμάτων.
Προγράμματα εκπαίδευσης επαγγελματιών αμέσα εμπλεκόμενων φορέων σε θέματα κοινωνικής ενσωμάτωσης, στιγματισμού, και ευαισθητοποίησης. Τέτοια προγράμματα εφαρμόζονται και στο εξωτερικό με σχετική επιτυχία και αποτελούν μέρος ευρύτερης πολιτικής των εν λόγω σωμάτων σε θέματα διαχείρισης καταγγελιών.
Τα πιο πάνω αποτελούν μόνο ένα μέρος του «παζλ» για επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων που αφορούν και σχετίζονται με το πρόσφατο συμβάν. Για την υλοποίηση αυτών και άλλων πρωτοβουλιών χρειάζεται πολιτική και κοινωνική βούληση, καθώς και χρηματοδότηση.
Δίωξη και για μία πέμπτη δολοφονία μωρού ασκήθηκε σε βάρος της καθ΄ομολογία δολοφόνου Ειρήνης Μουρτζούκου
Τα κίνητρα
– Η σύνδεση ανάμεσα στις εγκληματικές πράξεις και στην ψυχολογία αφορά την κατανόηση των κινήτρων πίσω από ένα έγκλημα, ποιος διαπράττει το έγκλημα, την τιμωρία κλπ αναφέρει ο Ιατρός Αριστοτέλης Βάθης στη προσωπική του ιστοσελίδα σχετικά τους ανθρώπους που διαπράττουν τέτοια άσχημα εγκλήματα. Ο Ιατρός τονίσει ότι μια από τις ψυχολογικές θεωρίες που προσπαθούν να ερμηνεύσουν και προβλέψουν τις παραβατικές συμπεριφορές, είναι η σκοτεινή τριάδα της προσωπικότητας. Καθένας από αυτούς τους τύπους προσωπικότητας ονομάζεται “σκοτεινός” επειδή θεωρείται ότι περιέχει κακόβουλες ιδιότητες. Η τριάδα αυτή των χαρακτηριστικών απαρτίζεται από το ναρκισσισμό, το μακιαβελισμό και την ψυχοπάθεια. Οι υψηλές βαθμολογίες σε αυτά τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας έχει βρεθεί ότι έχουν συσχετιστεί ερευνητικά με αυξημένη πιθανότητα ενός ατόμου να διαπράξει εγκλήματα.
– Κάποιοι άνθρωποι καταλήγουν σε εγκλήματα για διάφορους λόγους, όπως παρόρμηση, εκδίκηση, θυμός, απόρριψη, χειριστική προσωπικότητα, κακοήθης ναρκισισμός ή ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. Αν και τα στερεότυπα και οι ταινίες του Χόλυγουντ παρουσιάζουν τους ψυχιατρικούς ασθενείς να κάνουν εγκλήματα, η συντριπτική πλειοψηφία δεν είναι βίαιοι, αν και ορισμένες ψυχικές νόσοι είναι όντως πιο επικίνδυνες συγκριτικά και μπορεί να ωθήσουν ένα άτομο σε παραβατικές συμπεριφορές.
Ο προμετωπιαίος φλοιός, η αμυγδαλή και ο πρόσθιος φλοιός του προσαγώγιου είναι τμήματα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ο προμετωπιαίος φλοιός είναι υπεύθυνος για τη λογική και τον αυτοέλεγχο. Η αμυγδαλή είναι υπεύθυνη για το φόβο, την επιθετικότητα και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Ο πρόσθιος φλοιός του προσαγώγιου ελέγχει τις παρορμήσεις και τις συμπεριφορές μας. Η δυσλειτουργία σε οποιαδήποτε από αυτές τις περιοχές στον ανθρώπινο εγκέφαλο έχει παρατηρηθεί συχνότερα σε άτομα που εμπλέκονται σε εγκληματικές πράξεις. Αυτά τα τμήματα δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως μέχρι την ηλικία των 20 ετών, και αυτό κατά συνέπεια ενδέχεται να αυξήσει την επιρρέπεια των νέων στα εγκλήματα. Βιολογικοί παράγοντες όπως τα επίπεδα της τεστοστερόνης, της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης επίσης παίζουν ρόλο στις εγκληματικές πράξεις.
Ενδεικτική βιβλιογραφία:
1. Whiting, D. et al. (2022).Associating Violence With Schizophrenia—Risks and Biases—Reply. JAMA Psychiatry [link]
2.Fazel, S. et al. (2016).Mental health of prisoners: prevalence, adverse outcomes, and interventions. The Lancet Psychiatry [link]
3.Sariaslan, A. et al. (2020). Risk of subjection to violence and perpetration of violence in persons with psychiatric disorders in Sweden. JAMA Psychiatry [link ]
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Protothema, cypsa(org),therapia(gr), Kathimerini, adologala.gr.
