Δημοσιεύθηκε: Σάββατο 31 / 1 / 2026 , 23:44 από news_room

ΕΛΛΑΔΑ – ΑΘΗΝΑ, ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΟΣ ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑΣ – ΤΕΡΨΙΘΕΑ, ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΡΠΑΘΑΚΗΣ, 31 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026 | Με λαμπρότητα και επισημότητα τελέστηκε σήμερα το απόγευμα ο Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός του Αγίου Τρύφωνος στον ομώνυμο περικαλλή ναό της Ι.Μ. Γλυφάδας & 3Β (Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης) και Ελληνικού.

Στον Αρχιερατικό εσπερινό Χοροστάτησε ο οικείος Μητροπολίτης, σεβασμιώτατος κ. κ. Αντώνιος συμπαραστατούμενος από τον Προϊστάμενο του Ιερού Ναού Αρχιμανδρίτη Μιχαήλ Κανέλλο, Ιερείς και Ιεροδιακόνους της Ι.Μ. Γλυφάδας, καθώς και τη παρουσία του Δημάρχου της Γλυφάδας όπως και πλήθους πιστών όπου προσήλθαν από την ενορία και διάφορα προάστια των Νοτίων για να συνεορτάσουν και να συμπανηγυρίσουν την Ιερά Μνήμη του Αγίου Τρύφωνος.

Τον Θείο Λόγο κήρυξε κατόπιν αδείας – ευλογίας ο Ιεροκήρυκας και Προϊστάμενος του Ι.Ν. Αγίου Παύλου – Αγίου Δημητρίου Τερψιθέας (Άνω Γλυφάδα), Αρχιμανδρίτης Δωρόθεος Σαμαρτζής ο οποίος ανέφερε:

Η Εκκλησία μας σήμερα προβάλλει ενώπιον μας μία μορφή που δεν εντυπωσιάζει με εξωτερική δύναμη ή κοινωνικό κύρος, αλλά με τη δύναμη της ταπείνωσης και της πιστής καρδιάς.

Τον Άγιο Μεγαλομάρτυρα Τρύφωνα, ένα νέο άνθρωπο, απλό βοσκό από τη Φρυγία της Μικράς Ασίας, που από παιδί ακόμα, έμαθε να ζει μέσα στη σιωπή της φύσεως, στην εργασία και στην προσευχή. Δεν είχε θεολογικές σπουδές, δεν είχε αξιώματα, δεν είχε καμία εγγύηση επιτυχίας σύμφωνα με τα μέτρα του κόσμου, όμως είχε εκείνο που είναι το ουσιώδες: καθαρή καρδιά και εμπιστοσύνη στον Θεό, μια εμπιστοσύνη, όχι ως μία αόριστη έννοια, αλλά με αποτύπωμα στην ίδια του τη ζωή. Το συναξάρι του Αγίου μας αναφέρει ότι έκανε θαύματα, τα οποία όμως δεν αποτελούν ένα ατομικό φαινόμενο, αλλά ένα εκκλησιαστικό γεγονός.

Ο Άγιος Τρύφωνας δεν ενεργεί ποτέ αποκομμένος από το σώμα της Εκκλησίας, αλλά ως ζωντανό μέλος του. Τα θαύματα δεν είναι ιδιωτικά χαρίσματα, αλλά καρπός της ζωής μέσα στη χάρη του Αγίου Πνεύματος, που ενεργεί εντός της εκκλησιαστικής κοινωνίας. Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν τιμά τους Αγίους ως θαυματοποιούς, αλλά ως μάρτυρες της Αναστάσεως. Το θαύμα στην ουσία του είναι εμπειρία αναστάσιμη, είναι ρήγμα του θανάτου μέσα στον χρόνο.

Στην Ορθόδοξη Θεολογία κάθε αληθινό θαύμα έχει ευχαριστιακό χαρακτήρα. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί Άγιοι συνδέουν τη θεραπεία με την προσευχή, τη νηστεία, τη μετάληψη, δηλαδή με τρόπος υπάρξεως που εντάσσουν τον άνθρωπο στη ζωή του Χριστού. Ο Άγιος Τρύφων δεν κατέχει δύναμη, μετέχει στη ζωή του Χριστού και ακριβώς επειδή μετέχει μπορεί να μεταδίδει ζωή. Το θαύμα δεν είναι μεταφορά ενέργειας, αλλά μετάδοση σχέσης. Επιπλέον, το γεγονός ότι ο Άγιος θεράπευε χωρίς διάκριση, χωρίς κοινωνικά ηθικά κριτήρια, φανερώνει ότι το θαύμα δεν είναι ανταμοιβή αρετής, αλλά πρόγευση εσχάτων. Ο Θεός θεραπεύει όχι επειδή ο άνθρωπος είναι άξιος, αλλά επειδή είναι αγαπημένος. Αυτό έχει τεράστια θεολογική σημασία. Το θαύμα δεν αποδεικνύει την αγιότητα του ανθρώπου, αλλά την αγαθότητα του Θεού.

Η κορύφωση του Αγίου Τρύφωνα, όμως, δεν είναι τα θαύματα, αλλά το μαρτύριο. Στα χρόνια του Αυτοκράτορα Δεκίου, όταν ζητήθηκε να αρνηθεί τον Χριστό, δεν δίστασε. Δεν διαπραγματεύτηκε, δεν αναζήτησε συμβιβασμούς, με πραότητα, αλλά και εσωτερική σταθερότητα ομολόγησε. Χριστιανός ειμί και ου δύναμαι άλλον Θεόν λατρεύειν. Και αυτή η απλή φράση, χωρίς ρητορική, χωρίς ιδεολογία, έγινε σφραγίδα της αιωνιότητός του. Εδώ ακριβώς βρίσκεται το βαθύτερο μήνυμα του Αγίου. Δεν μας καλεί να γίνουμε όλοι μάρτυρες αίματος, αλλά μάρτυρες συνειδήσεως.

Να μάθουμε να λέμε όχι, όταν όλος ο κόσμος μας πιέζει να συμβιβαστούμε. Να μάθουμε να παραμένουμε πιστοί, όχι μόνο όταν όλα πάνε καλά, αλλά κυρίως όταν η πίστη έχει κόστος. Δεν είναι τυχαίο, ότι στη συνείδηση του λαού μας, ο Άγιος Τρύφων συνδέθηκε με τη γη, με την καλλιέργεια, με τον μόχθο. Είναι ο Άγιος που προστατεύει τον κόπο του ανθρώπου, όχι μαγικά, αλλά παιδαγωγικά. Μας υπενθυμίζει, ότι η ευλογία του Θεού δεν έρχεται χωρίς συνεργασία, χωρίς ευθύνη, χωρίς σεβασμό στη δημιουργία. Η προσευχή δεν καταργεί τον κόπο, τον Αγιάζει. Και εδώ, αγαπητοί μου, η μορφή του Αγίου Τρύφωνα αποκτά μία ιδιαίτερη επικαιρότητα για τη δική μας εποχή. Ζούμε σε έναν κόσμο ταχύτητας, εικόνας και επιφάνειας, όπου η ζωή βιώνεται συχνά ως διαρκής έκθεση. Ο σύγχρονος άνθρωπος μαθαίνει από πολύ νωρίς να παρουσιάζει τον εαυτό του, να τον διαχειρίζεται ως προφίλ , να τον βελτιώνει αισθητικά και λειτουργικά, ώστε να είναι αποδεκτός και επιθυμητός. Η αξία του ανθρώπου μετατρέπεται έτσι σε μετρήσιμο μέγεθος, επιτυχία, απόδοση παραγωγικότητα, κοινωνική επιρροή. Όσο περισσότερο φαίνεσαι, τόσο περισσότερο υπάρχεις. Και όμως, μέσα σε αυτή τη συνεχή προβολή, ο άνθρωπος συχνά μένει βαθιά μόνος, αποκομμένος από τον εσωτερικό του κόσμο, από την ίδια την ύπαρξη. Ο Άγιος Τρύφωνας, ένας άγνωστος βοσκός που έγινε μάρτυρας, ανατρέπει ριζικά αυτό το σχήμα. Η ζωή του δεν έχει τίποτε το εντυπωσιακό με τα κοσμικά κριτήρια, δεν επιδίωξε αναγνώριση, δεν κατασκεύασε εικόνα. Και όμως, ακριβώς αυτή η αφάνεια έγινε ο χώρος που καλλιεργήθηκε η αλήθεια του. Η αγιότητά του γεννήθηκε στη σιωπή, εκεί όπου ο άνθρωπος δεν παίζει ρόλους, αλλά στέκεται γυμνός απέναντι στη συνείδησή του και στον Θεό. Όταν έφτασε η ώρα του μαρτυρίου, ο Άγιος δεν πήρε δύναμη από τον εαυτό του, ούτε από τις ανθρώπινες βεβαιότητες, αλλά από την χάρη του Θεού που ήδη κατοικούσε μέσα του.

Σεβασμιώτατε, Άγιοι Πατέρες, αγαπητοί μου, στη δική μας εποχή, όπου η ταυτότητα είναι ρευστή και η αυτο-εικόνα συνεχώς μεταβαλλόμενη, ο Άγιος Τρύφων μας υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος δεν σώζεται με το να φαίνεται, αλλά με το να είναι. Η πίστη δεν είναι μία θρησκευτική συνήθεια, ούτε ένα πολιτισμικό σχήμα που απλώς επαναλαμβάνουμε, αλλά τρόπος ζωής, στάσεις υπάρξεως, σχέση που πρέπει να αφήνει ίχνος στην καθημερινότητά μας αλλιώς είναι μάταιη. Και κάτι ακόμη, η μνήμη του Αγίου Τρύφωνα συμπίπτει με το άνοιγμα του Τριωδίου. Η Εκκλησία, σαν διακριτικός παιδαγωγός, μας θυμίζει ότι η αληθινή «τρυφή» δεν βρίσκεται στα πράγματα της ύλης, στην κατανάλωση, στην ευκολία, στην διαρκή ικανοποίηση των επιθυμιών, αλλά σε εκείνον τον δρόμο που οδηγεί από το έξω προς το μέσα, από το φαίνεσαι προς το είναι, από τον άτομο – κεντρισμό μας προς τον Θεό. Ο κόσμος μας υπόσχεται τρυφή χωρίς Σταυρό. Η Εκκλησία μας καλεί σε χαρά που περνά μέσα από τη μετάνοια. Ο Άγιος Τρύφων, με το ίδιο του το όνομα, μοιάζει να μας λέει ότι η μόνη τρυφή που δεν τελειώνει είναι η κοινωνία με τον Θεό. Εκείνος δεν έζησε μέσα στην αφθονία, αλλά μέσα στην σχέση. Δεν απόλαυσε τα πολλά, αλλά γνώρισε το ένα. Και αυτή η φαινομενικά φτωχή ζωή έγινε πλούτος αιώνιος. Καθώς λοιπόν ανοίγει το Τριώδιο, δεν μας καλεί η Εκκλησία σε μια θλίψη ψυχολογική, αλλά σε μια χαρά βαθύτερη: Στη χαρά της επιστροφής, της αυτογνωσίας, της αλήθειας. Να μάθουμε να στερούμαστε και να ελευθερωθούμε. Να σιωπούμε για να ακούσουμε. Να αδειάζουμε από τον εαυτό μας για να χωρέσει μέσα μας ο Θεός. Και αυτό είναι τελικά το κοινό μήνυμα του Αγίου Τρύφωνα και του Τριωδίου: Ότι ο άνθρωπος δεν σώζεται επειδή βρήκε τρυφή, αλλά επειδή βρήκε τον δρόμο, όχι επειδή απέκτησε περισσότερα, αλλά επειδή τόλμησε να πορευθεί προς Εκείνον που είναι η μόνη αληθινή τρυφή της Ψυχής (σσ ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός).

Πρίν την απόλυση τον λόγο* έλαβε ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γλυφάδας κ. Αντώνιος ο οποίος ανέφερε: «Την ακλόνητη πίστη, ώστε σε κάθε περίσταση της ζωής να μπορούμε να προτάσσουμε και το όχι και να τρυφάτε τη χάρη, την ευλογία, τον αγιασμό, την γλυκύτητα του Αγίου Πνεύματος όπως τα τρύφησε και εκείνος. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους πατέρες και τους αδερφούς που ήρθαν απόψε να συμπανηγυρίσουν μαζί μας και να συγχαρώ ιδιαιτέρως τον Ιεροκήρυκα της Ι.Μ. π. Δωρόθεο. Θα ήθελα να εκφράσω τη μεγάλη μου χαρά που μαζί μας είναι ο Δήμαρχος κ. Παπανικολάου και οι δημοτικοί σύμβουλοι του Δήμου, και να τους ευχηθώ να τους δίνει ο Θεός δύναμη, ειδικά μετά τα όσα δύσκολα περάσαμε με την προηγούμενη τρομερή βροχή, να δώσει ο Θεός, να μην τα ξανά ζήσουμε. Να συγχαρώ τους ιεροψάλτες οι οποίοι εμελώδησαν πολύ ωραία τα άσματα του εσπερινού, και να ευχαριστήσω επίσης τα μέλη του εκκλησιαστικού συμβουλίου, τα μέλη της φιλοπτώχου αδελφότητος και όλους όσους διακονούν και προσφέρουν την βοήθεια τους στον ιερό ναό. Θα ήθελα επίσης να εκφράσω την μεγάλη μου χαρά που απόψε είδα τόσα παιδάκια να διακονούν στο ιερό βήμα. Να τα ευλογεί ο Θεός, να τα χαριτώνει, να τα αγιάζει και θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς τους που εμπιστεύονται τα παιδιά τους στην Εκκλησία και θέλουν να ανατραφούν σύμφωνα με το θέλημα του Θεού και να αυξηθούν σε αρετή και χάρη μέσα στον εκκλησιαστικό χώρο. Σε όλους εσάς εύχομαι μέσα από την ψυχή μου ο Θεός να σας χαρίζει χρόνια πολλά και ευλογημένα, χαρούμενα και ειρηνικά και να έχετε υγεία ψυχής και σώματος και ο άγιος Τρύφων να είναι πάντοτε προστάτης και συμπαραστάτης όλων μας. Η Αγία Τριάς να σας διαφυλάττει και να σας χαριτώνει».

Ακολουθεί ο βίος του Αγίου Μάρτυρος Τρύφωνα:

O Άγιος Τρύφων καταγόταν από τη Λάμψακο της Φρυγίας και έζησε στα χρόνια των αυτοκρατόρων Γορδιανού (238-244), Φιλίππου (244-249) και Δεκίου (249-251). Προερχόταν από φτωχή οικογένεια και στη παιδική του ηλικία, έβοσκε χήνες για να ζήσει. Συγχρόνως όμως μελετούσε με ζήλο την Αγία Γραφή και εκτελούσε με ευλάβεια τα θρησκευτικά του καθήκοντα. Έτσι, σιγά-σιγά ο Τρύφων με την ευσεβή φιλομάθεια του, κατόρθωσε όχι μόνο να διδαχθεί ο ίδιος, αλλά και να διδάσκει τις αιώνιες αλήθειες της πίστεως του. Γρήγορα η ευσεβής ψυχή του δέχθηκε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και ο Θεός αξίωσε τον Τρύφωνα να θαυματουργεί.

Όμως ο Άγιος θεράπευε όχι μόνο κάθε ασθένεια, αλλά και εξάγνιζε τις μολυσμένες από τα δαιμόνια ψυχές. Όταν ο αυτοκράτορας Γορδιανός, πληροφορήθηκε για τις θαυματουργικές ικανότητες τού Τρύφωνα, τον παρακάλεσε να θεραπεύσει την άρρωστη κόρη του. O αυτοκράτορας προσπάθησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του, προσφέροντας στον Άγιο αξιώματα και χρήματα, τα οποία όμως ο Τρύφων ευγενικά αρνήθηκε.

Όταν αυτοκράτορας έγινε ο Δέκιος, εξαπέλυσε άγριο διωγμό κατά των Χριστιανών. Το 250 μ.Χ. ο Άγιος, επειδή δεν λάτρευε τους θεούς της ειδωλολατρικής θρησκείας και ήταν Χριστιανός, συνελήφθη από κάποιον στρατιωτικό που ονομαζόταν Φρόντων (ή Φόρτων) και οδηγήθηκε ενώπιον των επάρχων της Ανατολής, Τιβέριου Γράγχου και Κλαυδίου Ακυλίνου στη Νίκαια της Βιθυνίας. Ο μάντης Πομπηϊανός τον παρουσίασε στους ηγεμόνες. Ο Άγιος Τρύφων ομολόγησε με θάρρος την πίστη του. Τότε υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια. Του κατατρύπησαν με σπαθιά όλο του το σώμα, έπειτα τον έδεσαν από τα πόδια σε άλογα και τον έσυραν, σε ώρες φοβερού ψύχους, σε δύσβατες και πετρώδεις τοποθεσίες. Εκείνος προσευχόταν και έλεγε: «Κύριε, μην τους καταλογίσεις αυτή την αμαρτία». Μετά το φρικτό μαρτύριο τον ρώτησαν αν σωφρονίσθηκε και ήθελε να θυσιάσει στα είδωλα. Ο Μάρτυρας του Χριστού απάντησε τότε στον έπαρχο Ακυλίνο: «Ανόσιε και κακών αρχηγέ, είναι δυνατόν να είσαι σωφρονισμένος, όταν είσαι μεθυσμένος από τον διάβολο; Εγώ πάντοτε περνάω τον βίο μου με σωφροσύνη, γιατί έχω τον Χριστό βοηθό της ελπίδας μου». Ύστερα από αυτό τον έκλεισαν στο δεσμωτήριο με σκοπό να του δώσουν διορία, για να απαλλαγεί από την «άνοια» αυτού και να αρνηθεί την πίστη του στον Χριστό. Λίγες ημέρες μετά ο έπαρχος κάλεσε τον Άγιο και τον ρώτησε εάν το διάστημα του χρόνου και τα βασανιστήρια τον έπεισαν να θυσιάσει στους θεούς. Ο Άγιος και πάλι ομολόγησε με πνευματική ανδρεία το Όνομα του Θεού. Τον έσυραν τότε γυμνό πάνω σε σιδερένια καρφιά, κατόπιν τον μαστίγωσαν και στη συνέχεια του έκαψαν με λαμπάδες τα πλευρά. Στο τέλος, μόλις ο Μάρτυρας παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό λέγοντας το «Κύριε Ιησού Χριστέ, δέξαι το πνεύμα μου», απέκοψαν την τίμια κεφαλή αυτού.

Οι Χριστιανοί παρέλαβαν το τίμιο λείψανο του Μάρτυρος και αφού το έχρισαν με πολύτιμα μύρα και το τύλιξαν σε σινδόνα, το κατέθεσαν σε λάρνακα και το απέστειλαν στην πόλη της Λαμψάκου κατά την επιθυμία του.

Η Σύναξη του Αγίου Μάρτυρος Τρύφωνος ετελείτο στο Μαρτύριό του, το οποίο βρισκόταν μέσα στο σεπτό Αποστολείο του Ιωάννου του Θεολόγου, πλησίον της Μεγάλης Εκκλησίας.

Ναό αφιερωμένο στον Άγιο Τρύφωνα έκτισε ο μέγας Ιουστινιανός (527-565 μ.Χ.) στην τοποθεσία του Πελαργού Κωνσταντινουπόλεως. Μονή του Αγίου Τρύφωνος αναφέρεται και μετά τα μέσα του 9ου αιώνος μ.Χ., παρακείμενη στη Μητρόπολη Χαλκηδόνος, στην οποία εκάρη μοναχός ο μετέπειτα Πατριάρχης Νικόλαος ο Μυστικός (901-907, 912-925 μ.Χ.). Στην Αθήνα ιερός ναός στο όνομα του Αγίου τιμάται στη πόλη της Γλυφάδας στην Τερψιθέα.

*Μετεγγραφή από ηχητικό απόσπασμα

Πηγή – Φωτογραφίες: Βαγγέλης Καρπαθάκης