Δημοσιεύθηκε: Πέμπτη 25 / 9 / 2025 , 12:54 από news_room

Του Βαγγέλη Καρπαθάκη

Συνεχίζεται και σήμερα Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου 2025 η 13η Πανελλήνια Συνάντηση «AIDS, Ηπατίτιδες, Αναδυόμενα Νοσήματα & Εξαρτήσεις», που πραγματοποιείται στην Αθήνα.

Την διοργάνωση μεταξύ άλλων, έχουν οι: Επιστημονική Εταιρεία Επιδημιολογίας, Βιοστατιστικής & Προληπτικής Ιατρικής, την Α΄ Παθολογική Κλινική του ΕΚΠΑ του Γ.Ν.Α. «Λαϊκό», την Γαστρεντερολογική Κλινική του ΕΚΠΑ του Γ.Ν.Α. «Λαϊκό», την Β΄ Παθολογική Κλινική του ΕΚΠΑ του Γ.Ν.Α. «Ιπποκράτειο», την Δ΄ Παθολογική Κλινική του ΕΚΠΑ του Π.Γ.Ν. «Αττικόν», την A΄ Κλινική Αφροδισίων & Δερματικών Νόσων του ΕΚΠΑ του Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός», το Εργαστήριο Πρόληψης, Τμήμα Νοσηλευτικής της Σχολής Επιστημών Υγείας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, την Παθολογική Κλινική – Τμήμα Λοιμώξεων του Πανεπιστημίου Πατρών του Γ.Ν. Πάτρας, το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας & Ιατρικής Στατιστικής του ΕΚΠΑ, καθώς και το Εργαστήριο Μοριακής Μικροβιολογίας και Ανοσολογίας του Τμήματος Βιοϊατρικών Επιστημών της Σχολής Επιστημών Υγείας και Πρόνοιας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Ακόμα καταλυτικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια της Παννελήνιας Συνάντησης έχουν παίξει όλα τα προηγούμενα χρόνια οι Συνεργαζόμενοι Φορείς της Συνάντησης και συγκεκριμένα, η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος, η Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Έρευνας AIDS, Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων και Αναδυόμενων Νοσημάτων, η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης & Αντιμετώπισης του AIDS, η Επιστημονική Εταιρεία Φοιτητών Ελλάδος, ο Σύλλογος Ασθενών Ήπατος «Προμηθέας», ο Σύλλογος Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή», η ΜΚΟ «Praksis», oι γιατροί του κόσμου και η Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδος.

Επίσης, για φέτος, στην συνάντηση θα υπάρχει και ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας.

Ο Σκοπός της 13ης Πανελλήνιας Συνάντησης είναι η σφαιρική προσέγγιση του HIV/AIDS, των ιογενών ηπατιτίδων, της πανδημίας COVID – 19 και των εξαρτήσεων κάθε είδους στη χώρα μας, αφιερώνοντας χρόνο για τα πραγματικά προβλήματα τα οποία απασχολούν επιστήμονες υγείας, ασθενείς, ευάλωτους πληθυσμούς, αρχές δημόσιας υγείας και κοινό.

Η Επιστημονική Συνάντηση, ξεινησε την Τετάρτη 24 και πραγματοποιηθεί έως την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2025, στην Αθήνα, στο ξενοδοχείο “Divani Caravel“, και αποτελεί σημαντικό σταθμό αφού σηματοδοτεί 13 χρόνια στα οποία έχουν συμβεί σημαντικές επιστημονικές εξελίξεις στη θεραπεία και την εξάλειψη των ιογενών ηπατιτίδων και της HIV λοίμωξης που έχουν συζητηθεί και προβληθεί στις προηγούμενες Επιστημονικές Συναντήσεις.

Παράλληλα, η πανδημία COVID-19 έχει αφήσει ανεξίτηλα ίχνη στην υγεία και την κοινωνία που δεν είχαν το χρόνο να μελετηθούν, ενώ έχει επιδεινωθεί η υγεία των χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών.

Στο επίκεντρο της φετινής Συνάντησης τίθεται και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη δημόσια υγεία και την κλινική πρακτική, ανοίγοντας νέους δρόμους στην κατανόηση και αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης καταξιωμένοι συνάδελφοι αναπτύσσουν τις πλέον σημαντικές εξελίξεις στην επιδημιολογία, διάγνωση, θεραπεία και την ολιστική πρόληψη και αντιμετώπιση των νοσημάτων αυτών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει στρογγυλά τραπέζια, διαλέξεις, ειδικές συνεδρίες, δορυφορικές διαλέξεις και φοιτητικά βήματα.

Λίγα λόγια για τη κατάσταση της πανδημίας HIV σήμερα: 

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2023 καταγράφηκαν περίπου 39,9 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως που ζουν με HIV, εκ των οποίων το 77% (30,7 εκατομμύρια) λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία. Παρ’ όλα αυτά το 2023, 630.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους λόγω νοσημάτων που σχετίζονται με το AIDS, με το ένα στα οκτώ θύματα αυτών των θανάτων να είναι παιδί, αναδεικνύοντας την επείγουσα ανάγκη για βελτιωμένη πρόσβαση σε θεραπεία και πρόληψη, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες ομάδες.

Οι νέες μολύνσεις το 2023 (1,3 εκατομμύρια) ήταν οι λιγότερες εδώ και δεκαετίες, ωστόσο, ο αριθμός αυτός υπερβαίνει κατά πολύ τον στόχο των 370.000 ή λιγότερων νέων λοιμώξεων έως το 2025. Το 2023, το 86% των ανθρώπων που ζουν με HIV γνώριζαν την κατάσταση της υγείας τους, το 89% από αυτούς λάμβαναν θεραπεία, και το 93% από όσους βρίσκονταν σε θεραπεία είχαν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο. Ωστόσο, οι ανισότητες στην πρόσβαση σε θεραπεία ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων ανθρώπων συνεχίζουν να περιορίζουν τον συνολικό αντίκτυπο αυτών των επιτευγμάτων.

Η ταχεία και ευρύτερη πρόσβαση στην προληπτική αγωγή πριν από την έκθεση στον HIV (PrEP) θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τον αριθμό των νέων λοιμώξεων από HIV. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων που χρησιμοποιούν PrEP αυξήθηκε από λίγο πάνω από 200.000 το 2017 σε περίπου 3,5 εκατομμύρια το 2023.

Η γήρανση και οι συνοσηρότητες

Η επιτυχία της θεραπείας ανέδειξε τη γήρανση του πληθυσμού με HIV, κάτι που αυξάνει τις συνοσηρότητες όπως η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης. Η ενσωμάτωση υπηρεσιών για HIV και άλλες ασθένειες είναι απαραίτητη.

Προκλήσεις: Στίγμα, ανισότητες, βία

Η σημαντική πρόοδος στη θεραπευτική της HIV λοίμωξης κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, την έχει μετατρέψει σε μια χρόνια, πλήρως ελεγχόμενη νόσο. Ωστόσο, το στίγμα και οι διακρίσεις κατά των ατόμων που ζουν με τον HIV, που μπορεί να οφείλονται σε έλλειψη γνώσεων και στερεότυπα, εξακολουθούν να επηρεάζουν δυσμενώς την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής τους. Οι ανισότητες, η βία και οι διακρίσεις επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες. Παρά την πρόοδο στη θεραπεία του HIV, χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες για την πρόληψη και την εξάλειψη των εμποδίων που κρατούν ειδικά τα πιο περιθωριοποιημένα άτομα μακριά από τις υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, τα δεδομένα του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί συνολικά 21.199 περιστατικά HIV (86%άνδρες). Το 2023 δηλώθηκαν 657 νέα περιστατικά, εμφανίζοντας αύξηση σε σχέση με το 2022 (526 νέα περιστατικά). Το 30.5% των νέων διαγνώσεων είχε μολυνθεί μέσω σεξουαλικής επαφής μεταξύ ανδρών, το 16,4% μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής, το 15,3% μέσω της από κοινού χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών, ενώ για το 37,4% των περιπτώσεων δεν είχε προσδιοριστεί ο τρόπος μετάδοσης του HIV. Ίδια εικόνα παρουσιάζουν και τα στοιχεία του πρώτου δεκάμηνου του 2024 όπου καταγράφηκαν 550 νέες διαγνώσεις HIV, ελαφρώς αυξημένες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με την ηλικιακή ομάδα 30-39 ετών να κυριαρχεί.

Η καθυστερημένη διάγνωση αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, καθώς το 55% των νέων διαγνώσεων του 2024 είχαν λιγότερα από 350 κύτταρα/mm. Στις γυναίκες, στα άτομα με ετεροφυλοφιλική μετάδοση και σε άτομα άνω των 50 ετών, τα ποσοστά καθυστερημένης διάγνωσης είναι ιδιαίτερα υψηλά.

Δεδομένα για την κατανόηση και ανάδειξη σημαντικών παραμέτρων της νόσου της HIV που οδηγεί στο AIDS.

Η HIV λοίμωξη, διανύοντας την πέμπτη δεκαετία από την εμφάνισή της, έχει πλέον μετατραπεί σε μία χρόνια ελεγχόμενη κατάσταση. Η άμεση έναρξη της αντιρετροϊικής θεραπείας είναι πλέον η στρατηγική που εφαρμόζεται τόσο για τη φροντίδα του ίδιου του ατόμου όσο και για τη διακοπή της επιδημίας.

Η θεραπεία σχετίζεται με τη μείωση της θνητότητας και την βελτίωση της ζωής με προσδόκιμο περίπου παρόμοιο με του γενικού πληθυσμού. Τα τελευταία χρόνια οι συνοσηρότητες, με προεξάρχουσα την καρδιαγγειακή νόσο, έχουν ενοχοποιηθεί ως αιτία αυξημένης νοσηρότητας και θνητότητας στους ανθρώπους με τον ιό HIV.

Παρά την καλή πρόγνωση για την υγεία με τη βοήθεια των σύγχρονων αντιρετροϊκών σχημάτων, σε κάποιους τομείς οι άνθρωποι που ζουν με HIV εξακολουθούν να αναφέρουν κακή ποιότητα ζωής. Παρόλο που το 81,2% (σε σύνολο 526 ατόμων) ανέφερε γενική βελτίωση στην ποιότητα ζωής του, το 41,9% ανέφεραν ότι έχουν δεχτεί διακρίσεις σε σχέση με την οροθετικότητα τους (20,7% από επαγγελματία υγείας, 21,3% από το κοινωνικό περιβάλλον, 18,8% από ερωτικό σύντροφο, 7,2% στο χώρο εργασίας).

Ο έλεγχος της πανδημίας της HIV λοίμωξης απαιτεί τη σύγχρονη καταπολέμηση του φαινομένου του στίγματος και αντιμετώπιση των πιθανών προκλήσεων και διακρίσεων που μπορεί να βιώσει το άτομο. Έννοιες με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση, όπως «θεραπεία ως πρόληψη» και «μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο = μη μεταδοτικός» (U=U), αποτελούν ισχυρά εργαλεία στην προσπάθεια αποστιγματοποίησης της νόσου και βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ατόμων που ζουν με τον ιό HIV. Σε μελέτη που παρουσιάζεται στην οποία συμμετείχαν 526 άτομα, το 81% των συμμετεχόντων έχει ακούσει για το U=U, αλλά μόνο το 75,9% κατανοεί πλήρως τη σημασία του. Παρά τα σχετικά υψηλά ποσοστά διάδοσης του μηνύματος «U=U», είναι προφανές ότι το μήνυμα δεν έχει εμπεδωθεί από όλους. Είναι πρωτίστως καθήκον τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και της πολιτείας να διαδώσουν σε όλους αυτή τη γνώση.

Υψηλά ποσοστά στίγματος και άγνοιας για τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα καταγράφηκαν και σε έρευνα που διεξήχθη το Μάιο 2024 από ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων μέσω τυχαίων τηλεφωνικών ή διαδικτυακών συνεντεύξεων σε αντιπροσωπευτικό δείγμα στην Κύπρο. Τo 75% θεωρεί το HIV/AIDS επικίνδυνη νόσο για την ανθρώπινη ζωή. Το 24% απάντησε ότι τα άτομα με HIV αποτελούν κίνδυνο για την κοινωνία και 21% ότι δεν μπορούν να εργασθούν σε κανονικές δουλειές (π.χ. εστίαση). Ποσοστό 25% πιστεύουν ότι ο ιός μπορεί να μεταδοθεί από κοινή χρήση τουαλέτας, 28% μέσω αγκαλιάς/φιλιού με PWH, 23% από κοινή χρήση ειδών εστίασης (π.χ. ποτήρια, πιάτα) και 31% από τσιμπήματα εντόμων. Στην ερώτηση για το αν ισχύει ότι τα άτομα με HIV με μη ανιχνεύσιμο ιό στο αίμα δεν μεταδίδουν τον ιό στους συντρόφους τους, 22% απάντησαν ισχύει, 21% δεν ισχύει και 57% δεν γνωρίζουν.

Είναι βέβαιο ότι χρειάζονται στοχευμένες δράσεις για την ενημέρωση του κοινού, την προαγωγή του προληπτικού ελέγχου και την καταπολέμηση του στίγματος και των διακρίσεων.

Δράσεις Ευαισθητοποίησης

Η Ε.Ε.Μ.Α.Α., σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, το Athens CheckPoint, τους φοιτητές Ιατρικής και σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας με τους Δήμους, πραγματοποίησε δράσεις ενημέρωσης, με κινητές μονάδες εξέτασης για HIV και ΣΜΝ, ενώ συνεχίζει την ενημέρωση μαθητών για θέματα πρόληψης της HIV λοίμωξης. Σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο πραγματοποίησε δράσεις ενημέρωσης και ελέγχου στις 18, 19 Νοεμβρίου (κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής εβδομάδας ελέγχου) προκειμένου να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους φοιτητές.

Tο «μη ανιχνεύσιμο ισούται με μη μεταδοτικό» (U=U), είναι ένα μήνυμα που σχεδιάστηκε για να επικοινωνήσει το επιστημονικά αποδεδειγμένο γεγονός, ότι οι άνθρωποι που ζουν με HIV (PWH), δεν μεταδίδουν τον HIV στους σεξουαλικούς τους συντρόφους εάν το ιϊκό τους φορτίο είναι μη ανιχνεύσιμο. Με αφίσες σε συρμό του ΜΕΤΡΟ θέλησε να επικοινωνήσει το μήνυμα αυτό στο γενικό κοινό.

Μέσα από τέτοιες ενέργειες, η Ε.Ε.Μ.Α.Α. στοχεύει στην καταπολέμηση του στίγματος, την έγκαιρη διάγνωση και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού.

ENAΣ ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΑΙDS

Η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται ενώπιον κρίσιμων αποφάσεων που θα καθορίσουν τη μελλοντική πορεία προς την εξάλειψη του AIDS.

Εάν τα προγράμματα HIV συνεχίσουν την τρέχουσα πορεία τους, εκτιμάται ότι το 2050 περίπου 46 εκατομμύρια άνθρωποι θα ζουν με HIV. Οι προσπάθειες θα πρέπει να βασίζονται σε ανθρωποκεντρικές αρχές και στην προώθηση της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Χρειάζεται να “ΘΥΜΗΘΟΥΜΕ και ΝΑ ΔΕΣΜΕΥΤΟΥΜΕ”.

Πηγή: Adologala.gr – Φωτογραφία: Βαγγέλης Καρπαθάκης.

Οργάνωση συνεδρίου: MastermindGroup