Δημοσιεύθηκε: Δευτέρα 21 / 7 / 2025 , 6:27 από news_room
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, προσερχόμενος σήμερα στην εκδήλωση μνήμης και τιμής για τους Αγνοούμενους της Παγκύπριας Οργάνωσης Συγγενών Αδηλώτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, και της Πανελλήνιας Επιτροπής Γονέων και Συγγενών Αδηλώτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων Κυπριακής Τραγωδίας, στον Κόρνο, και κληθείς από δημοσιογράφους να αποτιμήσει την άτυπη διευρυμένη συνάντηση για την Κύπρο, στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ), στη Νέα Υόρκη, ανέφερε τα ακόλουθα:
«Υπό τις περιστάσεις και πηγαίνοντας στη Νέα Υόρκη, είχαμε θέσει ως ελάχιστο στόχο τρεις εξελίξεις. Θεωρώ ότι οι εξελίξεις, όπως καταγράφονται μετά το πέρας της διάσκεψης, είναι αυτά που θέσαμε ως ελάχιστο στόχο. Σίγουρα, αν υπήρχε πολιτική βούληση από τουρκικής πλευράς, μπορούσαμε να πετύχουμε σαφώς περισσότερα.
Κρατώ τις τρεις εξελίξεις με πιο σημαντική τον καθορισμό και των επόμενων συναντήσεων, αλλά κρατώ ειδικότερα τις αναφορές του Γενικού Γραμματέα (ΓΓ) των ΗΕ και του Υπουργού Ευρώπης [του Ηνωμένου Βασιλείου] σε σχέση με τη μορφή λύσης του Κυπριακού, μπροστά στον κ. Φιντάν και μπροστά στον κ. Τατάρ, όπως και τις δημόσιες παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Προέδρου της Επιτροπής, του Προέδρου του Συμβουλίου, του Γάλλου Προέδρου σήμερα, της Αμερικανίδας πρέσβεως.
Πλέον είναι σαφές και στην τουρκική πλευρά ότι ο επιδιωκόμενος στόχος και όλα αυτά που αναφέρουν δημοσίως περί δύο κρατών δεν μπορούν σε καμία απολύτως περίπτωση να συζητηθούν. Και είναι σημαντικό να είναι μπροστά, όταν ο ίδιος ο ΓΓ, επαναλαμβάνω, έκανε αυτή την αναφορά.»
Ερωτηθείς για το πώς θα συνεχιστεί η διαδικασία σε σχέση με τη διάνοιξη οδοφραγμάτων, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Θα συνεχιστεί με τον ρόλο της [προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα] κας Holguín Cuéllar. Εγώ στη συνάντηση είχα πει ότι αποδέχομαι τις δύο εισηγήσεις της τουρκικής πλευράς. Θα πρέπει κι αυτοί να αποδεχθούν τις δύο εισηγήσεις μας. Αυτές είναι που θα βελτιώσουν –γιατί αυτός είναι ο στόχος των ΜΟΕ–την καθημερινότητα των πολιτών. Έγινε σημαντική συζήτηση, ειδικότερα για το οδόφραγμα όσον αφορά στην Αθηένου και την Αγλαντζιά, και οι συζητήσεις θα συνεχιστούν.
Κληθείς να αναφερθεί στο δράμα των αγνοουμένων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε ότι πρόκειται για την «πιο τραγική πτυχή του Κυπριακού». Και πρόσθεσε: «Φτάσαμε να βλέπουμε τα εγγόνια, τα δισέγγονα των αγνοουμένων. Αλλά την ίδια στιγμή, όλοι αυτοί μας δίνουν και τη δύναμη να συνεχίσουμε αυτόν τον πολύ δύσκολο αγώνα. Σίγουρα το θέμα των αγνοουμένων ξεφεύγει από την όποια πολιτική πτυχή. Είναι ένα ανθρωπιστικό θέμα. Ήταν κάτι που έθεσα και στη συνάντηση που είχαμε στη Νέα Υόρκη, ειδικότερα για αυτή την ανάγκη να έχουμε μια Επιτροπή Αλήθειας, πέραν της Διερευνητικής Επιτροπής των Αγνοουμένων. Δυστυχώς και πάλι υπήρξε άρνηση από τουρκικής πλευράς. Εκείνο που μπορώ να υποσχεθώ, βλέποντας όλους αυτούς τους ανθρώπους στα μάτια, είναι ότι δεν θα σταματήσουμε μέχρι τη διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου.»
Ερωτηθείς για την αυριανή παράνομη κάθοδο του Τούρκου Προέδρου στα κατεχόμενα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε: «Δεν έχω να αναφέρω οτιδήποτε. Είναι τα γνωστά πανηγύρια που γίνονται.» Και πρόσθεσε: «Είναι σημαντικό ότι στη συνάντησή μου με τον κ. Φιντάν –μια συνάντηση που είδα ότι ο κατοχικός ηγέτης ανέφερε ότι ήταν μερικά λεπτά, ενώ ήταν μια συνάντηση μιας ώρας, κράτησε περισσότερο από το ίδιο το δείπνο– το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: Αν εννοείτε όλα αυτά που λέτε για την επιθυμία σας περί ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας, η μπάλα βρίσκεται στο δικό σας γήπεδο.»
Στην εκδήλωση μνήμης και τιμής για τους Αγνοούμενους με την ευκαιρία των μαύρων επετείων:
Με αισθήματα συγκίνησης συμμετέχουμε για άλλη μια χρονιά, μαζί με τον Υπουργό Άμυνας και την Υπουργό Παιδείας, σε αυτό το καθιερωμένο αντάμωμα για να αποδώσουμε το οφειλόμενο χρέος στους πρωταγωνιστές, αλλά και τους αφανείς ήρωες της πιο τραγικής πτυχής της κυπριακής τραγωδίας. Είναι η ελάχιστη υποχρέωσή μου ως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, να καταθέσω εκ μέρους της πολιτείας και του λαού μας, τον απεριόριστο σεβασμό μας προς τις τραγικές μαυροφορεμένες φιγούρες που μεγάλωσαν, που γέρασαν, και σε εκείνες που έφυγαν κυριολεκτικά από τη ζωή με μια φωτογραφία στο χέρι, περιμένοντας ένα έστω μαντάτο για το παιδί τους, τον άντρα τους, τον αδελφό τους.
Σε πολύ λίγες ώρες ο ανατριχιαστικός ήχος των σειρήνων της Πολιτικής Άμυνας θα σημάνει για μια ακόμη φορά τη θλιβερή επέτειο της ημέρας που έντυσε στα μαύρα κάθε κυπριακή οικογένεια, και που μέχρι σήμερα παραμένει ανεπούλωτη πληγή για τη χώρα μας και τον λαό μας.
Το δικό σας δράμα, αγαπητοί συγγενείς των αγνοουμένων μας, είναι ακόμη πιο επώδυνο και πολύ πιο βασανιστικό, γιατί εσείς εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα υπομένετε καρτερικά να πληροφορηθείτε την αλήθεια για τους αγαπημένους σας.
Δεν έχω αμφιβολία ότι δικαιολογημένα έχετε κουραστεί από μεγάλα λόγια και υποσχέσεις εδώ και 51 χρόνια. Εκείνο, όμως, που θέλω με ειλικρίνεια, και κοιτάζοντας τον κάθε ένα και την κάθε μια από εσάς στα μάτια, να σας μεταφέρω, είναι ότι ποτέ δεν πρόκειται να τερματίσουμε την προσπάθεια να διακριβώσουμε την τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου. Όσο και αν αρνείται πεισματικά η Τουρκία. Το κυπριακό πρόβλημα δεν μπορεί να κλείσει χωρίς τη διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου. Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή πορεία και οι φιλοδοξίες της Τουρκίας δεν θα μπορούν να εκπληρωθούν χωρίς τη διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου.
Με τους περισσότερους από εσάς γνωρίζομαι πλέον προσωπικά εδώ και χρόνια από το 2013. Και με λυπεί που κάθε χρόνο σε αυτό το συναπάντημα, στις συναντήσεις μας, μετρούμε τις απώλειες εκείνων που φεύγουν από κοντά μας χωρίς να αξιωθούν να μάθουν για την τύχη των δικών τους ανθρώπων. Υποκλινόμαστε στους ηρωικούς γονείς των αγνοουμένων μας, τις μανάδες και τους πατεράδες, που έκλεισαν για πάντα τα μάτια τους με ανεκπλήρωτο το τάμα της ζωής τους.
Με συγκλονισμό βλέπουμε τα παιδιά τους, να βιώνουν το ίδιο μαρτύριο με τα αμέτρητα και αναπάντητα «γιατί» που γυροφέρνουν βασανιστικά στις σκέψεις τους εδώ και μισό αιώνα, κάθε μέρα, κάθε ώρα, στις χαρές και στις λύπες τους.
Με αισθήματα συγκίνησης και υπερηφάνειας –και αυτό δείχνει κάτι για τον λαό μας, για τον ελληνισμό– βλέπουμε τα εγγόνια των αγνοουμένων μας να γίνονται οι φυσικοί συνεχιστές του αγώνα για διακρίβωση της τύχης τους. Στα χέρια τους δεν κρατούν μόνο τις φωτογραφίες των αγαπημένων τους· κρατούν και τη σκυτάλη που πήραν από τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους, σηκώνοντας ψηλά τον άσβεστο πυρσό του αγώνα μας.
Είμαστε όλοι αρκετά ρεαλιστές, για να γνωρίζουμε ότι αυτού του είδους η απώλεια δεν ξεπερνιέται, όμως, μάς παρηγορεί κάπως το γεγονός ότι η αλήθεια και ο χρόνος λειτουργούν σαν βάλσαμο στην πληγή.
Κυρίες και Κύριοι,
Όσο τα χώματα της γης μας κρύβουν τα οστά πεσόντων και όσο υπάρχουν αγνοούμενοι, κανενός από εμάς η συνείδηση δεν μπορεί να ησυχάσει. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι σε όλες μας τις συναντήσεις για το Κυπριακό, το δράμα των αγνοουμένων μας είναι πρώτο στις συζητήσεις μας. Και θέλω να σας πω ότι είναι το μοναδικό θέμα –και αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψιν στην ιστορία του Κυπριακού, και τι φέρνει η μη επίλυση του Κυπριακού– η μοναδική πτυχή του Κυπριακού, στην οποία οι συνομιλητές μας δεν έχουν καμία απολύτως τοποθέτηση που να μην αντιλαμβάνονται τη θέση μας.
Από τις πρώτες μου συναντήσεις με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, του ζήτησα να αντικρίσει το θέμα με ανθρωπιστική ματιά –υπάρχουν και Τουρκοκύπριοι αγνοούμενοι– και του εισηγήθηκα, παράλληλα με τη λειτουργία της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων να προχωρήσουμε και με τη λειτουργία μιας διερευνητικής επιτροπής, που θα συγκροτήσει στην ουσία μια ομάδα αλήθειας για το τι έγινε. Γιατί στο θέμα των αγνοουμένων έχετε δικαίωμα και έχουμε υποχρέωση όχι μόνο να επιστρέψουμε λείψανα, αλλά έχουμε υποχρέωση να γνωρίζετε το τι έχει γίνει.
Δυστυχώς, την ίδια εισήγηση καταθέσαμε και ενώπιον του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών προχθές στη Νέα Υόρκη, και δυστυχώς η απάντηση ήταν αρνητική. Συνεχείς είναι και οι εκκλήσεις μας προς τα Ηνωμένα Έθνη (ΗΕ), αλλά πλέον ειδικότερη βαρύτητα, εδώ και λίγα χρόνια θα έλεγα, δίδεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Στην ΕΕ, η οποία έχει τα εργαλεία, για να μας βοηθήσει σε αυτό το ανθρωπιστικό θέμα, να ασκήσει την επιρροή της προς την Τουρκία, ώστε να ανοίξει τα αρχεία του κατοχικού στρατού. Μόνον έτσι θα γίνει εφικτή η συγκέντρωση όλων εκείνων των αναγκαίων πληροφοριών που θα μας οδηγήσουν στη διακρίβωση της τύχης των υπόλοιπων αγνοουμένων μας. Μέχρι τώρα –δεν αναφέρθηκε απόψε, είναι σημαντικό να το αναφέρουμε– έχουν ταυτοποιηθεί μόνον οι μισοί και απομένουν άλλοι τόσοι.
Σε αυτά τα δυόμιση χρόνια διακυβέρνησης, από τότε που οι πολίτες μάς ανέθεσαν την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας, έχουμε προχωρήσει σε θεσμικές αλλαγές για πιο αποδοτικές και αποτελεσματικές διαδικασίες, δίδοντας έμφαση στην αύξηση της ροής των πληροφοριών που θα οδηγήσουν στη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων –γιατί αντιλαμβάνεστε ότι και με την πάροδο του χρόνου, αυτοί που γνωρίζουν φεύγουν–.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν καταργηθεί οι ανακριτικές μέθοδοι αναφορών, γεγονός που βοηθά σε κάποιο βαθμό να τερματιστεί η επικρατούσα σιωπή και οδηγεί σε καλύτερη αξιοποίηση και της παραμικρής πληροφορίας. Γιατί και η παραμικρή πληροφορία είναι σημαντική, στο πλαίσιο της Διερευνητικής Επιτροπής των Αγνοουμένων.
Για εμάς, για τον κυπριακό λαό, η ταυτοποίηση λειψάνων και η έκδοση ενός πιστοποιητικού θανάτου δεν αντικρίζεται ως μια ληξιαρχική πράξη. Είναι το χρέος της πολιτείας έναντι των πολιτών που αγνοούνται, είναι η ευθύνη έναντι των οικογενειών τους, που έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν την αλήθεια.
Σε αυτή μας την προσπάθεια, πολύτιμη και αναγκαία, και καθοδηγητική θα έλεγα σε πολλές των περιπτώσεων, είναι η βοήθεια όλων εσάς, των συγγενών των αγνοουμένων μας, και θέλω να σας ευχαριστήσω για την καθοριστική συμβολή σας. Να μου επιτρέψετε να υποδεχτούμε για ακόμη μια φορά, με αγάπη και τους αδελφούς μας της Πανελλήνιας Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων και Πεσόντων. Σας σφίγγουμε το χέρι με απέραντη ευγνωμοσύνη και σας υποσχόμαστε ότι ποτέ δεν θα ξεχάσουμε όλα όσα οι δικοί σας άνθρωποι προσέφεραν σε αυτόν τον τόπο.
Φίλες και Φίλοι,
Το ξημέρωμα της αυριανής μέρας θα συνοδεύει ο ήχος των σειρήνων, που μοιάζει με μαχαιριά στις ψυχές όλων μας, και αυτών που έζησαν τα γεγονότα, και αυτών που γεννήθηκαν μετά την τουρκική εισβολή. Ειδικά, όμως, για τους πρόσφυγες, τους συγγενείς των πεσόντων και των αγνοουμένων μας, οι σειρήνες της τραγωδίας ποτέ δεν έχουν σιγήσει και δεν ακούγονται μόνο την 20η Ιουλίου.
Εδώ και 51 χρόνια σάς βασανίζουν οι φρικτές εικόνες της καταστροφής, το κενό της απώλειας, η αγωνία για το αύριο. Σε όλους εσάς, στο σύνολο του κυπριακού λαού, στέλνουμε μήνυμα αγωνιστικότητας, αισιοδοξίας και της βαθύτατης πεποίθησης –παρά τις δυσκολίες, τις προκλήσεις, που ούτε υποτιμώ ή υποβαθμίζω σε κανένα βαθμό. Όπως είπε πριν η Μαρία σε πολλές των περιπτώσεων γνωρίζω καλύτερα αυτόν τον πολιτικό διάλογο, αλλά δεν έχουμε το δικαίωμα να προστατευτούμε από αυτήν την προσπάθεια– ότι μονιασμένοι θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, για να απαλύνουμε τον πόνο, να απελευθερώσουμε και να επανενώσουμε την πατρίδα μας. Και ξέρετε, κάθε φορά που συναντιόμαστε, όχι μόνο σε αυτό το συναπάντημα, πολλές φορές όταν γίνεται συνάντηση, όταν έρχεται η Μαρία από την Ελλάδα, όταν έρχονται συγγενείς, –Δευτέρα έχουμε να επιστρέψουμε οστά και πάλι στην Ελλάδα– αντλώ δύναμη από τη δική σας καρτερικότητα, την εργατικότητα και το πείσμα σας. Η ιστορία της καθεμιάς και του καθενός από εσάς είναι γεμάτη πόνο, είναι όμως και αστείρευτη πηγή, στην οποία οφείλουμε τις αντοχές, την προκοπή και τη λεβεντιά του λαού μας.
Παρά τα εμπόδια, τα προβλήματα και τις δυσκολίες, θα συνεχίσουμε την προσπάθεια, θα αξιοποιήσουμε την πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα και το αυξημένο ενδιαφέρον της ΕΕ, ειδικότερα προς το θέμα των αγνοουμένων μας, και θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, ώστε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Πρώτα όμως από όλα, πάνω από οποιαδήποτε άλλη προτεραιότητα, προέχει το οριστικό τέλος του ανθρωπιστικού δράματος των αγνοουμένων μας με τη διακρίβωση της τύχης και του τελευταίου αγνοουμένου. Είναι η μέγιστη οφειλή μας και θα εργαστούμε μέχρι να την εκπληρώσουμε. Αυτή είναι η δική μου υπόσχεση απόψε, βλέποντάς σας στα μάτια.
Σας ευχαριστώ.
