Δημοσιεύθηκε: Πέμπτη 15 / 6 / 2023 , 3:00 από news_room
Μιλάνο, Ιταλία – Ήταν επίσημη ημέρα εθνικού πένθους στην Ιταλία με τις σημαίες που κυμάτισαν μεσίστιες για να σηματοδοτήσουν το θάνατο του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, του πιο διχαστικού και χαρισματικού δημόσιου προσώπου της χώρας που κυριάρχησε στην πολιτική, τις επιχειρήσεις και τον αθλητισμό για δεκαετίες .
Δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές του αμφιλεγόμενου τέσσερις φορές πρωθυπουργού συγκεντρώθηκαν στη κηδεία του που τελέστηκε δημοσία δαπάνη, την Τετάρτη στο Μιλάνο για να αποτίσουν τον ελάχιστο φόρο τιμής στον αποκαλούμενο «Ιππότη» – έναν άνθρωπο που ενσάρκωσε τη σύγχρονη εποχή των αυτοδημιούργητων μεγιστάνων και παρέμεινε ως ο αγαπημένος σε πολλούς Ιταλούς παρά το ιστορικό νομικών δεινών, σεξουαλικών σκανδάλων και τις διεθνές γκάφες .
Ο Μπερλουσκόνι πέθανε τη Δευτέρα σε ηλικία 86 ετών στο νοσοκομείο San Raffaele στο Μιλάνο. Είχε εισαχθεί εκεί την Παρασκευή για προσχεδιασμένες εξετάσεις που σχετίζονται με μια χρόνια μορφή λευχαιμίας.
Ο θάνατός του προκάλεσε σοκ σε πολλούς. Παρά την εύθραυστη υγεία του, η καθοριστική παρουσία του Μπερλουσκόνι στην πολιτική σκηνή της Ιταλίας –σε συνδυασμό με την πληθωρικότητα και το διαρκές υπερμαυρισμένο βλέμμα του– είχαν σχεδόν δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση ότι θα ζούσε στο διηνεκές, όπως το είπε ο τηλεοπτικός παρουσιαστής Μπρούνο Βέσπα το βράδυ της Τρίτης.
«Έχει αφήσει ένα τεράστιο κενό», είπε η Rosanna de Angelis, 60χρονη ιδιοκτήτρια μπουτίκ στο κέντρο της πόλης του Μιλάνου. «Έκανε τους πάντες να αισθάνονται σημαντικοί, ήταν ανθρώπινος», πρόσθεσε.
«Θα μας λείψει σε όλους, ακόμα και σε αυτούς που τον επέκριναν – ακόμα και στους σκιτσογράφους που δεν θα έχουν τίποτα να σχεδιάσουν τώρα», είπε η Τιζιάνα Γκουέρα, η οποία πουλά λουλούδια κοντά στον γοτθικό καθεδρικό ναό Duomo, ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα του 14ου αιώνα όπου η κηδεία του Μπερλουσκόνι θα λάβει μέρος.
Η εκκλησία φιλοξένησε περίπου 2.000 άτομα, μεταξύ των οποίων ο Ιταλός Πρόεδρος Σέρτζιο Ματαρέλα και ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πάολο Τζεντιλόνι. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA μετέδωσε ότι παρόντες στην κηδεία ήταν ο εμίρης του Κατάρ Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι και ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν. Η κηδεία του ξεκίνησε 15:00 τοπική ώρα (13:00 GMT) και προβλήθηκε ζωντανά σε μεγάλες οθόνες που έχουν στηθεί στην κεντρική πλατεία της πόλης.
«Μπαίνοντας στο γήπεδο»
Ο Μπερλουσκόνι εισέβαλε στην ιταλική πολιτική σκηνή το 1994 με ένα οκτάλεπτο βίντεο που αναγγέλλει την ίδρυση ενός νέου δεξιού κόμματος, του Forza Italia (Go Italy). Στόχος του ήταν να οικοδομήσει ένα νέο πολιτικό κίνημα στις στάχτες της Πρώτης Δημοκρατίας μετά το 1945, η οποία είχε αποδεκατιστεί από ένα κύμα σκανδάλων διαφθοράς που είχαν αφήσει τους Ιταλούς να δυσπιστούν προς την πολιτική ελίτ.
Ήδη επιτυχημένος επιχειρηματίας, μεγιστάνας των μέσων ενημέρωσης και ιδιοκτήτης της επιτυχημένης ποδοσφαιρικής ομάδας AC Milan, ο Μπερλουσκόνι προσπάθησε να κερδίσει τις καρδιές των Ιταλών χρησιμοποιώντας ριζικά διαφορετική γλώσσα – που ήταν άμεση, μοντέρνα και λαϊκιστική. Ξέφυγε από μια παράδοση δεκαετιών που ήθελε τους πολιτικούς να διαδραματίζουν ρόλο στην εκπαίδευση του εκλογικού σώματος και χρησιμοποίησε τη γοητεία του για να ασχοληθεί άμεσα με τον λαό. Στην πορεία, αναπροσανατολίζει την πολιτική μακριά από το ιδεολογικό υπόβαθρο των παραδοσιακών κομμάτων και σε πολιτιστικό.
«Ήταν ένας γόης, ένας ηγέτης που θα χρησιμοποιούσε το προσωπικό του χάρισμα αντί να προσφέρει πολιτικό περιεχόμενο», είπε ο Εντοάρντο Νοβέλι, κοινωνιολόγος και καθηγητής πολιτικής επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Τρεϊς της Ρώμης.
Το πιο ισχυρό του όπλο ήταν το Mediaset, ένα δημοφιλές δίκτυο καλωδιακής τηλεόρασης που έσπασε το μονοπώλιο πληροφόρησης που κατείχαν μέχρι τότε τα κρατικά μέσα ενημέρωσης. Έφερε σαπουνόπερες και σόου από τις Ηνωμένες Πολιτείες με πρωταγωνίστριες διασκεδαστές στα σπίτια των Ιταλών, επιταχύνοντας μια πολιτιστική αλλαγή που είχε ήδη ξεκινήσει τη δεκαετία του 1980.
«Ο Μπερλουσκόνι ήταν από τη φύση του ένας άνθρωπος με ενσυναίσθηση και έπαιρνε τον παλμό του τι ήθελαν οι Ιταλοί μέσω της εμπορικής του τηλεόρασης», είπε ο Λορέντζο Καστελάνι, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο LUISS της Ρώμης με έμφαση στα ιταλικά δεξιά κόμματα. «Η κύρια ικανότητά του ήταν να καταλάβει τι νοιαζόταν η πλειονότητα των Ιταλών και τις περισσότερες φορές επρόκειτο για δουλειές, πλούτο, διασκέδαση… Και όχι σπουδαία ιδανικά ή πολιτικές ιδεολογίες», πρόσθεσε.
Και λειτούργησε. Το 1994 εξελέγη για πρώτη φορά πρωθυπουργός, θέση που θα ανακτούσε το 2001, το 2005 και το 2008.
Απόδειξη της αντοχής και της απήχησής του, ο Μπερλουσκόνι τη στιγμή του θανάτου του ήταν ακόμα ο ηγέτης της Forza Italia και ένας μικρός, αλλά βασικός, εταίρος του συνασπισμού στην κυβέρνηση της σημερινής πρωθυπουργού Τζορτζία Μελόνι.
Αγαπημένος και μισητός
Το παιχνιδιάρικο άγγιγμα του Μπερλουσκόνι αγαπήθηκε από κάποιους, αλλά μισήθηκε από άλλους. Ποτέ δεν ήταν πολύ μακριά από τη διαμάχη, αντιμετώπισε κατηγορίες για διαφθορά και ότι πίεζε νόμους για την προστασία των συμφερόντων του.
Το χιούμορ του συχνά δεν πετύχενε, ειδικά μεταξύ των διεθνών καλεσμένων. Το 2008, δέχτηκε κριτική επειδή αναφέρθηκε στον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ως «μαυρισμένο τύπο». Την επόμενη χρονιά, επιπλήχθηκε από τη βασίλισσα της Βρετανίας Ελισάβετ σε μια σύνοδο κορυφής της G20 επειδή μίλησε πολύ δυνατά δημόσια.
Το 2013, δύο χρόνια μετά την αποχώρησή του από την εξουσία, ο Μπερλουσκόνι καταδικάστηκε για φορολογική απάτη και αργότερα για πολιτική διαφθορά. Κατάφερε να αποφύγει ελάχιστα τη φυλακή, αλλά η καταδίκη του απαγόρευσε το αξίωμα μέχρι το 2019. Εξετάστηκε επίσης για τα περίφημα σεξουαλικά πάρτι «Bunga Bunga» που αφορούσαν νεαρές και ανήλικες γυναίκες.
Οι επικριτές του Μπερλουσκόνι τον έβλεπαν ως κάποιον που μπήκε στην πολιτική για να προστατεύσει τα επιχειρηματικά του συμφέροντα και απέτυχε να πραγματοποιήσει σταθερές οικονομικές μεταρρυθμίσεις όπως είχε υποσχεθεί κατά τη διάρκεια των προεκλογικών εκστρατειών.
«Υπήρχαν μόνο μερικά αποτελέσματα όσον αφορά τις δημοσιονομικές περικοπές, αλλά τίποτα πολύ διαρθρωτικό», είπε ο Καστελάνι, προσθέτοντας ότι ο μεγιστάνας παρεμποδίστηκε επίσης από το εγώ του που τον εμπόδισε να διορίσει διάδοχο και να δημιουργήσει μια άρχουσα τάξη που θα μπορούσε να τον επιζήσει.
«Πέρασε επίσης χρόνια για να υπερασπιστεί τον εαυτό του σε δίκες, για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της αυτοκρατορίας των μέσων ενημέρωσης του, ενώ θυσίασε μεταρρυθμίσεις για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, την πολιτική του συναίνεση και τα προσωπικά του συμφέροντα», πρόσθεσε ο Καστελάνι.
Μια διχαστική φιγούρα στη ζωή, ο Μπερλουσκόνι κατάφερε επίσης να προκαλέσει διαμάχες μετά τον θάνατό του. Η κήρυξη ημέρας εθνικού πένθους από την κυβέρνηση – τιμή που δεν έγινε σε κανέναν άλλο πρώην πρωθυπουργό – δέχτηκε κάποια κριτική.
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ορισμένες από τις ενέργειές του δεν είχαν κανένα σεβασμό για το κράτος που εκπροσωπούσε», δήλωσε ο γερουσιαστής Andrea Crisanti, ο οποίος αντιτάχθηκε σθεναρά στις εθνικές τιμές.
Ο Ρόζι Μπίντι, πρώην επικεφαλής της Επιτροπής Αντιμαφίας, είπε ότι ήταν «ακατάλληλο» για «ένα άτομο τόσο διχαστικό όπως ο Μπερλουσκόνι» και η εφημερίδα Repubblica είπε ότι το «θεσμικό κλείσιμο» ήταν «ακραίο».
Φωτογραφία άρθρου: Remo Casilli/Reuters
