Δημοσιεύθηκε: Πέμπτη 3 / 11 / 2022 , 0:20 από news_room
Η πιο επικίνδυνη χώρα της Αφρικής για τους δημοσιογράφους, η Σομαλία, πρέπει να τερματίσει την ατιμωρησία της βίας κατά των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης.
Η Σομαλία μπορεί να διεκδικήσει – χωρίς επιλογή των δικών της ανθρώπων – ότι είναι η πιο επικίνδυνη χώρα για τους δημοσιογράφους στην Αφρική. Τα δεδομένα που συλλέγονται από τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) και οι μαρτυρίες τοπικών δημοσιογράφων καταδεικνύουν ότι τα δικαιώματα των μέσων ενημέρωσης παραβιάζονται κατάφωρα σε καθημερινή βάση. Οι απειλές και οι βίαιες ενέργειες που αποσκοπούν στην τρομοκράτηση των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης είναι ρουτίνα. Η ιδέα είναι απλή: να τους φιμώσεις.
Στις 2 Νοεμβρίου, ο κόσμος γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα για τον τερματισμό της ατιμωρησίας για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων, μια εκδήλωση αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη. Υπάρχουν λίγες άλλες χώρες όπου αυτό το ζήτημα έχει την ίδια ανατριχιαστική σημασία όπως στη Σομαλία.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η Εθνική Ένωση Σομαλών Δημοσιογράφων (NUSOJ), 54 δημοσιογράφοι δολοφονήθηκαν την τελευταία δεκαετία. Το πιο πρόσφατο θύμα, ο τηλεοπτικός δημοσιογράφος Mohamed Isse Hassan σκοτώθηκε στις 29 Οκτωβρίου σε έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου ενώ ο ίδιος και άλλοι κάλυπταν μια άλλη έκρηξη στην πρωτεύουσα Μογκαντίσου. Οι δύο βομβιστικές επιθέσεις σκότωσαν περισσότερους από 100 ανθρώπους συνολικά.
Ωστόσο, εκτός μιας καταδίκης νωρίτερα φέτος, οι υπεύθυνοι για αυτές τις δολοφονίες δεν οδηγήθηκαν ποτέ στη δικαιοσύνη. Ούτε αυτοί που διέταξαν τις δολοφονίες. Το τέλος αυτής της εκστρατείας τρόμου δεν φαίνεται ακόμη πουθενά.
Μερικοί Σομαλοί δημοσιογράφοι έχασαν τη ζωή τους σε χαλάζι από σφαίρες, άλλοι έχασαν τη ζωή τους σε βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας και κάποιοι άλλοι σκοτώθηκαν εν ώρα υπηρεσίας – όπως συνέβη στις 29 Οκτωβρίου. Σε κάποιους εστάλησαν απειλές θανάτου και έζησαν με φόβο μέχρι που οι δολοφόνοι τους βρήκαν τελικά. Άλλοι δέχθηκαν επίθεση χωρίς προειδοποίηση.
Εκτός από τον τρομερό αριθμό των νεκρών, 50 δημοσιογράφοι έχουν τραυματιστεί σοβαρά από το 2012. Αυτό περιλαμβάνει δύο δημοσιογράφους που τραυματίστηκαν στις 29 Οκτωβρίου.
Πολλοί άλλοι – άνδρες και γυναίκες – έχουν αντιμετωπίσει συλλήψεις, απειλές και παρενοχλήσεις. Δεν υπάρχει καμία προσδοκία ότι, αφού συλληφθεί, ένας δημοσιογράφος θα έχει δίκαιη δίκη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, προφέρονται οι περιβόητες λέξεις «καταδικάστηκε ως κατηγορούμενος».
Εν μέσω της σύγκρουσης μεταξύ διαφορετικών ένοπλων ομάδων και της κυβέρνησης που συνεχίζει να μαίνεται στη χώρα, υπάρχει έλλειψη πολιτικής βούλησης από οποιονδήποτε σημαντικό παράγοντα για τον τερματισμό αυτής της θανατηφόρας βίας κατά των δημοσιογράφων. Κάθε πολιτική πλευρά θέλει να ελέγχει και να χειραγωγεί τις ειδήσεις και τις πληροφορίες, και η ανεξάρτητη και κριτική δημοσιογραφία επισύρει αντίποινα. Υπάρχει μια άδηλη συμφωνία μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων ότι δεν χρειάζεται να υπάρχει φόβος για οποιαδήποτε ευθύνη για τέτοια εγκλήματα.
Παρά τους κινδύνους αυτούς, οι δημοσιογράφοι –οι οποίοι είναι ως επί το πλείστον νεαροί ενήλικες– εντάσσονται τόσο στα ελεγχόμενα από την κυβέρνηση όσο και στα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης. Οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια και υπάρχει ένα αυξανόμενο τοπίο ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης. Αντιπροσωπεύουν την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον και η αισιοδοξία τους δεν πρέπει να σβήσει.
Ειδικά οι γυναίκες ρεπόρτερ αντιμετωπίζουν επιπλέον την απειλή της βίας και της παρενόχλησης λόγω φύλου. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι γυναίκες δημοσιογράφοι λαμβάνουν τακτικά μηνύματα που τις προειδοποιούν ότι θα σκοτωθούν ή θα βιαστούν εάν ακολουθήσουν μια συγκεκριμένη γραμμή ρεπορτάζ.
Η ψυχολογική ευημερία των δημοσιογράφων είναι ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα ασφάλειας. Εκτός από την κάλυψη ιστοριών σε υψηλού κινδύνου, εχθρικά περιβάλλοντα, πολλοί Σομαλοί δημοσιογράφοι τραυματίζονται από συνεχείς απειλές και παρενοχλήσεις. Ο φόβος ότι μπορεί να στοχοποιηθούν σκόπιμα ανά πάσα στιγμή τους ενισχύει την αίσθηση ανησυχίας.
Η ευρεία αποδοχή της ατιμωρησίας για όσους επιτίθενται σε δημοσιογράφους στη Σομαλία είναι μια σημαντική αιτία ανησυχίας. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί απαρχαιωμένους, καταπιεστικούς νόμους –όπως ο αρχαϊκός ποινικός κώδικας της χώρας του 1964 που έχουν επίσης επικρίνει ειδικοί του ΟΗΕ ( PDF ) – για να διώξει νομικά τους δημοσιογράφους και όχι αυτούς που τους κυνηγούν.
Αυτό, με τη σειρά του, ενθαρρύνει άτομα εντός του δικαστικού συστήματος –συμπεριλαμβανομένων των επαρχιών μακριά από το Μογκαντίσου– και μη κρατικούς φορείς να πιστεύουν ότι μπορούν να παρενοχλήσουν και να επιτεθούν σε δημοσιογράφους χωρίς αρνητικές συνέπειες.
Χωρίς σταθερή πολιτική βούληση, είναι απίθανο αυτή η βία να υποχωρήσει.
Τον Σεπτέμβριο, Σομαλοί δημοσιογράφοι ενέκριναν ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, το οποίο υποστηρίζεται από την Αφρικανική Ένωση, την UNESCO, τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας και τη NUSOJ. Το σχέδιο – ένα σχέδιο που ηγείται η Σομαλία, ανήκει στη Σομαλία, με επίκεντρο τους δημοσιογράφους – αντιμετωπίζει πιεστικά ζητήματα επαγγελματικής ασφάλειας και ασφάλειας. Περιλαμβάνει τα πάντα, από δεξιότητες ασφάλειας για δημοσιογράφους και συνεργασίες για τη νομική και φυσική υπεράσπιση των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης, μέχρι στρατηγικές αντιμετώπισης της βίας με βάση το φύλο κατά των γυναικών δημοσιογράφων και την ευρύτερη κουλτούρα ατιμωρησίας εντός της οποίας συνεχίζονται οι επιθέσεις.
Αυτό που απαιτείται τώρα είναι η σθεναρή εφαρμογή αυτού του σχεδίου από όλους τους τομείς της κοινωνίας, όχι μόνο από τους δημοσιογράφους. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, οι κυβερνήσεις των πολιτειών και το δικαστικό σώμα πρέπει επίσης να αγκαλιάσουν το σχέδιο. Ο καιρός μόνο για θλίψη και συλλυπητήρια έχει τελειώσει. Ήρθε η ώρα να δράσουμε.
*Στο άρθρο αυτό δημοσιεύονται απόψεις του συγγραφέα του κειμένου, και για κανέναν λόγο δεν εκφράζουν ή σχετίζονται με τον ιστότοπο adologala.gr
