Δημοσιεύθηκε: Δευτέρα 13 / 7 / 2026 , 13:40 από news_room

Το «Πράσινο Σινικό Τείχος» αλλάζει τον χάρτη της Κίνας – Η ερημοποίηση υποχωρεί, αλλά οι επιστήμονες προειδοποιούν

Πώς το μεγαλύτερο πρόγραμμα αναδάσωσης στον κόσμο περιορίζει την εξάπλωση της ερήμου – Οι προκλήσεις που παραμένουν

Εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες, η Κίνα υλοποιεί ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά εγχειρήματα στην ιστορία, γνωστό ως «Πράσινο Σινικό Τείχος» ή Πρόγραμμα Προστασίας Δασών των Τριών Βορρά. Στόχος του είναι να αναχαιτίσει την εξάπλωση της ερημοποίησης που απειλεί τεράστιες εκτάσεις της βόρειας χώρας.

Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα έχουν αναδασωθεί και η ερημοποίηση υποχωρεί σταθερά. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η επιτυχία του έργου θα εξαρτηθεί από τη συνεχή διαχείριση των οικοσυστημάτων και τη μακροχρόνια πολιτική δέσμευση.

Η τεχνική της «σκακιέρας από άχυρο»

Στις ερήμους της βόρειας Κίνας, εκατομμύρια εργαζόμενοι εφαρμόζουν εδώ και χρόνια μια ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδο σταθεροποίησης της άμμου.

Η τεχνική, γνωστή ως «σκακιέρα από άχυρο», βασίζεται στη δημιουργία ενός πλέγματος από ξύλινα ή φυτικά στοιχεία που τοποθετούνται πάνω στους αμμόλοφους. Στη συνέχεια φυτεύονται ανθεκτικά δενδρύλλια στο εσωτερικό κάθε τετραγώνου, τα οποία ποτίζονται μέσω ειδικών αρδευτικών συστημάτων.

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η μετακίνηση της άμμου από τους ισχυρούς ανέμους και δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες ώστε η βλάστηση να αναπτυχθεί φυσικά.

Η ερημοποίηση υποχωρεί μετά από δεκαετίες προσπαθειών

Η ερημοποίηση αποτελούσε για δεκαετίες μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές απειλές για τη βόρεια Κίνα.

Η υπερβόσκηση, η εντατική γεωργία, η αποψίλωση και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας οδήγησαν στην υποβάθμιση τεράστιων εκτάσεων γης, οι οποίες έγιναν ευάλωτες στις αμμοθύελλες.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, η ερημοποιημένη έκταση κορυφώθηκε γύρω στο 2000. Έκτοτε, καταγράφεται ετήσια μείωση που ξεπερνά τα 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ συνολικά η υποβαθμισμένη γη έχει περιοριστεί κατά περίπου 10%.

Παράλληλα, οι περιοχές που χαρακτηρίζονται ως σοβαρά ή εξαιρετικά ερημοποιημένες έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 40%.

Το μεγαλύτερο πρόγραμμα αναδάσωσης στον κόσμο

Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1978 και καλύπτει σχεδόν το μισό της κινεζικής επικράτειας.

Σύμφωνα με την κινεζική κυβέρνηση, μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί νέα δάση συνολικής έκτασης περίπου 500.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ η δασική κάλυψη στις περιοχές εφαρμογής του σχεδίου αυξήθηκε από περίπου 5% το 1978 σε περίπου 14% το 2022.

Οι ειδικοί αποδίδουν την πρόοδο τόσο στις μεγάλες κρατικές επενδύσεις όσο και στη συμμετοχή εκατομμυρίων εργαζομένων, αλλά και στις αυξημένες βροχοπτώσεις που καταγράφηκαν σε ορισμένες περιοχές τα τελευταία χρόνια.

Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν στο έργο

Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 300 εκατομμύρια αγροτικοί εργαζόμενοι έχουν συμβάλει, κατά καιρούς, στις εργασίες αναδάσωσης και προστασίας των αμμόλοφων.

Ανάμεσά τους βρίσκεται και η 60χρονη Γιν Γιουζέν, η οποία εργάζεται εδώ και περίπου σαράντα χρόνια στις ερήμους της Εσωτερικής Μογγολίας.

Όπως περιγράφει, όταν ξεκίνησε το έργο, οι αμμοθύελλες ήταν τόσο έντονες ώστε η ορατότητα περιοριζόταν σε λίγα μόλις μέτρα. Σήμερα, στην ίδια περιοχή έχουν αναπτυχθεί εκτεταμένες ζώνες πρασίνου και οι συνθήκες έχουν αλλάξει αισθητά.

Η ίδια εξακολουθεί να φροντίζει τα δέντρα μαζί με την οικογένειά της, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι νεότερες γενιές θα συνεχίσουν την προσπάθεια.

Οι επιστήμονες ζητούν διαρκή παρακολούθηση

Παρά τη σημαντική πρόοδο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μάχη κατά της ερημοποίησης δεν έχει ακόμη κριθεί.

Ο επικεφαλής επιστήμονας της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης, Barron Joseph Orr, επισημαίνει ότι τα αποκατεστημένα οικοσυστήματα μπορούν να καταστούν σταδιακά αυτοσυντηρούμενα, όμως απαιτούν συνεχή επιστημονική παρακολούθηση, σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων και προστασία της ποιότητας του εδάφους.

Παράλληλα, περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν ότι τα προγράμματα αναδάσωσης θα πρέπει να συνδέονται με την οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, ώστε οι κάτοικοι να έχουν ισχυρό κίνητρο να προστατεύουν τα νέα οικοσυστήματα.

Η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων δεκαετιών

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διατήρηση των αποτελεσμάτων θα αποτελέσει το σημαντικότερο στοίχημα των επόμενων ετών.

Όπως επισημαίνουν, η επιτυχία του «Πράσινου Σινικού Τείχους» δεν θα κριθεί μόνο από την έκταση των νέων δασών, αλλά από το κατά πόσο αυτά θα μπορέσουν να επιβιώσουν χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση και με βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων σε ένα περιβάλλον που επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από την κλιματική αλλαγή.

FAQ

Ερώτηση: Τι είναι το Πράσινο Σινικό Τείχος;
Απάντηση: Πρόκειται για ένα πρόγραμμα αναδάσωσης που ξεκίνησε το 1978 στην Κίνα με στόχο την αντιμετώπιση της ερημοποίησης στις βόρειες περιοχές της χώρας.

Ερώτηση: Πώς περιορίζεται η εξάπλωση της ερήμου;
Απάντηση: Χρησιμοποιούνται τεχνικές σταθεροποίησης των αμμόλοφων, όπως η «σκακιέρα από άχυρο», σε συνδυασμό με εκτεταμένες φυτεύσεις δέντρων και αρδευτικά συστήματα.

Ερώτηση: Ποια είναι τα αποτελέσματα του προγράμματος;
Απάντηση: Η ερημοποιημένη έκταση έχει μειωθεί, η δασική κάλυψη έχει αυξηθεί σημαντικά και οι σοβαρά υποβαθμισμένες περιοχές έχουν περιοριστεί αισθητά.

Ερώτηση: Γιατί οι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί;
Απάντηση: Επειδή η διατήρηση των αποτελεσμάτων απαιτεί συνεχή διαχείριση, προστασία των υδάτινων πόρων και μακροχρόνια παρακολούθηση των οικοσυστημάτων.

Photo/Ng Han Guan