Δημοσιεύθηκε: Δευτέρα 29 / 6 / 2026 , 13:05 από news_room

Η Αυστραλία και το Βανουάτου υπέγραψαν ιστορική συμφωνία ασφαλείας – Φρένο στη δημιουργία κινεζικής στρατιωτικής βάσης στον Ειρηνικό

Η νέα διμερής συμφωνία ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών και περιορίζει τη στρατιωτική παρουσία τρίτων δυνάμεων στον Νότιο Ειρηνικό

Η Αυστραλία και το Βανουάτου προχώρησαν στην υπογραφή μιας ιδιαίτερα σημαντικής συμφωνίας ασφάλειας και οικονομικής συνεργασίας, η οποία θεωρείται κομβικής σημασίας για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στον Νότιο Ειρηνικό. Η νέα διμερής συνθήκη προβλέπει ότι το νησιωτικό κράτος δεν θα επιτρέψει την εγκατάσταση ξένων στρατιωτικών βάσεων ή στρατιωτικών υποδομών στην επικράτειά του, περιορίζοντας ουσιαστικά το ενδεχόμενο ενίσχυσης της κινεζικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.

Η συμφωνία, γνωστή ως «Συμφωνία Νακαμάλ», υπογράφηκε στην Καμπέρα από τον πρωθυπουργό της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζε, και τον πρωθυπουργό του Βανουάτου, Τζόθαμ Ναπάτ, έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις και αρκετές τροποποιήσεις του αρχικού σχεδίου.

Αναθεωρήθηκε το αρχικό σχέδιο μετά τις αντιδράσεις του Βανουάτου

Το προηγούμενο προσχέδιο είχε απορριφθεί πριν από περίπου εννέα μήνες, καθώς η κυβέρνηση του Βανουάτου εξέφραζε ανησυχίες ότι ορισμένες πρόνοιες θα περιόριζαν την ελευθερία της χώρας να προσελκύει ξένες επενδύσεις σε έργα υποδομών.

Μετά τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν, η νέα συμφωνία προβλέπει ότι το Βανουάτου θα ενημερώνει και θα διαβουλεύεται με την Αυστραλία όταν εξετάζει τη συμμετοχή τρίτων χωρών σε κρίσιμες υποδομές. Ωστόσο, δεν παρέχεται στην Καμπέρα δικαίωμα αρνησικυρίας, όπως προέβλεπε η αρχική εκδοχή του κειμένου.

Ενίσχυση της συνεργασίας σε ασφάλεια και ανάπτυξη

Ο Άντονι Αλμπανέζε χαρακτήρισε τη συμφωνία επιβεβαίωση του ρόλου της Αυστραλίας ως του σημαντικότερου οικονομικού, αναπτυξιακού και αμυντικού εταίρου του Βανουάτου.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Τζόθαμ Ναπάτ τόνισε ότι η συνεργασία βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, την εμπιστοσύνη και στο κοινό όραμα για έναν ειρηνικό, ασφαλή και ευημερούντα Ειρηνικό.

Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει προστασία των κρίσιμων υποδομών του Βανουάτου από στρατιωτικοποίηση, ξένες παρεμβάσεις και μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση.

Η Αυστραλία επιχειρεί να περιορίσει την κινεζική επιρροή

Η νέα συνθήκη εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της Αυστραλίας για ενίσχυση των σχέσεών της με τα κράτη του Ειρηνικού, σε μια περίοδο όπου η Κίνα επιδιώκει να αυξήσει την πολιτική, οικονομική και στρατηγική της επιρροή στην περιοχή μέσω επενδύσεων και διμερών συμφωνιών.

Το Βανουάτου δεσμεύεται επίσης να δίνει προτεραιότητα στη συνεργασία με τις χώρες του Φόρουμ των Νήσων του Ειρηνικού σε θέματα αστυνόμευσης και αντιμετώπισης κρίσεων, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η συνεργασία με την κινεζική αστυνομία, η οποία πραγματοποιεί κατά διαστήματα αποστολές στη χώρα.

Επιπλέον, σε περιπτώσεις μεγάλων φυσικών καταστροφών, το Βανουάτου θα απευθύνεται κατά προτεραιότητα στην Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τη Γαλλία για την παροχή βοήθειας.

Αντιδράσεις από το Πεκίνο

Η κινεζική κυβέρνηση εμφανίστηκε επιφυλακτική απέναντι στη συμφωνία. Εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι το Πεκίνο επιθυμεί οι συνεργασίες στην περιοχή να προωθούν την ανάπτυξη και τη σταθερότητα χωρίς να στοχεύουν τρίτες χώρες ή να μετατρέπονται σε μέσο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Παράλληλα, η κυβέρνηση του Βανουάτου αποκάλυψε ότι συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις με την Κίνα για μια ξεχωριστή συμφωνία αναπτυξιακής συνεργασίας, η οποία, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Ναπάτ, δεν αποτελεί σύμφωνο ασφαλείας. Το σχετικό κείμενο θα δοθεί στη δημοσιότητα μόλις ολοκληρωθούν οι διαδικασίες έγκρισης από το Πεκίνο.

Οικονομική στήριξη και επόμενα βήματα

Η Αυστραλία είχε προτείνει οικονομική ενίσχυση ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας σε βάθος δεκαετίας, ωστόσο το τελικό οικονομικό σκέλος της συμφωνίας αναμένεται να ανακοινωθεί μέχρι το τέλος του έτους.

Η υπογραφή της Συμφωνίας Νακαμάλ θεωρείται σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών στον Ειρηνικό, όπου ο ανταγωνισμός μεταξύ Αυστραλίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας για επιρροή παραμένει ιδιαίτερα έντονος.

Φωτο: Lukas Coch/AP