Δημοσιεύθηκε: Παρασκευή 26 / 6 / 2026 , 13:23 από news_room

Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών: Νέες εξαρτήσεις, συνθετικές ουσίες και το σύγχρονο μοντέλο αντιμετώπισης στην Ελλάδα

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, αναδεικνύεται ένα ολοένα πιο σύνθετο και μεταβαλλόμενο τοπίο στον χώρο των εξαρτήσεων, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι νέες ψυχοδραστικές ουσίες, η αυξανόμενη πολυχρησία, αλλά και οι συμπεριφορικές εξαρτήσεις όπως ο ψηφιακός εθισμός και ο προβληματικός τζόγος, διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα που απαιτεί διαφορετική προσέγγιση από το παρελθόν.

Το νέο τοπίο των εξαρτήσεων

Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), το φαινόμενο των εξαρτήσεων δεν περιορίζεται πλέον στις «παραδοσιακές» ουσίες. Σήμερα, το πρόβλημα έχει επεκταθεί σημαντικά με την εμφάνιση νέων συνθετικών ναρκωτικών υψηλής επικινδυνότητας, όπως τα νιταζένια, τα συνθετικά κανναβινοειδή και διάφορα διεγερτικά νέας γενιάς.

Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση της πολυχρησίας, δηλαδή της ταυτόχρονης χρήσης περισσότερων από μία ουσιών, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους για την υγεία των χρηστών.

Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι εξαρτήσεις έχουν πλέον και ισχυρή «ψηφιακή διάσταση», καθώς ο υπερβολικός χρόνος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα online παιχνίδια και ο διαδικτυακός τζόγος δημιουργούν νέα πεδία εξάρτησης.

Η μεγάλη μεταρρύθμιση στην Ελλάδα

Ο πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιος Θεοχάρης, τονίζει ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε μια βαθιά θεσμική αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης των εξαρτήσεων.

Με τη δημιουργία ενός ενιαίου εθνικού οργανισμού, το μέχρι πρότινος κατακερματισμένο σύστημα υπηρεσιών αντικαταστάθηκε από ένα συνεκτικό δίκτυο φροντίδας που καλύπτει όλα τα στάδια:

• Πρόληψη
• Έγκαιρη παρέμβαση
• Θεραπεία
• Απεξάρτηση
• Κοινωνική επανένταξη

Σήμερα, το δίκτυο του ΕΟΠΑΕ περιλαμβάνει εκατοντάδες δομές σε όλη τη χώρα, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία νέων μονάδων με στόχο την καθολική πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες.

Πρόληψη και ρόλος της εκπαίδευσης

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόληψη, η οποία δεν περιορίζεται πλέον σε ενημερωτικές καμπάνιες.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η αποτελεσματική πρόληψη απαιτεί:

• Ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των νέων
• Ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής
• Στήριξη οικογένειας και σχολείου
• Παρεμβάσεις στην κοινότητα
• Αντιμετώπιση του ψηφιακού περιβάλλοντος

Μέσα από 75 Κέντρα Πρόληψης και 13 Γραφεία Πρόληψης, υλοποιούνται δράσεις σε σχολεία και τοπικές κοινωνίες, ενώ παράλληλα εφαρμόζονται ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το CHAMPS του ΟΗΕ.

Μετρήσιμα αποτελέσματα και κοινωνική επίδραση

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται δείχνουν την κλίμακα του προβλήματος αλλά και τη λειτουργία του νέου συστήματος.

Μόνο σε έναν μήνα:

• Χιλιάδες άνθρωποι έλαβαν φαρμακευτική υποστήριξη
• Πάνω από 2.500 συμμετείχαν σε προγράμματα απεξάρτησης
• Χιλιάδες οικογένειες συμμετείχαν σε συμβουλευτικές δράσεις

Παράλληλα, οι υπηρεσίες μείωσης της βλάβης έχουν σημαντικό αντίκτυπο:

• Δεκάδες χιλιάδες επαφές μέσω κινητών μονάδων
• Εκατομμύρια σύριγγες διανεμήθηκαν για ασφαλέστερη χρήση
• Εκατοντάδες παραπομπές σε θεραπευτικά προγράμματα
• Εκατοντάδες ζωές σώθηκαν μέσω χορήγησης ναλοξόνης

Η αγορά ναρκωτικών αλλάζει ραγδαία

Στο πεδίο της παράνομης αγοράς, η εικόνα μεταβάλλεται συνεχώς.

Η κάνναβη και η κοκαΐνη παραμένουν οι κυρίαρχες ουσίες στην Ελλάδα, ενώ η ηρωίνη παρουσιάζει πτωτική τάση.

Ωστόσο, νέες μορφές ουσιών κάνουν την εμφάνισή τους:

• Συνθετικά κανναβινοειδή
• «Ροζ κοκαΐνη»
• Κεταμίνη
• Υγροποιημένη THC σε ηλεκτρονικά προϊόντα
• Βρώσιμα προϊόντα με ψυχοδραστικές ουσίες

Η εξέλιξη αυτή δυσκολεύει σημαντικά τις διωκτικές αρχές και απαιτεί συνεχή προσαρμογή.

Ο ρόλος της αστυνομίας και των διεθνών δικτύων

Οι διωκτικές αρχές σημειώνουν ότι η Ελλάδα λειτουργεί τόσο ως χώρα διέλευσης όσο και ως χώρα προορισμού ναρκωτικών.

Η γεωγραφική θέση της χώρας, σε συνδυασμό με τη μεγάλη ακτογραμμή, διευκολύνει τη μεταφορά ουσιών μέσω θαλάσσιων διαδρομών.

Παράλληλα, τα κυκλώματα αξιοποιούν:

• Κρυπτογραφημένες εφαρμογές
• Ταχυδρομικά δέματα
• Διαδικτυακές πλατφόρμες
• Αποκεντρωμένα δίκτυα διακίνησης

Η νέα φιλοσοφία αντιμετώπισης

Το νέο μοντέλο που εφαρμόζεται στην Ελλάδα βασίζεται σε μια βασική αρχή:

👉 Η εξάρτηση δεν αντιμετωπίζεται μόνο κατασταλτικά, αλλά ως πολυπαραγοντικό κοινωνικό και υγειονομικό φαινόμενο.

Η προσέγγιση περιλαμβάνει:

• Πρόληψη από μικρή ηλικία
• Άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες
• Μείωση βλάβης
• Θεραπεία χωρίς αποκλεισμούς
• Κοινωνική επανένταξη

Συμπέρασμα

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών αναδεικνύει ότι οι εξαρτήσεις εξελίσσονται ταχύτερα από ποτέ. Η εμφάνιση νέων ουσιών και συμπεριφορικών εξαρτήσεων δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον που απαιτεί συντονισμένες πολιτικές υγείας, πρόληψης και κοινωνικής υποστήριξης.

Η Ελλάδα, μέσω του ΕΟΠΑΕ, επιχειρεί να περάσει σε ένα νέο, ενιαίο και πιο αποτελεσματικό μοντέλο αντιμετώπισης, με στόχο όχι μόνο τη θεραπεία αλλά και την πρόληψη του φαινομένου.

FAQ

Τι αλλάζει στις εξαρτήσεις σήμερα;
Οι εξαρτήσεις πλέον περιλαμβάνουν και ψηφιακές μορφές, όχι μόνο ουσίες.

Ποιες ουσίες κυριαρχούν στην Ελλάδα;
Η κάνναβη και η κοκαΐνη παραμένουν οι πιο διαδεδομένες.

Τι είναι ο ΕΟΠΑΕ;
Είναι ο εθνικός οργανισμός που συντονίζει την πρόληψη και αντιμετώπιση εξαρτήσεων.

Ποια είναι η νέα στρατηγική;
Ένα ενιαίο σύστημα από πρόληψη έως κοινωνική επανένταξη.