Δημοσιεύθηκε: Δευτέρα 15 / 6 / 2026 , 12:22 από news_room
Σε μια συγκινητική εκδήλωση αφιερωμένη στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της συλλογικής ταυτότητας των προσφύγων της Κύπρου, πραγματοποιήθηκε το 2ο Παγκύπριο Αντάμωμα Μνήμης και Πολιτισμού Κατεχομένων στην Κοφίνου. Η διοργάνωση, η οποία πλέον καθιερώνεται ως θεσμός για τον προσφυγικό κόσμο του νησιού, συγκέντρωσε εκπροσώπους από περισσότερες από 40 κατεχόμενες κοινότητες, δήμους και πολιτιστικούς φορείς, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας, συνέχειας και ελπίδας.
Η εκδήλωση αποτέλεσε μια μεγάλη γιορτή μνήμης και πολιτισμού, όπου οι παραδόσεις, οι αφηγήσεις, τα τραγούδια και τα έθιμα των κατεχόμενων περιοχών βρήκαν ξανά χώρο έκφρασης, επιβεβαιώνοντας ότι η πολιτιστική ταυτότητα των εκτοπισμένων παραμένει ζωντανή παρά το πέρασμα των δεκαετιών.
Η συμβολική σημασία της Κοφίνου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην επιλογή της Κοφίνου ως τόπου διεξαγωγής της διοργάνωσης. Πρόκειται για μια κοινότητα που συνδέθηκε άμεσα με τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής του 1974 και φιλοξένησε για δεκαετίες εκτοπισμένους Κυπρίους. Η Κοφίνου αποτελεί σύμβολο της προσφυγικής εμπειρίας, αλλά και της αλληλεγγύης που αναπτύχθηκε ανάμεσα στις κοινότητες που βίωσαν τον ξεριζωμό.
Όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία προσφέρει έναν πολύτιμο χώρο συνάντησης των ανθρώπων των κατεχόμενων κοινοτήτων, έναν χώρο όπου οι μνήμες παραμένουν ζωντανές και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Η νέα γενιά γνωρίζει τις ρίζες της
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του Παγκύπριου Ανταμώματος είναι η δυνατότητα που προσφέρει στους νεότερους πρόσφυγες να έρθουν σε επαφή με την ιστορία και την καταγωγή τους. Μέσα από παραδοσιακές γεύσεις, μουσικές εκδηλώσεις, χορούς, καλλιτεχνικές δράσεις και προσωπικές μαρτυρίες, οι νέες γενιές αποκτούν βιωματική γνώση για τις πατρογονικές εστίες που δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουν.
Η διατήρηση αυτής της σύνδεσης θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τη συνέχιση της ιστορικής συνείδησης και της πολιτιστικής συνέχειας του κυπριακού ελληνισμού. Οι διοργανωτές υπογράμμισαν ότι η μνήμη δεν αποτελεί απλώς αναφορά στο παρελθόν, αλλά εργαλείο διαμόρφωσης του μέλλοντος.
Πενήντα δύο χρόνια μετά την εισβολή
Η φετινή διοργάνωση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς συμπληρώνονται 52 χρόνια από τα γεγονότα του 1974. Πενήντα δύο χρόνια κατοχής, προσφυγιάς, εκτοπισμού και διαρκούς αναμονής για δικαίωση και επιστροφή.
Για όσους έζησαν τα γεγονότα, οι αναμνήσεις παραμένουν ζωντανές και ανεξίτηλες. Για τις νεότερες γενιές, οι οποίες γεννήθηκαν μακριά από τα χωριά και τις πόλεις των προγόνων τους, η ιστορία και οι παραδόσεις αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη και αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς τους.
Στο πλαίσιο αυτό, τονίστηκε η ανάγκη να διαφυλαχθεί η πολιτιστική κληρονομιά των κατεχόμενων περιοχών και να συνεχιστούν οι προσπάθειες ώστε οι επόμενες γενιές να γνωρίζουν την ιστορία, τις αξίες και τις ρίζες τους.
Στήριξη των προσφυγικών κοινοτήτων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στον ρόλο της Πολιτείας και ειδικότερα του Υπουργείου Εσωτερικών στη στήριξη των προσφυγικών κοινοτήτων. Όπως επισημάνθηκε, η διατήρηση της συλλογικής μνήμης και η ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας αποτελούν βασικές προτεραιότητες μέσα από δράσεις και πρωτοβουλίες που ενισχύουν τους δεσμούς των νέων με τις κατεχόμενες πατρίδες τους.
Παράλληλα, επαναβεβαιώθηκε η προσήλωση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην προσπάθεια επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως υπογραμμίστηκε, στόχος παραμένει μια βιώσιμη και λειτουργική λύση που θα τερματίζει την κατοχή, θα διασφαλίζει την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα κατοχυρώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των κατοίκων του νησιού.
Η μνήμη ως υπόσχεση για το μέλλον
Το 2ο Παγκύπριο Αντάμωμα Μνήμης και Πολιτισμού Κατεχομένων ανέδειξε για ακόμη μία φορά ότι οι κατεχόμενες κοινότητες εξακολουθούν να ζουν μέσα από τους ανθρώπους τους, τις παραδόσεις, τις αφηγήσεις και τον πολιτισμό τους.
Η μαζική συμμετοχή του κόσμου επιβεβαίωσε ότι οι δεσμοί των προσφύγων με τις πατρογονικές τους εστίες παραμένουν ισχυροί και αδιάρρηκτοι. Παρά το πέρασμα των δεκαετιών, η ελπίδα για επιστροφή και επανένωση παραμένει ζωντανή.
Το μήνυμα που κυριάρχησε στη διοργάνωση ήταν σαφές: η διατήρηση της μνήμης δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής προς το παρελθόν, αλλά και δέσμευση απέναντι στις επόμενες γενιές ότι η ιστορία, η ταυτότητα και ο πολιτισμός των κατεχόμενων περιοχών της Κύπρου δεν θα ξεχαστούν ποτέ.
Με αυτή την παρακαταθήκη, το Παγκύπριο Αντάμωμα φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε έναν διαχρονικό θεσμό που θα ενώνει τον προσφυγικό κόσμο της Κύπρου μέχρι την ημέρα που οι συναντήσεις αυτές θα πραγματοποιούνται ξανά στις πλατείες, τις εκκλησίες και τις γειτονιές των κατεχόμενων χωριών και πόλεων, σε μια ελεύθερη, επανενωμένη και ειρηνική πατρίδα.
Ακολουθεί ολόκληρος ο χαιρετισμός του ΥΠΕΣ Κων. Ιωάννου:
Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας στο 2ο Παγκύπριο Αντάμωμα Μνήμης και Πολιτισμού Κατεχομένων, μια διοργάνωση που εδραιώνεται σταδιακά ως σημείο αναφοράς για τον προσφυγικό κόσμο της Κύπρου και για τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Μια πρωτοβουλία που, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, κατάφερε να εξελιχθεί σε μια μεγάλη γιορτή μνήμης, παράδοσης και συλλογικής ταυτότητας, φέρνοντας κοντά πέραν των 40 κατεχόμενων Κοινοτήτων, Δήμων και πολιτιστικών φορέων της κατεχόμενης πατρίδας μας.
Η επιλογή της Κοφίνου για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης δεν είναι καθόλου τυχαία. Είναι μια Κοινότητα που συνδέθηκε άρρηκτα με τις τραγικές συνέπειες της τουρκικής εισβολής και του ξεριζωμού και που για δεκαετίες φιλοξενεί εκτοπισμένους συμπατριώτες μας. Ένας τόπος που γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει προσφυγιά, απώλεια και νοσταλγία, αλλά και τι σημαίνει αλληλεγγύη, αντοχή και ελπίδα.
Θέλω να συγχαρώ θερμά το Κοινοτικό Συμβούλιο Κοφίνου και όλους τους φορείς που εργάστηκαν για την πραγματοποίηση της σημερινής διοργάνωσης. Φίλε Κωνσταντίνε, μέσα από το Αντάμωμα, πετύχατε να δημιουργήσετε έναν πολύτιμο χώρο συνάντησης των ανθρώπων των κατεχόμενων Κοινοτήτων μας, έναν χώρο όπου οι μνήμες ανταμώνουν, οι άνθρωποι σμίγουν, οι θύμισες αναβιώνουν και οι ιστορίες παραμένουν ζωντανές.
Δημιουργήσατε έναν χώρο, όπου οι νεότερες γενιές προσφύγων έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τον τόπο καταγωγής των προγόνων τους μέσα από τις αφηγήσεις, τις γεύσεις, τα τραγούδια, τους χορούς, τις τέχνες και τα έθιμα που συνθέτουν τη μοναδική πολιτιστική κληρονομιά της κατεχόμενης γης μας.
Μέσα από εκδηλώσεις όπως η σημερινή, προβάλλεται ο πολιτισμός μας ως αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς μας και ζωντανή απόδειξη της συνέχειας του λαού μας. Είναι ένας τρόπος να διατηρούμε τους δεσμούς μας με τις πατρογονικές μας εστίες και να μεταλαμπαδεύουμε στις επόμενες γενιές τις αξίες, τις παραδόσεις και την ιστορία του τόπου μας.
Ως Υπουργείο Εσωτερικών έχουμε ιδιαίτερη ευθύνη απέναντι στις προσφυγικές μας κοινότητες και στους ανθρώπους τους. Για αυτό και στεκόμαστε έμπρακτα αρωγοί στο έργο τους, στηρίζοντας δράσεις και πρωτοβουλίες που διαφυλάσσουν τη συλλογική μνήμη, αναδεικνύουν την πολιτιστική μας ταυτότητα και ενισχύουν τους δεσμούς των νέων γενεών με τις κατεχόμενες πατρίδες τους.
Κυρίες και κύριοι,
Φέτος συμπληρώνονται 52 χρόνια από το τραγικό καλοκαίρι του 1974. Πενήντα δύο χρόνια συνεχιζόμενης κατοχής της πατρίδας μας, προσφυγιάς, εκτοπισμού και παραβίασης θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μισός και πλέον αιώνας που γενιές Κυπρίων μεγαλώνουν μακριά από τις πατρογονικές τους εστίες.
Για τους μεγαλύτερους, οι αναμνήσεις δεν έσβησαν ποτέ. Για τους νεότερους, που δεν είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις κατεχόμενες περιοχές της πατρίδας μας, η ιστορία και οι παραδόσεις αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητάς τους. Είναι δική μας ευθύνη να διαφυλάξουμε αυτή την ιστορική μνήμη και να διασφαλίσουμε ότι η πολιτιστική κληρονομιά των κατεχόμενων περιοχών μας θα παραμείνει ζωντανή και αναλλοίωτη.
Η διατήρηση της μνήμης και της πολιτιστικής μας ταυτότητας αποτελεί φόρο τιμής στο παρελθόν και ταυτόχρονα πυξίδα για το μέλλον. Ένα μέλλον που οραματιζόμαστε σε μια ελεύθερη, επανενωμένη και ειρηνική πατρίδα.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παραμένει σταθερά προσηλωμένος στην καταβολή κάθε δυνατής προσπάθειας για τη δημιουργία των αναγκαίων προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για επίλυση του Κυπριακού. Με συνέπεια, αποφασιστικότητα και υπευθυνότητα, αξιοποιούμε κάθε διπλωματικό μέσο και κάθε διαθέσιμη ευκαιρία για την επίτευξη του στόχου μας για μια βιώσιμη και λειτουργική λύση, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια λύση που θα τερματίζει την κατοχή, χωρίς στρατεύματα και αναχρονιστικές εγγυήσεις, θα διασφαλίζει την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα κατοχυρώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των νόμιμων κατοίκων του νησιού, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Κυρίες και κύριοι,
Το 2ο Παγκύπριο Αντάμωμα Μνήμης και Πολιτισμού Κατεχομένων αποτελεί μια ζωντανή απόδειξη ότι οι κατεχόμενες Κοινότητες της Κύπρου εξακολουθούν να ζουν στις αναμνήσεις, στους ανθρώπους, στις παραδόσεις, στον πολιτισμό μας.
Η μνήμη είναι μια πράξη ευθύνης απέναντι στην ιστορία μας και μια υπόσχεση προς τις επόμενες γενιές ότι δεν θα επιτρέψουμε να ξεχαστεί η ταυτότητα, η ιστορία και ο πολιτισμός των κατεχόμενων τόπων μας και ότι δεν θα σταματήσουμε τις προσπάθειες μέχρι την επανένωση του τόπου και του λαού μας.
Η παρουσία όλων εσάς εδώ σήμερα αποδεικνύει ότι οι δεσμοί μας με τις κατεχόμενες Κοινότητές μας παραμένουν άρρηκτοι. Ότι ο προσφυγικός κόσμος της Κύπρου συνεχίζει να διατηρεί άσβεστη την ελπίδα για επιστροφή και επανένωση.
Εύχομαι το Παγκύπριο Αντάμωμα Μνήμης και Πολιτισμού Κατεχομένων να καθιερωθεί ως ένας θεσμός που θα ενώνει όλους εμάς τους πρόσφυγες της Κύπρου, μέχρι την ημέρα που δεν θα χρειάζεται να ανταμώνουμε μακριά από τα αγαπημένα μας χωριά, αλλά στις ίδιες τις πλατείες, στις εκκλησίες και στις γειτονιές των χωριών και των πόλεών μας, σε μια πατρίδα ελεύθερη, επανενωμένη και ειρηνική.
Με αυτή την ευχή, επιτρέψτε μου να εκφράσω ξανά τα θερμά μου συγχαρητήρια στο Κοινοτικό Συμβούλιο Κοφίνου, τις Τοπικές Αρχές όλων των Κοινοτήτων και Δήμων και όλα τα οργανωμένα σύνολα που συμμετέχουν στη σημερινή εκδήλωση, στους εθελοντές και όλους όσοι εργάστηκαν για την πραγματοποίηση αυτής της αξιέπαινης πρωτοβουλίας.
Σας ευχαριστώ.
