Δημοσιεύθηκε: Τετάρτη 18 / 3 / 2026 , 4:40 από news_room
Ο πνευματικός ηγέτης της Γεωργιανής Ορθόδοξης Εκκλησίας για σχεδόν μισό αιώνα, ο Ηλίας Β’ επέβλεψε τη μετατροπή της από έναν θεσμό που καταπιέστηκε υπό τη Σοβιετική Ένωση στον ισχυρότερο μη κρατικό φορέα σε μια από τις παλαιότερες χριστιανικές χώρες του κόσμου.
Ο μακαριστός Πατριάρχης Γεωργίας Ηλίας ο Β΄, Καθολικός-Πατριάρχης της Γεωργίας, Αναπαύθηκε εν Κυρίω την Τρίτη 17 Μαρτίου 2026 μετά από μικρή νοσηλεία, δήλωσε ο αρχιερατικός Μητροπολίτης Σίο. Είχε εισαχθεί για μαζική εσωτερική αιμορραγία το προηγούμενο βράδυ. Ήταν 93 ετών. Οι Γεωργιανοί αποτίουν φόρο τιμής στον αείμνηστο Πατριάρχη Ηλία Β’ – Ο Πατριάρχης, θα κηδευτεί στον Καθεδρικό Ναό Σιόνι στην Τιφλίδα στις 22 Μαρτίου
Η Ιερά Σύνοδος, η οποία αποτελείται από ανώτερους επισκόπους, έχει προθεσμία 40 ημερών για να εκλέξει νέο ηγέτη.
ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΑΞΙΩΝ
Ο Ηλίας Β΄ γεννήθηκε ως Ηρακλί Γκουντουσαούρι-Σιολασβίλι στις 4 Ιανουαρίου 1933 στην περιοχή του Βόρειου Καυκάσου της Ρωσίας, σε μια οικογένεια που καταγόταν από την ορεινή περιοχή Καζμπέγκι της Γεωργίας, ακριβώς πάνω από την οροσειρά του Μεγάλου Καυκάσου που χωρίζει τη Ρωσία από τη Γεωργία.
Σπούδασε στη Θεολογική Ακαδημία της Μόσχας, η οποία έκλεισε προσωρινά λόγω της σοβιετικής απαγόρευσης της διδασκαλίας θρησκευτικών δογμάτων, αλλά αργότερα άνοιξε ξανά στις τελευταίες ημέρες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Χειροτονήθηκε με το όνομα Ηλίας.
Μετά την ολοκλήρωση των θεολογικών του σπουδών, ο Ηλίας Β΄ επέστρεψε στη Γεωργία και ανέβηκε στις τάξεις της εκκλησίας. Εξελέγη νέος Καθολικός-Πατριάρχης της Γεωργίας το 1977.
Η Γεωργία υιοθέτησε τον Χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία στις αρχές του τέταρτου αιώνα και μέχρι σήμερα ο πληθυσμός είναι βαθιά θρησκευόμενος και πνευματικός. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2017 του Pew Research Center, το 89% των Γεωργιανών αυτοπροσδιορίζονται ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί.
Ο Ηλίας Β΄ κληρονόμησε μια Εκκλησία που είχε πληγεί από τις αντιθρησκευτικές εκστρατείες που είχε αναλάβει η σοβιετική κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένων θανατηφόρων εκκαθαρίσεων κληρικών και βεβηλώσεων ιερών τόπων.
Διέθετε λίγους κληρικούς για να υπηρετήσει ένα ποίμνιο αρκετών εκατομμυρίων.
Μια συμφωνία του 2002 με τον πρώτο μετασοβιετικό πρόεδρο της Γεωργίας, Έντουαρντ Σεβαρντνάτζε, εδραίωσε το μοναδικό καθεστώς της Εκκλησίας στην κοινωνική και πολιτική ζωή της Γεωργίας. Στην Εκκλησία παραχωρήθηκαν ειδικά δικαιώματα στην εκπαίδευση και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και φορολογικές απαλλαγές.
ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΟ
Καθώς η Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε το 1991, η Εκκλησία γέμισε το αναδυόμενο ιδεολογικό κενό που κάποτε καταλάμβανε ο κρατικός κομμουνισμός, καθώς οι Γεωργιανοί στράφηκαν στην Εκκλησία ως το θεματοφύλακα των παραδόσεων της χώρας στην αναζήτησή τους για μια νέα εθνική ταυτότητα.
Η Εκκλησία κατατάσσεται σταθερά ως ο πιο σεβαστός θεσμός στη Γεωργία – ο Ηλίας Β’ ονομάστηκε ο πιο έμπιστος άνθρωπος σε δημοσκόπηση του 2008 – αν και τα ποσοστά εβδομαδιαίας προσέλευσης στην εκκλησία κυμαίνονται στα χαμηλά επίπεδα που παρατηρούνται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Καθ’ όλη τη μακρά βασιλεία του Ηλία Β’, η Εκκλησία βρέθηκε στο επίκεντρο της κεντρικής διαμάχης της Γεωργίας: πώς μια χώρα με μακροχρόνιες συντηρητικές, παραδοσιακές αξίες θα μπορούσε να εξισορροπήσει τις φιλοδοξίες της για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Για ορισμένους κληρικούς, ο δυτικού τύπου φιλελευθερισμός που επιδίωξε να ασπαστεί η Τζόρτζια κατά το πρώτο τέταρτο του αιώνα ήταν αντίθετος με την πνευματική της αποστολή και ζημιογόνος για την κληρονομιά της.
Σε κοινωνικά ζητήματα, για παράδειγμα, ο Ηλίας Β’ ήταν ένθερμα συντηρητικός. Αντιτάχθηκε στις αμβλώσεις και χαρακτήρισε την ομοφυλοφιλία ως «ασθένεια», παρομοιάζοντας τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα με ναρκομανείς.
Κάλεσε την κυβέρνηση να απαγορεύσει μια συγκέντρωση για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων το 2013. Όταν πραγματοποιήθηκε η πορεία, αρκετές χιλιάδες αντιδιαδηλωτές με επικεφαλής ορθόδοξους ιερείς επιτέθηκαν στους συμμετέχοντες, με αποτέλεσμα 17 τραυματισμούς, σύμφωνα με την ομάδα ανθρωπίνων δικαιωμάτων Διεθνής Αμνηστία.
Η ΔΙΑΜΑΧΗ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
Οι επικριτές του Ηλία Β’ λένε ότι υπό την ηγεσία του η Εκκλησία τέθηκε υπό την επιρροή της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, την οποία ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συγκέντρωσε για να συγκεντρώσει υποστήριξη για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η επιρροή της Μόσχας παραμένει ένα πολιτικά ευαίσθητο θέμα στη Γεωργία, η οποία πολέμησε και έχασε έναν σύντομο πόλεμο εναντίον της Ρωσίας το 2008.
Όταν ξεκίνησε η ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ο Γεωργιανός Ορθόδοξος Προκαθήμενος Ηλίας ο Β΄ εξέφρασε «βαθιά θλίψη» για τη σύγκρουση και αργότερα ζήτησε κατάπαυση του πυρός, όπως έκαναν πολλοί άλλοι παγκόσμιοι πνευματικοί ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Ρ/Κ Πάπα Φραγκίσκου. Αλλά στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο μακαριστός Πατριάρχης Ηλίας Β΄ ενεπλάκη απροσδόκητα σε μια πολιτικοποιημένη εκκλησιαστική διαμάχη που αφορούσε τη Ρωσία και την Ουκρανία.
Το 2023, καθώς η Ουκρανία άρχισε να προετοιμάζει την απαγόρευση μιας πτέρυγας της Ορθόδοξης Εκκλησίας που προσκείμενη στη Ρωσία, με το σκεπτικό ότι συνεργαζόταν με τη Μόσχα, ο Ηλίας Β’ παρενέβη, προτρέποντας τον πνευματικό επικεφαλής των Ανατολικών Ορθόδοξων Χριστιανών να «μειώσει τις εντάσεις» και υποστηρίζοντας την «αμοιβαία προσέγγιση».
Η στάση του Πατριάρχη Ηλία του Β’ ήρθε σε μια περίοδο που το κυβερνών κόμμα Γεωργιανό Όνειρο της Γεωργίας εμβάθυνε τους οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα και έκανε απότομη στροφή 180 μοιρών από τη δυτική του πορεία.
Στην πασχαλινή του επιστολή το 2023, ένα χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο Ηλίας Β΄ μίλησε για ειρήνη και πόλεμο.
«Ζούμε σε δύσκολους καιρούς, σε εκρηκτικούς καιρούς, όταν η απειλή μιας πυρηνικής καταστροφής είναι πραγματική», είπε.
«Επομένως, στοχαζόμαστε ιδιαίτερα την ειρήνη, η οποία είναι ένα ανεκτίμητο δώρο του Θεού».
Η επόμενη μέρα στην Εκκλησία της Γεωργίας
Σύμφωνα με το Καταστατικό Διοίκησης της Εκκλησίας που εγκρίθηκε το 1995, ένας νέος Γεωργιανός Πατριάρχης εκλέγεται από διευρυμένη εκκλησιαστική συνέλευση μεταξύ τριών υποψηφίων που ορίζονται από την Ιερά Σύνοδο, το συντομότερο δυνατό 40 ημέρες και το αργότερο δύο μήνες μετά την εκδημία του Πατριάρχη. Ενώ η διευρυμένη συνέλευση περιλαμβάνει κληρικούς και λαϊκούς αντιπροσώπους, μόνο οι ιεράρχες της Εκκλησίας συμμετέχουν στην ψηφοφορία για την εκλογή του Καθολικού-Πατριάρχη. Ένας υποψήφιος που λαμβάνει περισσότερο από το 50% των ψήφων εκλέγεται Πατριάρχης. Εάν κανένας από τους υποψηφίους δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, διεξάγονται επαναληπτικές εκλογές.
Ο νέος Πατριάρχης πρέπει να είναι «Γεωργιανός την εθνικότητα», ηλικίας μεταξύ 40 και 70 ετών, ιεράρχης της Γεωργιανής Ορθόδοξης Εκκλησίας, να διαθέτει θεολογική εκπαίδευση και επαρκή εμπειρία στη διακυβέρνηση της εκκλησίας και να είναι μοναχός.
