Δημοσιεύθηκε: Τρίτη 3 / 2 / 2026 , 5:59 από news_room

Χειροθέτησε Άρχοντα της Μ.τ.Χ.Ε. τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης

Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, την 1 Φεβρουαρίου 2026, Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, χοροστάτησε κατά τη Θεία Λειτουργία, στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης.

Εκκλησιάστηκαν Αρχιερείς, Άρχοντες Οφφικιάλιοι της Μ.τ.Χ.Ε., ο Εξοχ. κ. Νικόλαος Ανδρουλάκης, Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής και Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως, οι Εξοχ. Υφυπουργοί Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης, Ανάπτυξης κ. Σταύρος Καλαφάτης, Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Νικόλαος Γ. Παπαϊωάννου, Βουλευτές, η Ευγεν. κ. Αθηνά Αθανασιάδου – Αηδονά, Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, ο Εξοχ. κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, Ομοτ. Καθηγητής και πρώην Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Κυβερνήσεως, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ελλογιμ. Καθηγητής κ. Κυριάκος Αναστασιάδης, Πανεπιστημιακοί Καθηγητές, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, και πλήθος πιστών.

Στο τέλος, ο Ποιμενάρχης Σεβ. Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος προσφώνησε με θερμούς λόγους τον Παναγιώτατο, ο οποίος, στην αντιφώνησή του, αναφέρθηκε στον ιστορικό Καθεδρικό Ναό της συμβασιλεύουσας και επεσήμανε:

“Εν τω ιερώ τούτω χώρω, επί αιώνας αντηχεί η προσευχή και η υμνωδία της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας και η λατρεία του Τριαδικού Θεού, δια των οποίων αποδεικνύεται περιτράνως η αποστολικότης, η μαρτυρικότης και η οικουμενικότης της Εκκλησίας μας. Της Εκκλησίας, η οποία δεν ζη απλώς εκ του παρελθόντος, αλλ’ εμπνέεται εξ αυτού και μαρτυρεί φως Χριστού, το οποίον αποκαλύπτει το παρελθόν, φωτίζει το παρόν και το μέλλον και διαλύει ερέβη και σκότη. Αυτό είναι το φως της Σοφίας του Θεού.”

Ο Πατριάρχης αναφέρθηκε στον Τελώνη και τον Φαρισαίο, και πρόσθεσε:

“Ιδού, το πρώτον δίδαγμα του Ιερού Τριωδίου: όχι μόνον νηστεία, όχι μόνον κατορθώματα, αλλά ταπείνωσις. Η νηστεία χωρίς μετάνοιαν καταντά φαρισαϊσμός. Η άσκησις άνευ συντριβής καθίσταται υπερηφάνεια. Η ταπείνωσις είναι Χάρις, είναι σοφία, είναι δύναμις, είναι ειρήνη.

Το Τριώδιον δεν είναι περίοδος θλίψεως, αλλά περίοδος επιστροφής. Μας καλεί να κατέλθωμεν εις το βάθος της καρδίας μας, να ίδωμεν τον εαυτόν μας «ενώπιος ενωπίω». Όχι προς απελπισίαν, αλλά προς ιλασμόν, δια του ελέους του παντοδυ-νάμου και φιλανθρώπου Θεού.

Ο Χριστός μας καλεί να είμεθα «φως του κόσμου» και «άλας της γης». Να μεταβάλλωμεν την πίστιν μας εις μαρτυρίαν ζωής. Αι μεγάλαι μορφαί της Εκκλησίας δεν κρύπτονται εις την σιωπήν της ιστορίας, αλλά λάμπουν εις τους αιώνας ως λύχνοι επί της λυχνίας.”

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, σε άλλο σημείο της ομιλίας του, αναφέρθηκε στην προσωπικότητα και την προσφορά του από Θεσσαλονίκης Πατριάρχη Ιωακείμ Γ’ του Μεγαλοπρεπή, αδριάντα του οποίου αποκάλυψε αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, σε ειδική τελετή στον περίβολο του Μητροπολιτικού Μεγάρου της πόλεως. Εξήρε δε την πρωτοβουλία του Σεβ. Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης να τοποθετήσει τον αδριάντα του σπουδαίου Πατριάρχη και μίλησε για τη μαρτυρία της Μεγάλης Εκκλησίας.

“Η πρωτοβουλία της Ιερότητός σας, άγιε Θεσσαλονίκης, να στήσετε και να αποκαλύψετε την προτομήν ενός προκατόχου σας και προκατόχου μας, δίδει εις την ημετέραν Μετριότητα την ευκαιρίαν να ομιλήση ενώπιον σας, αδελφοί και τέκνα, όχι δια μίαν προτομήν, αλλά δια μίαν μαρτυρίαν, την στιγμήν κατά την οποίαν ένας νέος κόσμος αναδύεται. Η μαρτυρία αυτή είναι ο πολιτισμός της Σοφίας του Θεού, της Μεγάλης Εκκλησίας. Ο πολιτισμός του σεμνού και μεγαλοπρεπούς, του ερασμίου και γαληνού, που εμποτίζει και αγιάζει τον όλον άνθρωπον και την όλην δημιουργίαν του Θεού. Τα πάντα δια του λόγου και της σιωπής, του έργου και του ήθους της Μητρός μας Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως αποκαλύπτουν την ιδίαν θεανθρωπίνην πραγματικότητα.

Η διάδοσις της Πίστεως υπό της Μεγάλης Εκκλησίας πραγματοποιείται ως διάσωσις και μεταμόρφωσις, όχι ως κατάκτησις και υποδούλωσις των εκχριστιανισθέντων λαών των Σλαύων. Όταν πίπτη η Αυτοκρατορία, μένει η Μεγάλη Εκκλησία ως εθναρχούσα δύναμις των Ορθοδόξων λαών. Χάνεται η αυτοκρατορική αίγλη και κερδίζεται η ευλογία της δοκιμασίας. Μυστήριον, το πως έκλαυσε, πως ετραγούδησε τον πόνον, πως έκτισε τας οικίας και τους Ναούς της, πως διωργάνωσε την παιδείαν, πως ηγωνίσθη, πως εθυσιάσθη, κυοφορούσα πάντοτε το σεμνόν, το μέγα και αληθινόν του Γένους των Ορθοδόξων, που έχει κιβωτόν του την Κωνσταντινουπολίτιδα Εκκλησίαν .

Εν τη σημερινή πραγματικότητι, η Μεγάλη Εκκλησία διαρκώς κενούται, ταπεινούται, μένει κρεμαμένη επί του σταυρού του χρέους. Και πορεύεται θείως και ιερώς. Φαίνεται κατά γράμμα η αλήθεια της άλλης λογικής, η τελική δόξα του πνεύματος, η οποία ταυτίζεται με την άκραν ταπείνωσιν· η δύναμις η οποία εν ασθενεία τελειούται. Και η Μήτηρ Εκκλησία αντιλαμβάνεται τον πόνον των αδυνάτων και συναντιλαμβάνεται ταις ασθενείαις αυτών. Είναι δεδομένον το χρέος της και ο τρόπος της εκπληρώσεώς του. Δεν ανήκει εις τον εαυτόν της, αλλά εις μίαν ιεράν αποστολήν, οριζομένην από την μαρτυρίαν των Πατριαρχών της. Είναι θεϊκώς ιερόν και πανάγιον, ο πρώτος τη τάξει μεταξύ των Ορθοδόξων Επισκόπων να είναι ενδεδυμένος «χλαμύδα κοκκίνην».”

Ακολούθως, τέλεσε τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αοιδίμου Πατριάρχoυ Ιωακείμ.

Μετά την Απόλυση, ο Οικουμενικός Πατριάρχης απένειμε το Οφφίκιο του Άρχοντος Ρεφερενδάριου της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας στον Εντιμολ. κ. Στέλιο Αγγελούδη, Δήμαρχο Θεσσαλονίκης.

Απευθυνόμενος στον νέο Άρχοντα, ο Παναγιώτατος, αναφέρθηκε στην προσφορά του στο κοινωνικό σύνολο, λέγοντας:

“Έχετε, Εντιμολογιώτατε Άρχων, μίαν δημιουργικήν παρουσίαν εις τον δημόσιον βίον, εις τα Υπουργεία Πολιτισμού και Ανάπτυξης, εις τον χώρον του Αθλητισμού, εις το Ολυμπιακόν Κίνημα, ως μέλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και της Οργανωτικής Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων «Αθήνα 2004» και εις άλλας υπευθύνους θέσεις. Είχατε σημαντικήν προσφοράν εις τα της Πόλεως της Θεσσαλονίκης και προ της εκλογής σας εις Δήμαρχον. Χαιρόμεθα διά τας πολλάς πρωτοβουλίας σας εις τον Δήμον Θεσσαλονίκης, καθώς και διά το γεγονός ότι, με την ιδιότητά σας αυτήν, είσθε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Αγιορειτικής Εστίας, το έργον της οποίας εκτιμώμεν ιδιαιτέρως.

Τιμώμεν όσους εργάζονται με υψηλόν αίσθημα ευθύνης διά το κοινόν καλόν. Η καλή μαρτυρία εις τον χώρον αυτόν προϋποθέτει πάντοτε βούλησιν διά προσφοράν και πνεύμα συνεργασίας. Διαθέτετε πλουσίως αυτό το πνεύμα, κύριε Δήμαρχε. Ο Ιερώτατος αδελφός άγιος Θεσσαλονίκης το επιβεβαιώνει. Εκφράζομεν προς την Εντιμολογιότητά σας την Πατριαρχικήν ημών ευαρέσκειαν διά το καλόν τούτο έργον. Η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία σεμνύνεται, όταν έχη εις την χορείαν των Οφφικιαλίων της ανθρώπους ευθύνης, και φορείς του πολιτισμού της αλληλεγγύης, όπως είσθε σείς. Είμεθα βέβαιοι, ότι κεκοσμημένος πλέον διά του Οφφικίου του Άρχοντος Ρεφερενδαρίου, θα συνεχίσετε «καλών έργων προίστασθαι».”

Προσφώνηση τοῦ Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλοθέου – Καθεδρικός Ναός της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης

Παναγιώτατε Πάτερ και Δέσποτα,

Έχω την ιδιαίτερη τιμή να εκπροσωπώ, σε αυτή την ιερή σύναξη, τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπό μας, Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο, σεπτό Πρόεδρο της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, και να μεταφέρω τις εγκάρδιες αδελφικές του ευχές και τον εν Χριστώ ασπασμό του. Γνωρίζετε, Παναγιώτατε, ότι ο Μακαριώτατος και ολόκληρη η Εκκλησία της Ελλάδος χαιρόμαστε πάντοτε και ευχαριστούμε τον Θεό για κάθε παρουσία Σας στην Ελλάδα· ιδιαιτέρως, όμως, σήμερα η συμβασιλεύουσα Θεσσαλονίκη πανηγυρίζει και αγαλλιάται για το γεγονός της σεπτής παρουσίας Σας, μάλιστα σε μία Κυριακή όπως η σημερινή, του Τελώνου και του Φαρισαίου, κατά την οποία η Εκκλησία μάς καλεί να χαμηλώσουμε το βλέμμα και να ανοίξουμε την καρδιά, υπενθυμίζοντάς μας ότι ο δρόμος της σωτηρίας δεν περνά από το ύψος της αυτάρκειας, αλλά από το βάθος της συντριβής. Ο λόγος του Τελώνου, απλός και σχεδόν χαμηλόφωνος, γίνεται κραυγή μετανοίας ενώπιον του Θεού και καθίσταται συγχρόνως η διαρκής προσευχή της λατρεύουσας εκκλησιαστικής κοινότητας: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ».

Με βαθύτατο σεβασμό και γνήσια υιική αφοσίωση, επιτρέψτε μας, Παναγιώτατε, να μαρτυρήσουμε ότι στο πρόσωπο και στην καρδιακή συντριβή αυτού του ανθρώπου ατενίζουμε όλοι το τελωνικό ήθος της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας. Ένα ήθος που, όπως μόλις χθες το βράδυ μαρτύρησε ενώπιον της Συνάξεως των Οφφικιαλίων της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας ο Εξοχώτατος Πρόεδρος και Καθηγητής κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, μας θυμίζει την παλαιοδιαθηκική βάτο που φλέγεται και δεν κατακαίεται. Πρόκειται, δηλαδή, για ήθος Θεομητορικό· ήθος ταπεινώσεως και σταυρικής υπομονής· ήθος που δεν επιδεικνύει δύναμη, αλλά διακονεί· που δεν επιδιώκει ανθρώπινη δικαίωση, αλλά εμπιστεύεται ακλόνητα το έλεος του Θεού. Και μάλιστα, ακόμη και όταν κάποιοι, με πνεύμα φαρισαϊκής αυτοδικαίωσης και θρησκευτικού φανατισμού, πολεμοχαρείς και ασφαλώς «βραδείς τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν» στην πατρική και αδελφική αγάπη της Μητρός Εκκλησίας, λιθοβολούν απερίσκεπτα τη διαχρονική Ευεργέτιδά τους, την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, και την ορατή έκφρασή Της, το σεπτό πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου.

Παναγιώτατε, η παρουσία Σας στον περικαλλή αυτό Ναό, τον Καθεδρικό Ιερό Ναό της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης — ο οποίος με την ίδια την ύπαρξη και την ονομασία του εικονίζει και μαρτυρεί τη Μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως — γίνεται σήμερα αντίλαλος μνήμης, πίστεως και αδιάσπαστης παραδόσεως, ζωντανό σύμβολο της θείας Σοφίας και της εκκλησιαστικής καθολικότητας.

Γι’ αυτό και χοροστατείτε σήμερα, Παναγιώτατε, «ἐν ἰδίῳ τόπῳ». Όχι μόνο διότι ο Ιερός αυτός Ναός αποτελεί εικόνα της Αγίας Σοφίας της Βασιλεύουσας Πόλεως, αλλά κυρίως διότι τόπος του Οικουμενικού Πατριάρχου είναι κάθε τόπος όπου η Εκκλησία ζει και προσεύχεται με ταπείνωση και αλήθεια· κάθε τόπος όπου προηγείται ο Τελώνης, όπου δηλαδή δικαιώνεται εκείνος που κατακρίνεται από τους πολλούς, ενώ ο ίδιος παραμένει αληθινά και βαθύτατα συντετριμμένος ενώπιον της Χάριτος.

Η Θεσσαλονίκη, πόλη Αποστολική, Μαρτυρική και Πατερική, Σας ανοίγει και πάλι όλες αυτές τις ημέρες την καρδιά της. Ο ευσεβής λαός, οι τιμιώτατοι άρχοντές μας, ο ιερός κλήρος και ο επίσκοπός της, μαζί με τους αδελφούς Επισκόπους, τους οποίους ιδιαιτέρως ευχαριστούμε για την παρουσία τους, ατενίζουμε το σεπτό πρόσωπό Σας με χαρά, σεβασμό και συγκίνηση, αναγνωρίζοντας τον Πατριάρχη που μιλά με τη γλώσσα της αλήθειας και της ευθύνης, παρά τις δοκιμασίες και τις ταπεινώσεις των αντιθέτων.

Επιπλέον, Παναγιώτατε, Σας ευχαριστούμε εκ βάθους καρδίας για την Πατριαρχική Σας ευμένεια να χειροθετήσετε τον Δήμαρχο της πόλεώς μας κ. Στυλιανό Αγγελούδη σε Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η σεπτή αυτή πράξη δεν τιμά μόνο ένα πρόσωπο, αλλά περιποιεί τιμή σε ολόκληρο τον Δήμο των Θεσσαλονικέων, ο οποίος διαχρονικά πορεύεται σε ζωντανό διάλογο πίστεως και μαρτυρίας με τη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία.

Όλα τα παραπάνω αποκαλύπτουν ότι ανανεώνεται και στον παρόντα καιρό ένας δεσμός παλαιός και ακατάλυτος, που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με το Φανάρι· δεσμός μνήμης και σεβασμού, ο οποίος μεταδίδεται ως ιερή παρακαταθήκη στις γενιές και εδραιώνει την εκκλησιαστική συνείδηση του λαού μας. Και γι’ αυτό η παρουσία Σας κοντά μας, Παναγιώτατε, καθίσταται πάντοτε πηγή ευλογίας, χαράς και ελπίδας, και ο πατρικός Σας λόγος εισέρχεται στις καρδιές μας όπως η προσευχή του Τελώνου, που ανέβηκε σιωπηλά στον Ουρανό, προσφέροντας έλεος και Χάρη από τον Ζώντα Θεό. Εἰς πολλὰ ἔτη, Δέσποτα!

Ὁμιλία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τήν χοροστασίαν εἰς τόν Ἱερόν Καθεδρικόν Ναόν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας (Θεσσαλονίκη, 1 Φεβρουαρίου 2026)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Θεσσαλονίκης, λίαν ἀγαπητέ ἀδελφέ καί συλλειτουργέ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κ. Φιλόθεε,

Λοιποί ἅγιοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι καί πάντες οἱ τοῦ ἱεροῦ καταλόγου,

Ἐξοχώτατοι,

Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες τοῦ τόπου,

Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες Ὀφφικιάλιοι,

Εὐλογημένε λαέ τοῦ Θεοῦ!

Μέγα τό ἔλεος τοῦ ἀκαταλήπτου καί παντοδυνάμου Κυρίου, ὁ Ὁποῖος ἀξιώνει τήν ἡμετέραν Μετριότητα νά εὑρί-σκεται ἐκ τῆς Βασιλίδος τῶν πόλεων εἰς τήν συμβασιλεύουσαν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἐν ἀποκαλύψει καί ἱερουργίᾳ τοῦ μυστηρίου τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας ἐν τῷ ἐνταῦθα Ἱερῷ Σεμνείῳ. Ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ ὡς ἀληθῶς ᾠκοδόμησε τόν ἑαυτῆς οἶκον καί ἐνταῦθα, ὡς ἐν τῇ Πόλει-ἕδρᾳ ἡμῶν τήν Ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ Μεγάλην Ἐκκλησίαν, ἀλλά καί εἰς πολλάς ἄλλας πόλεις τῆς Βυζαντινῆς κληρουχίας τοῦ γένους τῶν Ρωμαίων, ἐν Αἴνῳ, ἐν Βιζύῃ, ἐν Τραπεζοῦντι, ἐν Νικαίᾳ, ἔνθα μόλις πρό διμήνου εὑρέθημεν συνεορτάζοντες μετά τοῦ Ἐπισκόπου Ρώμης Λέοντος τήν 1700ήν ἐπέτειον ἀπό τῆς συγκλήσεως τῆς Α´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου.

Ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία δέν εἶναι ἁπλῶς μνημεῖον ἀρχιτεκτο-νικῆς καί ἱστορίας, ἀλλά ζῶσα μαρτυρία τῆς μεγαλειότητος καί παντοδυναμίας τοῦ Κυρίου. Ὁ προαιώνιος, ὁμοούσιος τῷ Πατρί, Θεός Λόγος εἰσῆλθεν εἰς τήν ἱστορίαν τοῦ κόσμου καί ἐφώτισε τήν Κωνσταντινούπολιν καί τήν Θεσσαλονίκην καί πᾶσαν τήν χώραν τοῦ Βυζαντίου, ὄχι μόνον νά ἀνεγείρῃ ναούς ἐκ λίθων, ἀλλά νά οἰκοδομήσῃ λαούς, συνειδήσεις καί ἱστορίαν σωτηρίας.

Ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ χώρῳ, ἐπί αἰῶνας ἀντηχεῖ ἡ προσευχή καί ἡ ὑμνῳδία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας καί ἡ λατρεία τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, διά τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται περιτράνως ἡ ἀποστολικότης, ἡ μαρτυρικότης καί ἡ οἰκουμενικότης τῆς Ἐκκλησίας μας. Τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία δέν ζῇ ἁπλῶς ἐκ τοῦ παρελθόντος, ἀλλ᾽ ἐμπνέεται ἐξ αὐτοῦ καί μαρτυρεῖ φῶς Χριστοῦ, τό ὁποῖον ἀποκαλύπτει τό παρελθόν, φωτίζει τό παρόν καί τό μέλλον καί διαλύει ἐρέβη καί σκότη. Αὐτό εἶναι τό φῶς τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ.

* * *

Σήμερον ἀνέωκται τό στάδιον τοῦ Τριῳδίου. Μία περίοδος ἐπίσης τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία καλεῖ εἰς μετάνοιαν, ταπείνωσιν καί πνευματικήν ἐγρήγορσιν. Καί παρουσιάζονται ἐνώπιόν μας δύο συνάνθρωποι, ὁ τελώνης καί ὁ φαρισαῖος, οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται εἰς τόν Ναόν καί προσεύχονται (Λουκ. ιη’, 10-14). Ὁ εἷς δικαιώνεται, ὁ ἕτερος κατακρίνεται. Ὁ Φαρισαῖος εἶχεν ἔργα, νηστείας, ἀρετάς ἐξωτερικάς. Ὑστέρει εἰς ταπείνωσιν. Προσηύχετο, λέγει τό Εὐαγγέλιον, ἀλλά «πρός ἑαυτόν». Δέν ὡμίλει μέ τόν Θεόν, ἀλλά μέ τόν ἐγωϊσμόν του. Ὁ Τελώνης, ἀντιθέτως, οὐδέν εἶχε νά εἴπῃ. Ἁπλῶς ἐν συντριβῇ καρδίας ἐσιώπα. Οὔτε τούς ὀφθαλμούς ἐτόλμα νά ὑψώσῃ πρός τόν οὐρανόν. Μόνον ἐμονολόγει: «Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ». Ἡ ταπείνωσις τοῦ ἤνοιξε τόν οὐρανόν. Ἡ ὑπερηφάνεια κατέκρινε τόν Φαρισαῖον.

Ἰδού, τό πρῶτον δίδαγμα τοῦ Ἱεροῦ Τριωδίου: ὄχι μόνον νηστεία, ὄχι μόνον κατορθώματα, ἀλλά ταπείνωσις. Ἡ νηστεία χωρίς μετάνοιαν καταντᾷ φαρισαϊσμός. Ἡ ἄσκησις ἄνευ συντριβῆς καθίσταται ὑπερηφάνεια. Ἡ ταπείνωσις εἶναι Χάρις, εἶναι σοφία, εἶναι δύναμις, εἶναι εἰρήνη.

Τό Τριώδιον δέν εἶναι περίοδος θλίψεως, ἀλλά περίοδος ἐπιστροφῆς. Μᾶς καλεῖ νά κατέλθωμεν εἰς τό βάθος τῆς καρδίας μας, νά ἴδωμεν τόν ἑαυτόν μας «ἐνώπιος ἐνωπίῳ». Ὄχι πρός ἀπελπισίαν, ἀλλά πρός ἱλασμόν, διά τοῦ ἐλέους τοῦ παντοδυ-νάμου καί φιλανθρώπου Θεοῦ.

Ὁ Χριστός μᾶς καλεῖ νά εἴμεθα «φῶς τοῦ κόσμου» καί «ἅλας τῆς γῆς». Νά μεταβάλλωμεν τήν πίστιν μας εἰς μαρτυρίαν ζωῆς. Αἱ μεγάλαι μορφαί τῆς Ἐκκλησίας δέν κρύπτονται εἰς τήν σιωπήν τῆς ἱστορίας, ἀλλά λάμπουν εἰς τούς αἰῶνας ὡς λύχνοι ἐπί τῆς λυχνίας.

* * *

Ἐν τῇ χορείᾳ ταύτῃ τῶν μεγάλων ποιμένων καί φωτιστῶν τῆς Ὀρθοδοξίας συγκαταλέγεται καί ὁ ἐκ τῶν προκατόχων ἡμῶν ἀοίδιμος ἐν Πατριάρχαις Ἰωακείμ Γ´, ὁ καλός ποιμήν τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ Ἁγιορείτης κατά τήν ζωήν καί τό φρόνημα, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κατά τήν διακονίαν καί τήν θυσιαστι-κήν προσφοράν.

Ὁ Ἰωακείμ Γ´ ὁ Μεγαλοπρεπής ἀποτελεῖ μίαν ἐκ τῶν ἐπιφανεστέρων προσωπικοτήτων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς ἔγραψεν ἱστορίαν. Ἡ ζωή του ὑπῆρξε μαρτυρία συνειδήσεως καί προσφο-ρᾶς. Σπανία σύζευξις πνευματικότητος καί διοικητικῆς συνέσεως.

Ἐγεννήθη ἐν Βαφεοχωρίῳ τοῦ Βοσπόρου καί ἀρχιεράτευσε καί ἐν τῆ πόλει ταύτῃ τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου, μέ τήν ἀνεκτίμητον πνευματικήν παράδοσιν, ἐτράφη καί ἀνετράφη ἐν τῇ ζωῇ τῆς Ἐκκλησίας, καί ἀπό τῆς νεότητός του ἐπόθησε τήν ἄσκησιν καί τήν ἀφιέρωσιν εἰς τόν Χριστόν. Ἡ καρδία του εἵλκετο πρός τό Ἅγιον Ὅρος, ὅπου ἐγεύθη τήν ἡσυχίαν τοῦ Μυλοποτάμου, περιωρίσθη εἰς τήν προσευχήν, τήν σιγήν, τήν μυστικήν θεολογίαν τῆς Ἐκκλησίας, μεταβαλών τήν ἀδικίαν εἰς πηγήν πνευματικῆς ὠφελείας, καταρτίσεως καί προόδου εἰς τήν ἀρετήν καί τήν ἄσκησιν.

Ὡς Ἁγιορείτης ἐδιδάχθη ὅτι ἡ ἀληθής δύναμις τοῦ ποιμένος δέν ἔγκειται εἰς τήν ἐξουσίαν, ἀλλά εἰς τήν ταπείνωσιν. Ἐδιδάχθη ὅτι ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου φωτίζεται ὅταν κατέρχεται εἰς τήν καρδίαν, καί ὅτι ἡ Ἐκκλησία οἰκοδομεῖται πρῶτον ἐντός τοῦ ἀνθρώπου. Ἐπανερχόμενος ἐκ τῆς ἡσυχίας εἰς τήν διακονίαν τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἀοίδιμος Πατριάρχης μετέφερεν εἰς τόν κόσμον τήν σοφίαν τῆς ἐρήμου. Ὡς Ἱεράρχης συνεδύασε τήν μυστικήν θεολογίαν μέ τήν πρακτικήν σοφίαν, τήν ἄσκησιν μέ τήν ποιμαντικήν φροντίδα.

Κατά τήν Πατριαρχίαν του, εἰς καιρούς δυσχειμέρους καί λίαν κρισίμους διά τό Γένος καί τήν Ὀρθοδοξίαν, ἐστάθη ἀνήρ ὁραματιστής, σοφός, ἀνήρ ἐκκλησιαστικῆς παρρησίας. Ἐμερί-μνησε διά τήν παιδείαν τοῦ Γένους, διά τήν καλλιέργειαν τοῦ κλήρου, διά τό κῦρος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου. Ἐγνώριζεν ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν ζῇ διά νά κυριαρχῇ, ἀλλά διά νά διακονῇ ὅπως ὁ Κύριός της. Δέν ὑπάρχει διά νά ὑψώνῃ τείχη, ἀλλά διά νά ἀνοίγῃ ἀτραπούς σωτηρίας. Δέν ὑπάρχει διά νά διασώζῃ θεσμούς μόνον, ἀλλά διά νά σώζῃ ἀνθρώπους.

Ὡς Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ἔφερεν ἐν τῇ καρδίᾳ του τήν μνήμην τῶν Ἁγίων τῆς Μακεδονίας, τοῦ Ἁγίου Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου, τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, τοῦ Ὁσίου Δαβίδ τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ, τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Δεκαπολίτου. Ὡς Ἁγιορείτης ἐτήρει ἀνημμένην τήν φλόγα τῆς ἀκοιμήτου προσευχῆς. Καί ὡς Οἰκουμενικός Πατριάρχης ἐβάστασε τόν σταυρόν τῆς οἰκουμενικῆς εὐθύνης διά τήν Ἐκκλησίαν, διά τό Γένος, διά τήν εἰρήνην τοῦ κόσμου.

Διά τοῦτο καί τά ἀποκαλυπτήρια τῆς προτομῆς του πού θά γίνουν ἐντός ὀλίγου, χάρις εἰς τήν πρωτοβουλίαν τῆς ὑμετέρας φίλης Ἱερότητος, ἀδελφέ ἅγιε Θεσσαλονίκης κύριε Φιλόθεε, δέν ἀποτελοῦν μνήμην καί ἀνάμνησιν, ἀλλά φιλόθεον πρᾶξιν ἐκκλησιαστικῆς συνειδήσεως καί εὐγνωμοσύνης. Πρᾶξιν τιμῆς ὄχι μιᾶς προσωπικότητος ἱερᾶς, ἀλλά τοῦ φρονήματος, τοῦ ἤθους, τῆς πίστεως, τῆς διακονίας, τοῦ χρέους καί τῆς ὀφειλῆς.

Ἡ Ἐκκλησία δέν στήνει προτομάς διά νά δοξάζῃ ἀνθρώ-πους. Ὑπομιμνήσκει εἰς τάς γενεάς πρότυπα. Καί ὁ Ἰωακείμ ὁ Γ´ ὑπῆρξε καί παραμένει πρότυπον ποιμένος, πνευματικοῦ πατρός, ὁραματιστοῦ καί μάρτυρος συνειδήσεως.

Ἐν καιροῖς συγχύσεως, ὅπου πολλοί ἀναζητοῦν βεβαιότητα ἄνευ ἀληθείας, καί εἰρήνην ἄνευ Θεοῦ, ἡ μορφή Ἰωακείμ τοῦ Γ´ ὑπομιμνήσκει ὅτι μόνον ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ οἰκοδομεῖ οἶκον στερεόν. Ἡ τοῦ Θεοῦ Σοφία, ἡ οἰκοδομήσασα ἑαυτῇ οἶκον ἐν τῇ Βασιλευούσῃ, ἐν Θεσσαλονίκῃ καί ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ τοῦ Βυζαν-τίου, καλεῖ καί ἡμᾶς σήμερον νά οἰκοδομήσωμεν τόν αὐτῆς οἶκον ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν.

* * *

Ἡ πρωτοβουλία τῆς Ἱερότητός σας, ἅγιε Θεσσαλονίκης, νά στήσετε καί νά ἀποκαλύψετε τήν προτομήν ἑνός προκατόχου σας καί προκατόχου μας, δίδει εἰς τήν ἡμετέραν Μετριότητα τήν εὐκαιρίαν νά ὀμιλήσῃ ἐνώπιόν σας, ἀδελφοί καί τέκνα, ὄχι διά μίαν προτομήν, ἀλλά διά μίαν μαρτυρίαν, τήν στιγμήν κατά τήν ὁποίαν ἕνας νέος κόσμος ἀναδύεται. Ἡ μαρτυρία αὐτή εἶναι ὁ πολιτισμός τῆς Σοφίας τοῦ Θεοῦ, τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας. Ὁ πολιτισμός τοῦ σεμνοῦ καί μεγαλοπρεποῦς, τοῦ ἐρασμίου καί γαληνοῦ, πού ἐμποτίζει καί ἁγιάζει τόν ὅλον ἄνθρωπον καί τήν ὅλην δημιουργίαν τοῦ Θεοῦ. Τά πάντα διά τοῦ λόγου καί τῆς σιωπῆς, τοῦ ἔργου καί τοῦ ἤθους τῆς Μητρός μας Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀποκαλύπτουν τήν ἰδίαν θεανθρωπίνην πραγματικότητα.

Ἡ διάδοσις τῆς Πίστεως ὑπό τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας πραγματοποιεῖται ὡς διάσωσις καί μεταμόρφωσις, ὄχι ὡς κατάκτησις καί ὑποδούλωσις τῶν ἐκχριστιανισθέντων λαῶν τῶν Σλαύων. Ὅταν πίπτῃ ἡ Αὐτοκρατορία, μένει ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία ὡς ἐθναρχοῦσα δύναμις τῶν Ὀρθοδόξων λαῶν. Χάνεται ἡ αὐτοκρατορική αἴγλη καί κερδίζεται ἡ εὐλογία τῆς δοκιμασίας. Μυστήριον, τό πῶς ἔκλαυσε, πῶς ἐτραγούδησε τόν πόνον, πῶς ἔκτισε τάς οἰκίας καί τούς Ναούς της, πῶς διωργάνωσε τήν παιδείαν, πῶς ἠγωνίσθη, πῶς ἐθυσιάσθη, κυοφοροῦσα πάντοτε τό σεμνόν, τό μέγα καί ἀληθινόν τοῦ Γένους τῶν Ὀρθοδόξων, πού ἔχει κιβωτόν του τήν Κωνσταντινουπολίτιδα Ἐκκλησίαν .

Ἐν τῇ σημερινῇ πραγματικότητι, ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία διαρκῶς κενοῦται, ταπεινοῦται, μένει κρεμαμένη ἐπί τοῦ σταυροῦ τοῦ χρέους. Καί πορεύεται θείως καί ἱερῶς. Φαίνεται κατά γράμμα ἡ ἀλήθεια τῆς ἄλλης λογικῆς, ἡ τελική δόξα τοῦ πνεύματος, ἡ ὁποία ταυτίζεται μέ τήν ἄκραν ταπείνωσιν· ἡ δύναμις ἡ ὁποία ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται. Καί ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἀντιλαμβάνεται τόν πόνον τῶν ἀδυνάτων καί συναντιλαμβάνεται ταῖς ἀσθενείαις αὐτῶν. Εἶναι δεδομένον τό χρέος της καί ὁ τρόπος τῆς ἐκπληρώσεώς του. Δέν ἀνήκει εἰς τόν ἑαυτόν της, ἀλλά εἰς μίαν ἱεράν ἀποστολήν, ὁριζομένην ἀπό τήν μαρτυρίαν τῶν Πατριαρχῶν της. Εἶναι θεϊκῶς ἱερόν καί πανάγιον, ὁ πρῶτος τῇ τάξει μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων Ἐπισκόπων νά εἶναι ἐνδεδυμένος «χλαμύδα κοκκίνην».

Αὐτῆς τῆς Ἐκκλησίας, τήν ὁποίαν ᾠκοδόμησεν ἀληθῶς, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πραγμάτων, ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ, διάκονος ὑπῆρξε καί ὁ Ἰωακείμ Γ’, τόν ὁποῖον προώρισε καί ἐκάλεσεν ὁ Θεός. Καί τόν ἐδικαίωσε. Καί τόν δοξάζει καί δι᾽ ἑνός ἀνδριάντος, ὡς δίδαγμα καί ὡς μαρτύριον τοῦ τί ἐστι Μεγάλη Ἐκκλησία καί ποῖον τό μεγαλεῖον της, τό ἐκδηλούμενον ὄχι ὑπερηφάνως ὡς καύχημα καί ἐπίτευ-γμα, ἀλλά ὡς δημιουργική ταπείνωσις, ἡ ὁποία ἀντέχει καί ὁμιλεῖ εὐγλώττως διά τῆς σιωπῆς τῶν ἔργων, καί διδάσκει ἦθος καί ἔθος ἐκκλησιαστικόν, παραδοσιακόν, στοιχοῦσα τοῖς ἴχνεσι τῶν Πατέ-ρων.

Τῇ Σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ καί τῷ ἀπαυγάσματι αὐτῆς, τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ, τῇ ἀναδειξάσῃ Ἰωακείμ τόν Γ´, πρέπει «σύνεσις, δόξα, τιμή καί κράτος». Ἀμήν.

Προσφώνησις τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τήν χειροθεσίαν τοῦ Ἐντιμ. κ. Στυλιανοῦ Ἀγγελούδη, Δημάρχου Θεσσαλονίκης, εἰς Ἄρχοντα Ρεφερενδάριον τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας (Θεσσαλονίκη, 1η Φεβρουαρίου 2026)

Ἐντιμολογιώτατε Ἄρχων,

Εἰς τόν φωτοστόλιστον Ἱερόν Καθεδρικόν Ναόν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας Θεσσαλονίκης, κατά τήν πρώτην ἡμέραν τοῦ κατανυκτικοῦ Τριῳδίου, ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία ἀπονέμει εἰς ὑμᾶς, διά τῶν χειρῶν τῆς ἡμῶν Μετριότητος, τό ἀρχοντίκιον τοῦ Ρεφερενδαρίου. Ἡ χειροθεσία σας αὐτή, ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, προβάλλει τήν σημασίαν τοῦ ὀφφικίου σας ὡς δωρεᾶς τοῦ Ἀγίου Πνεύματος.

Εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν καί εἰς τήν Ἀνατολικήν Ρωμαϊκήν Αὐτοκρατορίαν τόν τίτλον τοῦ Ρεφερενδαρίου κατεῖχον πρόσωπα ἐγνωσμένου κύρους, κληρικοί καί λαϊκοί. Μέ τήν ἰδιότητα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἀξιωματούχου, ὁ Ρεφερενδάριος ἀνελάμβανεν, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Πατριάρχου, ἐμπιστευτικάς ἀποστολάς πρός ἄλλας Ἐκκλησίας καί πρός τό Κράτος. Οἱ Ρεφερενδάριοι τῆς Αὐτοκρατορικῆς Αὐλῆς εἶχον τόν ρόλον τοῦ Συνδέσμου μεταξύ λαοῦ καί κρατικῆς ἐξουσίας, μεταφέροντες ἁρμοδίως τά αἰτήματα τῶν ὑπηκόων πρός τόν ὕπατον Ἄρχοντα καί κοινοποιοῦντες τάς ἀποφάσεις αὐτοῦ πρός τόν λαόν.

Αὐτόν τόν ὑψηλόν τίτλον θά φέρετε ἀπό τῆς σήμερον, Ἐντιμολογιώτατε Ἄρχων. Τά ὀφφίκια, τά ὁποῖα ἀπονέμομεν κατ᾿ ἰδίαν ἡμῶν προαίρεσιν καί φιλοτιμίαν, ἀποτελοῦν ἀφ᾿ ἑνός μέν ἀναγνώρισιν ἐπιτελεσθείσης προσφορᾶς πρός τήν Ἐκκλησίαν καί τήν κοινωνίαν, εἰς τήν διάσωσιν τῶν πνευματικῶν παραδόσεών μας, τήν φιλανθρωπίαν, τήν πρόοδον τῆς οἰκονομίας, τῆς ἐπιστήμης καί τῆς τέχνης, ἀφ᾿ ἑτέρου δέ πρόσκλησιν τοῦ τιμηθέντος καί ἐνδυνάμωσιν αὐτοῦ πρός περαιτέρω φιλόθεον καί φιλάνθρωπον διακονίαν, ὡς μέλους πλέον τῆς Ἀδελφότητος Ὀφφικιαλίων τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας «Παναγία ἡ Παμμακάριστος», ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖται σήμερον ἐνταῦθα ὑπό ἀρκετῶν συναδέλφων σας Ἀρχόντων οφφικιαλίων τῆς Μητρός Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι εἶχον χθές τήν ἐτησίαν πανηγυρικήν συνάντησιν καί συνεστίασίν των.

Ἔχετε, Ἐντιμολογιώτατε Ἄρχων, μίαν δημιουργικήν παρουσίαν εἰς τόν δημόσιον βίον, εἰς τά Ὑπουργεῖα Πολιτισμοῦ καί Ἀνάπτυξης, εἰς τόν χῶρον τοῦ Ἀθλητισμοῦ, εἰς τό Ὀλυμπιακόν Κίνημα, ὡς μέλος τῆς Ἑλληνικῆς Ὀλυμπιακῆς Ἐπιτροπῆς καί τῆς Ὀργανωτικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων «Ἀθήνα 2004» καί εἰς ἄλλας ὑπευθύνους θέσεις. Εἴχατε σημαντικήν προσφοράν εἰς τά τῆς Πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης καί πρό τῆς ἐκλογῆς σας εἰς Δήμαρχον. Χαιρόμεθα διά τάς πολλάς πρωτοβουλίας σας εἰς τόν Δῆμον Θεσσαλονίκης, καθώς καί διά τό γεγονός ὅτι, μέ τήν ἰδιότητά σας αὐτήν, εἶσθε Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἁγιορειτικῆς Ἑστίας, τό ἔργον τῆς ὁποίας ἐκτιμῶμεν ἰδιαιτέρως.

Τιμῶμεν ὅσους ἐργάζονται μέ ὑψηλόν αἴσθημα εὐθύνης διά τό κοινόν καλόν. Ἡ καλή μαρτυρία εἰς τόν χῶρον αὐτόν προϋποθέτει πάντοτε βούλησιν διά προσφοράν καί πνεῦμα συνεργασίας. Διαθέτετε πλουσίως αὐτό τό πνεῦμα, κύριε Δήμαρχε. Ὁ Ἱερώτατος ἀδελφός ἅγιος Θεσσαλονίκης τό ἐπιβεβαιώνει. Ἐκφράζομεν πρός τήν Ἐντιμολογιότητά σας τήν Πατριαρχικήν ἡμῶν εὐαρέσκειαν διά τό καλόν τοῦτο ἔργον. Ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία σεμνύνεται, ὅταν ἔχῃ εἰς τήν χορείαν τῶν Ὀφφικιαλίων της ἀνθρώπους εὐθύνης, καί φορεῖς τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀλληλεγγύης, ὅπως εἶσθε σεῖς. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι κεκοσμημένος πλέον διά τοῦ Ὀφφικίου τοῦ Ἄρχοντος Ρεφερενδαρίου, θά συνεχίσετε «καλῶν ἔργων προΐστασθαι».

Ἐντιμολογιώτατε καί ἀγαπητέ Ἄρχων,

Ὡς εἴπομεν καί χθές κατά τήν συγκέντρωσιν τῶν Ὀφφικιαλίων μας, ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία εἶναι ὑπερήφανη διά τά δυναμικά της τέκνα, τούς Ἄρχοντάς της, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν, διά τῶν δραστηριοτήτων των εἰς τήν εὐρυτέραν κοινωνίαν, τήν πιστότητά των εἰς τάς τιμαλφεῖς ἀξίας τοῦ Γένους. Κλῆρος καί λαός εἴμεθα κληρονόμοι μιᾶς μοναδικῆς πολιτισμικῆς παραδόσεως, ἀπό τήν ὁποίαν ἐμπνεόμεθα καί διδασκόμεθα διά τήν ἀντιμετώπισιν τῶν πολλῶν συγχρόνων προβλη-μάτων.

Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ, σᾶς συγχαίρομεν ἀγαπητέ κύριε Δήμαρχε, διά τήν ἐπαξίαν προαγωγήν σας εἰς Ἄρχοντα Ὀφφικιάλιον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, καί εὐχόμεθα εἰς ὑμᾶς καί εἰς τούς συναγαλλομένους οἰκείους σας ἀλλά καί εἰς ὅλους τούς προσφιλεῖς δημότας σας πᾶσαν ἄνωθεν εὐλογίαν.

Ἄξιος!