Δημοσιεύθηκε: Πέμπτη 26 / 2 / 2026 , 21:17 από news_room
Στροφή Ντ. Τραμπ: Είναι όντως ξανά διαθέσιμο στην Κούβα το πετρέλαιο της Βενεζουέλας;
Μετά από μήνες ενός εξουθενωτικού πετρελαϊκού αποκλεισμού που επιβλήθηκε στην Κούβα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η χώρα που αντιμετωπίζει οξύτατη έλλειψη καυσίμων ενδέχεται να δει κάποια περιορισμένη ανακούφιση. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα αρχίσει να επιτρέπει σε εταιρείες να μεταπωλούν πετρέλαιο της Βενεζουέλα προς την Αβάνα για «εμπορική και ανθρωπιστική χρήση», σε μια περίοδο που οι διμερείς εντάσεις παραμένουν στο αποκορύφωμά τους.
Η Βενεζουέλα αποτελεί τον βασικότερο προμηθευτή πετρελαίου της Κούβας. Ωστόσο, μετά την απαγωγή και φυλάκιση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στη Νέα Υόρκη τον Ιανουάριο, με κατηγορίες για ναρκωτικά και όπλα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανέλαβε τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας του Καράκας και ανέστειλε τις εξαγωγές προς την Κούβα. Η Ουάσινγκτον διατηρεί επί δεκαετίες ψυχρές σχέσεις με την Αβάνα, ενώ σύμφωνα με αμερικανικά μέσα η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος στο νησί έως το τέλος του 2026.
Η μερική αλλαγή πολιτικής ήρθε έπειτα από έντονες πιέσεις περιφερειακών ηγετών. Σε σύνοδο της CARICOM, παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο πρωθυπουργός της Τζαμάικα Άντριου Χόλνες προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη κρίση στην Κούβα μπορεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την Καραϊβική, επηρεάζοντας τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την οικονομία της περιοχής.
Η κρατικά ελεγχόμενη οικονομία της Κούβας βρισκόταν ήδη υπό πίεση λόγω του αμερικανικού εμπάργκο που ισχύει από το 1962, ως απόρροια της συμμαχίας της χώρας με τη Σοβιετική Ένωση κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Οι κυρώσεις έχουν κατά καιρούς αυστηροποιηθεί ή χαλαρώσει, ωστόσο η μακροχρόνια απομόνωση έχει οδηγήσει σε υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές, έντονο πληθωρισμό και συχνές ελλείψεις τροφίμων και ενέργειας. Η πανδημία COVID-19 επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση, με μαζική μετανάστευση ειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
Το πρόσφατο εμπάργκο πετρελαίου επιδείνωσε δραματικά την ενεργειακή κρίση. Αναφέρονται διακοπές ρεύματος που φθάνουν τις 20 ώρες ημερησίως, επηρεάζοντας νοσοκομεία, σχολεία, επιχειρήσεις και βασικές δημοτικές υπηρεσίες. Χειρουργεία έχουν ανασταλεί, μαθήματα ακυρώνονται και τα απορρίμματα συσσωρεύονται στους δρόμους. Τέσσερις ειδικοί εισηγητές του ΟΗΕ προειδοποίησαν ότι η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Ignacio Seni της εταιρείας Crisis 24, η Κούβα έχει χάσει έως και το 90% του εφοδιασμού της με καύσιμα και, παρά τα μέτρα περιορισμού, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πλήρη κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου. Πριν από τις κυρώσεις, η Βενεζουέλα κάλυπτε έως και το 50% των πετρελαϊκών αναγκών της χώρας, στο πλαίσιο συμφωνίας ανταλλαγής υπηρεσιών που ισχύει από το 2000.
Στις 29 Ιανουαρίου, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα επιβάλλοντας νέους δασμούς σε χώρες που πωλούν πετρέλαιο στην Κούβα, επικαλούμενος «εξαιρετική απειλή» για τις ΗΠΑ και κατηγορώντας, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, την Αβάνα για χρηματοδότηση τρομοκρατίας. Οι εισαγωγές από χώρες όπως το Μεξικό, η Ρωσία και η Αλγερία ανεστάλησαν, ενώ σύμφωνα με έρευνα των The New York Times, αμερικανικές αρχές προχώρησαν ακόμη και σε κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων στην Καραϊβική Θάλασσα. Οι ΗΠΑ ενίσχυσαν τη ναυτική τους παρουσία στην περιοχή από τον Σεπτέμβριο, ενόψει της επιχείρησης κατά του Μαδούρο.
Η κυβέρνηση του προέδρου Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ κατηγόρησε τις ΗΠΑ για συλλογική τιμωρία, ενώ ειδικοί του ΟΗΕ χαρακτήρισαν την αμερικανική οδηγία παράνομη και μορφή μονομερούς οικονομικού καταναγκασμού με εξωεδαφικές επιπτώσεις. Παράλληλα, χώρες όπως το Μεξικό και ο Καναδάς ανακοίνωσαν αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ η Ρωσία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής καυσίμων.
Η νέα αμερικανική απόφαση προβλέπει την έκδοση ειδικών αδειών για μεταπώληση βενεζουελάνικου πετρελαίου στην Κούβα, με την προϋπόθεση ότι οι συναλλαγές θα αφορούν αποκλειστικά εμπορική και ανθρωπιστική χρήση και δεν θα εμπλέκονται πρόσωπα ή οντότητες που συνδέονται με τον κουβανικό στρατό ή τις υπηρεσίες πληροφοριών. Παραμένει ασαφές εάν η Κούβα θα μπορέσει να εξασφαλίσει πετρέλαιο σε επιδοτούμενες τιμές, όπως στο παρελθόν. Αναλυτές εκτιμούν ότι χωρίς ουσιαστική χαλάρωση της πίεσης ή σημαντικές εισαγωγές καυσίμων, η οικονομική κρίση της χώρας δύσκολα θα αναστραφεί και ενδέχεται να επιταχυνθεί.
