Δημοσιεύθηκε: Δευτέρα 19 / 1 / 2026 , 14:39 από news_room

Τιμήθηκε η Ιερά Μνήμη του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού στα Κάτω Πατήσια (Εικόνες)

ΕΛΛΑΔΑ – ΑΘΗΝΑ, ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΩΝ, 19 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026, ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΡΠΑΘΑΚΗΣ | Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και βυζαντινή μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε σήμερα Δευτέρα η εορτή του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού στον ομώνυμο περικαλλή ιερό ναό των Αθηνών.

Του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Πρωτοσύγκελος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, θεοφ. Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβας συμπαραστατούμενος των ιερέων του Ιερού Ναού και από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, και συμμετεχόντων πλήθους πιστών από την ευρύτερη περιοχή και ενορία που προσήλθαν για να συνεορτάσουν και να συμπανηγυρίσουν την Ιερά Μνήμη του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού. Ο Αρχιεπίσκοπος πρ. Αμερικής Δημήτριος στη συμπρωτεύουσα

Πριν την απόλυση ο θεοφιλέστατος στον σύντομο λόγο* του για την εορτή του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού σημείωσε:

Εχετε όλες τις θερμές ευχές και ευλογίες του Μακαριωτάτου Πατρός και ποιμενάρχου ημών Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάση, Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. Και μένω σε τούτο που διαβάζουμε στον κανόνα της εορτής του αγίου πως : «Με θεκτό θείων ενεργειών, μακαρίζομέν σε Ιεράρχα Χριστού Μάρκο μακάριε». Αυτός, λοιπόν, ο Άγιος Μάρκος, ο οποίος είναι γνωστός για τους λαμπρούς αγώνες και τα αριστεία του, αυτός ο θείος Μάρκος έκαμε πράξη την ένωση με τον Θεό, όπως και οι άλλοι ιεράρχες της εκκλησίας μας, τους οποίους εορτάζουμε το μήνα Ιανουάριο μαζί με τους μεγάλους οσίους και ασκητές.

Και έκαμε τι ο θείος Μάρκος, αδελφοί μου αγαπητοί;. Έκαμε τούτο πράξη. Έκαμε στην άκρη οποιαδήποτε απόσταση μπορεί να χωρίζει τον άνθρωπο από τον Θεό.

Έκαμε πράξη την ένωση, όπως είπαμε, με τον Θεό, με ποιον τρόπο;, βάζοντας κατά νου, βάζοντας στην άκρη, κατά μέρος, όλα όσα είναι δυνατά να μας χωρίζουν και αυτά είναι

πρώτον ιδιωτικές μας μέριμνες και φροντίδες. Πολλές φορές, η αλήθεια είναι ότι εμείς οι άνθρωποι, μέσα στην παραζάλη την καθημερινή, με τον αγώνα για τον βιοπορισμό, με τον αγώνα να μπορούμε να τακτοποιούμε τα βιοτικά μας, αφήνουμε στην άκρη και την προσευχή και τη μελέτη του Λόγου του Θεού και την ενασχόλησή μας με τα πνευματικά μας, που όμως είναι απαραίτητα περισσότερο από κάθε τι άλλο. Γι’ αυτό, λοιπόν, οι Άγιοι Πατέρες μας θυμίζουν ότι οποιαδήποτε τέτοια ενασχόληση είναι βλαπτική για τον άνθρωπο όταν δεν έχει πνευματικότητα μέσα, όταν δηλαδή δεν αφιερώνουμε και λίγη ώρα στο ταμείο μας, προκειμένου να μιλήσουμε και με τον Θεό αλλά και με τον εαυτό μας και να δούμε πώς πορευόμαστε, πώς είναι η δική μας ζωή και πώς είναι η ζωή την οποία οι Πατέρες μας υπέδειξαν ότι οφείλουμε να ζούμε ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί.

Έτσι, λοιπόν, ο θείος Μάρκος προς αυτήν την κατεύθυνση μας διαφωτίζει και μας διευκολύνει να κατανοήσουμε ότι η μελέτη των γραφών είναι πάρα πολύ σημαντική γιατί γνωρίζουμε καλά ότι οτιδήποτε μας απασχολεί, μπορούμε μέσα από την γραφή να βρούμε τη λύση. Γι’ αυτό λοιπόν έχει η γραφή για τον Άγιο ότι διέπρεψε ως ιερέας αλλά και διέλαμψε ως αρχιερέας και ήθλησεν υπέρ της Εκκλησίας του Χριστού πάνυ καλώς.

Ένας τέτοιος, λοιπόν, ιεράρχης για τον οποίο εγγράφει ότι ο λόγος του Θεού ου δέδεται, ήταν και ο Μάρκος ο οποίος σε κάθε ευκαιρία κήρυττε με δύναμη, με ενέργεια, με ενδιαφέρον και πατρική μέριμνα τον Λόγο του Θεού για να τρέφει τις ανθρώπινες ψυχές. Αυτό που πρέπει να κάνουμε κι εμείς αφήνοντας, είπα, λίγο στην άκρη και τις μέριμνές μας τις άλλες προκειμένου να κοιτάξουμε για τα πνευματικά.

Μία άλλη δυσκολία που πρέπει να αφήσουμε στην άκρη για να ενωθούμε με τον Θεό είναι η αυτάρκεια που νιώθουμε πολλές φορές. Ίσως μια υποτιθέμενη αυτάρκεια μας απομακρύνει από τον Θεό και ποια μπορεί να είναι αυτή. Πτυχία, γνώσεις, ίσως κάποια χρήματα για κάποιους που τα έχουν, ίσως επίκαιροι και πρόσκαιρη δόξα. Όλα αυτά όμως δεν είναι ικανά να φέρουν τη χαρά στη ψυχή μας.

Η χαρά λένε οι Άγιοι Πατέρες έρχεται μόνο με την ένωση με τον Κύριό μας.

Μια δεύτερη, λοιπόν, δυσκολία που οφείλουμε αφήνουμε να παραμερίσουμε είναι αυτή της υποτιθεμένης αυτάρκειας, η οποία καθόλου δεν μας διευκολύνει αλλά μάλλον μας βλάπτει και μας δημιουργεί εγωισμό μέσα μας. Έναν εγωισμό ο οποίος δεν μας αφήνει να δούμε τον εαυτό μας κατάματα και να του καθρεφτίσουμε στη ζωή του Κυρίου μας και των Αγίων μας που είναι η ζωή του Χριστού παρατεινόμενη στους αιώνας.

Δείτε επίσης:

Και μία τρίτη δυσκολία που πρέπει να παραμερίσουμε για να ενωθούμε με τον Χριστό και το έκαμε πράξη που ο Άγιος Μάρκος και οι Άγιοι Μεγάλοι Πατέρες Εκκλησίας μας είναι και τούτη η αμαρτία.

Την αμαρτία όλοι οι άνθρωποι είμαστε επιρρεπείς σε αυτή διότι είναι αλήθεια ότι και μία ημέρα να είναι η ζωή μας αμαρτία θα κάνουμε, αμαρτίες θα κάνουμε. Όμως υπάρχει το λουτρό του Δευτέρου Βαπτίσματος, αυτό της μετανοίας, στο οποίο όταν προσερχόμαστε με συναίσθηση της αμαρτωλότητας μας, με διάθεση να καθαριστούμε, τότε λαμβάνουμε όντως τη συγχώρηση από το Πετραχήλι του Πνευματικού προσπίπτοντας εν μετανοία και συνειδότι καθαρό για να μπορέσουμε να ανακαινιστούμε, να καθαριστούμε και να προχωρήσουμε στον αγώνα μας για να κερδίσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών που δεν είναι δικό μας κατόρθωμα αλλά είναι δώρο του Παναγάθου Παντελεήμονος και Ευεργέτου μας Θεού.

Γι’ αυτό λοιπόν αγαπητοί μου ας κάνουμε πράξη αυτό που είπα αρχίζοντας από τις λίγες σκέψεις μου. Ποιο; Την ένωση με το Θεό μέσα από τα μυστήρια, μέσα από την προσευχή, μέσα από την μελέτη του Λόγου Του παραμερίζοντας εγωισμούς, αμαρτίες, την υποτιθέμενη αυτάρκεια αλλά και βάζοντας σε μια τάξη τα βιοτικά μας διότι όταν τα βιοτικά έρχονται να υπερκεράσουν τα πνευματικά τότε έχουμε πρόβλημα.

Γι’ αυτό λοιπόν ας ατενίσουμε το πρόσωπο του Κυρίου μας, ας θελήσουμε την ένωση μαζί Του. Ο Άγιος Μάρκος εξάλλου έχει μιλήσει πολύ για αυτό το θείο πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού το οποίο λάτρεψε και αγάπησε γι’ αυτό και υπερμάχησε και έκαμε αγώνες που είναι γνωστοί σε όλους σας εδώ όσοι Τον τιμάτε κατ΄έτος αλλά και όσοι έρχεστε και εκκλησιάζεστε στο Ναό αυτό στην ενορία μας αυτή και να συνεχίσετε με αγάπη στους Πατέρες, να προσέχεστε, να προσπαθείτε να τακτοποιείτε τα βιοτικά μας όλοι να τακτοποιούμε και να ενωνόμαστε καθημερινά με τον Αρχηγό της Πίστης Θεός μας. Θα ακούσουμε αν θέλει Θεό σε λίγες ημέρες εορτάζοντας την εορτή της Υπαπαντής.

Δεύτερον «Δεύτε, ούν, και ημείς Χριστώ συναντηθώμεν». Πώς θα γίνει αυτή η συνάντηση όταν Τον ξεχνάμε, όταν Τον παραμερίζουμε, όταν Τον θέλουμε μόνο, όταν Τον έχουμε ανάγκη και Τον κατεβάζουμε από εκεί στην ανάγκη;. Αυτό δεν είναι σχέση αδερφοί μου. Αυτό είναι μάλλον υπολογιστικό. Γι’ αυτό λοιπόν εμείς ας προσπαθούμε να Τον αγαπάμε με όλη μας την καρδιά να είναι Εκείνος η πρώτη και αυθεντική μας αγάπη και όλα τα άλλα θα μας προστεθούν. Χρόνια καλά και ευλογημένα στους πατέρες, στους συνεργάτες τους εδώ και σε όλους εσάς, τον ευλογημένο λαό του Θεού. Η Χάρις του Θεού να χαρίσει υγεία δύναμη και μια ευλογημένη νέα χρονιά με τις ευχές και του πνευματικού μας Πατρός και Ποιμενάρχου, του Αρχιεπισκόπου μας κ. Ιερωνύμου.

Κατόπιν, τον λόγο έλαβε ο ιερέας του Ι.Ν. του Αγίου Μάρκου π. Κωνσταντίνος ο οποίος με θερμά λόγια προς τον νέο Επίσκοπο ανέφερε: «Θεοφιλέστατε Άγιοι Επίσκοπε Χριστουπόλεως και Πρωτοσύγκελε της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Κύριε, κύριε Βαρνάβα, με ιδιαίτερη χαρά, συγκίνηση και υγιή αγάπη σας καλοσωρίζουμε σήμερα στο Πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό μας, του Αγίου Μάρκου, του Ευγενικού Κάτω Πατησίων, στην πρώτη σας επίσκεψη μετά την εκλογή σας στο Επισκοπικό Αξίωμα. Για εμάς η παρουσία σας έχει και ξεχωριστή προσωπική σημασία, καθώς και εσείς και εγώ γαλουχηθήκαμε πνευματικά στο Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά Πατησίων, υπηρετώντας από μικρά παιδιά την Εκκλησία με κοινά όνειρα, πίστη και αγάπη προς τον Χριστού.

Σήμερα δοξάζουμε τον Θεό που σας αξίωσε σε αυτό το υψηλό και ιερό διακόνημα. Σας ευχαριστούμε θερμά για την αγάπη σας, τη τιμή, την ευλογία και τη στήριξή σας, και την πνευματική σας καθοδήγηση και ευχόμαστε από εκ βάθους καρδίας ο Κύριος δια πρεσβειών του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού να σας χαρίζει υγεία, δύναμη και φωτισμό στο πολυσήμαντο έργο σας. Εις Δόξαν Θεού και οικοδομή της Εκκλησίας, εις πολλά και ευλογημένα έτη θεοφιλέστατε άξιος. Άξιος!».

Ακολουθεί ο βίος του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού:

Κρατεί μεν Άτλας μυθικώς ώμοις πόλον,
Κρατεί δ’ αληθώς Μάρκος Oρθοδοξίαν.

Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός γεννήθηκε το 1392 μ.Χ. από ευσεβείς και πιστούς γονείς, τον αρχιδικαστή, σακελλίων και διάκονο της Μεγάλης Εκκλησίας Γεώργιο και τη Μαρία που ήταν κόρη του ευσεβούς ιατρού Λουκά. Είχε ακόμα έναν μικρότερο αδερφό που ονομαζόταν Ιωάννης. Λόγω των πολλών του πνευματικών χαρισμάτων έκανε περίλαμπρες θεολογικές και φιλοσοφικές σπουδές και μαθήτευσε στους πλέον φημισμένους διδασκάλους της εποχής του, τον Ιωάννη Χορτασμένο (κατόπιν Ιγνάτιο Μητροπολίτη Σηλυμβρίας) και τον μαθηματικό και φιλόσοφο Γεώργιο Γεμιστό Πλήθωνα. Μεταξύ των συμμαθητών του ήταν και ο μετ’ έπειτα άσπονδος εχθρός του Βησσαρίων ο καρδινάλιος που ήταν υπέρμαχος της ένωσης.

Δίδασκε στο φροντιστήριο του πατέρα του, και αργότερα, μετά τον θάνατο αυτού, τον διαδέχθηκε στο διδασκαλικό επάγγελμα. Διακρίθηκε σαν δάσκαλος της ρητορικής και μεταξύ των μαθητών του, που διέπρεψαν αργότερα, ήταν ο Γεώργιος Γεννάδιος Σχολάριος (ο πρώτος μετά την πτώσιν της Πόλεως Πατριάρχης), ο Θεόδωρος Αγαλλιανός, ο Θεοφάνης Μητροπολίτης Μηδείας και ο αδελφός του Ιωάννης ο Ευγενικός.

Στο 25ο έτος της ηλικίας του αποφάσισε να γίνει μοναχός και γι’ αυτό έφυγε σε μια Μονή στους Πριγκηπόνησους. Εκεί ετάχθη υπό την πνευματική επιστασία ενάρετου μοναχού, του Συμεών, ο όποιος τον έκειρε μοναχό και τον μετονόμασε από Εμμανουήλ, που ήταν το πρώτο του όνομα, σε Μάρκο. Κατόπιν από τα νησιά αυτά έφυγε και πήγε στη Μονή των Μαγκάνων, όπου χειροτονήθηκε Ιερέας. Αφού έγινε κληρικός, το 1436 μ.Χ. εκλέγεται Αρχιεπίσκοπος Εφέσου.

Ακολούθησε τον αυτοκράτορα Ιωάννη Παλαιολόγο στη Φεράρα και τη Φλωρεντία, όπου πραγματοποιήθηκε Σύνοδος για την ένωση της Ανατολικής και της Δυτικής Εκκλησίας. Εκεί ο Μάρκος ανεδείχθη ο θερμότερος και στερεότερος υπέρμαχος της Ορθοδοξίας, αρνούμενος να υπογράψει τον όρο της ψευδοενώσεως, έτσι που όταν ο πάπας Ευγένιος Δ’ (1431 – 1447 μ.Χ.) πληροφορήθηκε την απόφασή του είπε: «Μᾶρκος οὐχ ὑπέγραψε, λοιπὸν ἐποιήσαμεν οὐδέν».

Μετά την προδοτική ένωση της Φερράρας – Φλωρεντίας οι Βυζαντινοί εγκατέλειψαν την Ιταλία. Ο αυτοκράτορας παρέλαβε τον Άγιο Μάρκο στο αυτοκρατορικό πλοίο. Ύστερα από ταξίδι τρεισήμισι μηνών έφθασαν τελικά στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί οι κάτοικοι δέχθηκαν με αισθήματα εχθρικά και αποδοκίμασαν αυτούς που υπέγραψαν την ένωση, αλλά επιδοκίμασαν και τίμησαν τον Άγιο Μάρκο όπως αναφέρει ο υβριστής του γραικολατίνος επίσκοπος Μεθώνης Ιωσήφ: «ο Εφέσου είδε το πλήθος δοξάζων αυτόν ως μη υπογράψαντα και προσεκύνουν αυτώ οι όχλοι παθάπερ Μωϋσεί και Ααρών και ευφήμουν αυτόν και άγιον απεκάλουν» (PG 159, 992).

Στις 4 Μαΐου 1440 μ.Χ. ο Άγιος Μάρκος αναγκάστηκε να δραπετεύσει από την Βασιλεύουσα, διότι κινδύνευε η ζωή του, και να πάει στην Έφεσο που ήταν κάτω από τους Τούρκους. Εκεί αφού ποίμανε για λίγο το ποίμνιο του αναγκάσθηκε πάλι, τώρα από τους Τούρκους και τους ενωτικούς, να εγκαταλείψει την Έφεσο και μπήκε στο πλοίο που πήγαινε στο Άγιο Όρος, όπου είχε αποφασίσει να περάσει τον υπόλοιπο χρόνο της ζωής του. Όταν όμως το πλοίον έκαμε σταθμό στη Λήμνο ο Άγιος ανεγνωρίσθει και αμέσως συνελήφθη, κατόπιν αυτοκρατορικής εντολής και φυλακίσθηκε εκεί για δύο χρόνια. Κατά την διάρκεια της φυλακίσεώς του υπέφερε πολύ, αλλά όπως έγραψε στον ιερομόναχο Θεοφάνη τον εν Ευβοία «ο λόγος του Θεού και η της αληθείας δύναμης ου δέδεται, τρέχει δε μάλλον και ευοδούται, και οι πλείονες των αδελφών τη εμή εξορία θαρρούντες βάλλουσι τοις ελέγχοις τους αλιτηρίους και παραβάτας της ορθής πίστεως…».

Από την Λήμνο ο Άγιος εξαπέλυσε την περίφημο εγκύκλιο επιστολή του προς τους απανταχού της γης και των νήσων ευρισκομένους Ορθοδόξους Χριστιανούς. Με αυτήν ελέγχει αυστηρώς τους Ορθοδόξους εκείνους που αποδέχθηκαν την ένωση και με αδιάσειστα στοιχεία αποδεικνύει ότι οι λατίνοι είναι καινοτόμοι και γι’ αυτό λέει: «ως αιρετικούς αυτούς απεστράφημεν, και δια τούτο αυτών εχωρίσθημεν». Καλεί δε ο άγιος τους πιστούς να αποφεύγουν τους ενωτικούς, διότι αυτοί είναι «ψευδαπόστολοι και εργάται δόλιοι».

Μετά την αποφυλάκιση του άγιος Μάρκος λόγω της ασθενείας του δεν μπόρεσε να αποσυρθεί στο Άγιο Όρος, αλλά επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έγινε δεκτός μετά τιμών ως άγιος και ομολογητής. Από το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου των Μαγγάνων ο νέος ομολογητής διηύθυνε τον αγώνα κατά των ενωτικών, γράφοντας επιστολές στους μοναχούς και κληρικούς ενθαρρύνοντας τους να κρατούν την ορθή πίστη και να μη συνεργάζονται με τους ενωτικούς.

Οι διωγμοί, οι εξουθενώσεις και οι πιέσεις επιδείνωσαν την κατάσταση της υγείας του Αγίου Μάρκου και στις 23 Ιουνίου του 1444 μ.Χ., αφού είχε καλέσει κοντά του τα πνευματικά του τέκνα και ανέθεσε στον Γεώργιο Σχολάριο την αρχηγία του ανθενωτικού αγώνος, απεδήμησεν εις Κύριον. Ήταν μόλις 52 ετών.

Στον επικήδειο λόγο που εξεφώνησε ο Γεώργιος Σχολάριος, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ο όσιος «εν ιερεύσει διέπρεψεν, εν αρχιερεύσιν διέλαμψεν, ήθλησεν υπέρ της Εκκλησίας πάνυ καλώς αδάμαντος στερεώτερος ώφθη προς την μετάθεσιν…νυν γυμνή τη ψυχή της μακαριότητος εμφορείται ήν επέγνω καλώς και λαβείν εντεύθεν εσπούδασε την εν Χριστώ κεκρυμμένην ζήσας ζωήν και σύνεστι τοις ιεροίς διδασκάλοις της πίστεως, πάντων είνεκα δίκαιος ών εκείνοις συντάττεσθαι».

Αμέσως μετά την κοίμηση του ο Μάρκος τιμήθηκε ως άγιος και ομολογητής. Αυτό μαρτυρεί με πόνο και ο σύγχρονος και άσπονδος εχθρός του Ιωσήφ, ουνίτης επίσκοπος Μεθώνης, λέγων, «ώσπερ πολλούς μεν και άλλους, και τον καλούμενον Παλαμάν, και τον Εφέσου Μάρκον, ανθρώπους ούτ’ άλλως φρενήρεις, αλλά και δοξοσοφίας εμπεπλησμένους, μηδεμίαν αρετήν ή αγιωσύνην εν εαυτοίς έχοντας, μόνον δια το λέγειν και συγγράφειν κατά Λατίνων, δοξάζετε και υμνείτε, και εικόνας εγκοσμείτε αυτοίς και πανηγυρίζοντες, στέργετε αυτούς ως αγίους και προσκυνείτε» ( PG 159, 1357).

Την πρώτη ακολουθία προς τιμήν του Αγίου Μάρκου συνέθεσε ο αδελφός του, Ιωάννης ο φιλόσοφος. Κατ’ αρχάς η μνήμη του εορταζόταν στις 23 Ιουνίου αλλά ο Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος, το 1456 μ.Χ., όρισε διά συνοδικής πράξεως, να εορτάζεται η μνήμη του στις 19 Ιανουαρίου, ημέρα προφανώς της ανακομιδής του λειψάνου του αγίου και ταφής αυτού στην μονή του Λαζάρου στον Γαλατά.

Οι αγώνες του Μάρκου και του μαθητού του Γενναδίου αναγνωρίστηκαν από την μεγάλη σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως που τελείωσε το 1484 μ.Χ. και κατέγραψε τα ονόματα τους, ως πατέρων αγίων, στο Συνοδικό της Ορθοδοξίας.

*Μετεγγραφή από ηχητικό απόσπασμα

Πηγή – Φωτογραφίες: Βαγγέλης Καρπαθάκης

Η εορτή του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού στα Κάτω Πατήσια Τιμήθηκε η Ιερά Μνήμη του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού στα Κάτω Πατήσια (Εικόνες)