Η δημοσιογραφία δεν ήταν ποτέ έυκολη υπόθεση στον Παγκόσμιο Νότο. Οι δημοσιογράφοι στον Παγκόσμιο Νότο έρχονται συχνά αντιμέτωποι με αυταρχικά νομικά πλαίσια που εμποδίζουν την άσκηση του επαγγέλματός τους.
Παρότι οι κανονισμοί και οι πολιτικές διαφέρουν από χώρα σε χώρα, παρουσιάζουν και πολλά κοινά χαρακτηριστικά, ιδιαίτερα όσον αφορά τις προσπάθειες περιορισμού του ψηφιακού χώρου και της πρόσβασης στην πληροφορία, ποινικοποίησης της ελευθερίας του λόγου και υπονόμευσης της κυβερνοασφάλειας.
Η συζήτηση – πάνελ φωτίσε τους παρευρισκόμενους με τις εμπειρίες τεσσάρων νέων δημοσιογράφων από την Αφρική, τη Λατινική Αμερική, την Ασία και τη Μέση Ανατολή, οι οποίοι εργάζονται ως δημοσιογράφοι μέσα σε δύσκολα και περίπλοκα περιβάλλοντα.
Οι ομιλητές παρουσίασαν τα βασικά νομικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι στον Παγκόσμιο Νότο και θα διερευνήσουν στρατηγικές και μηχανισμούς αντιμετώπισής τους.
Δείτε επίσης:
- Ξεκίνησε το iMEdD Forum 2025, στην Αθήνα
- Ξεκινά σήμερα το 7ο Φόρουμ Δημοσιογραφίας του iMEdD, στην Αθήνα
- Συνεχίζεται για 2η ημέρα το συνέδριο Δημοσιογραφίας του iMEdD, στην Αθήνα
Η συντονίστρια Ronna Nirmala
Ερευνήτρια Δημοσιογράφος στο Project Multatuli σημείωσε: Κλείνουν ανεξάρτητα ΜΜΕ, μηνύσεις, αγωγές, οι οποίες έχουν σκοπό να αποστραγγίσουν τα οικονομικά των δημοσιογράφων αλλά επίσης σκόπος τους να μην διαδίδονται ειδήσεις, ηλεκτρονικά, έτσι θα τις ειδήσεις τις αποκαλούν fake news μειώνοντας την ελευθερία της έκφρασης στο διαδίκτυο. Τα ισχυρά συμφέροντα πλέον θέλουν να εκφοβίζουν δια της νομικής οδού δημοσιογράφους. Ας δούμε τι γίνεται ακριβώς:
Στην Ιορδανία
Σχετικά με την Ιορδανία μίλησε η δημοσιογράφος Afnan Abu Yahia η οποία σημείωσε: Κανονικά δεν πρέπει να γίνονται διακρίσεις βόρειας ή νότιας πλευράς.
Κυβερνοέγκλημα στην ιορδανία
Και συνέχισε σχετικά: ” Ο νόμος δεν ειναι κακός, υπάρχει φάσμα του και πρέπει να προστατεύει τον κόσμο. Η Κυβέρνηση της Ιορδανίας χρησιμοποιεί τον νόμο για το κυβερνοέγκλημα εναντίον των δημοσιογράφων. Υπάρχει ένα κατασταλτικό κύμα στην αραβική άνοιξη που ξεκίνησε το 2011. Η κυβέρνηση τότε μετά την on line αναζήτηση χιλιάδων ατόμων η κυβέρνηση θέλησε να ελέγξει την μετάδοση των ηλεκτρονικών πληροφοριών. Ένας νόμος που έχει ένα άρθρο Νο 11α όπου δυστυχώς η Ιορδανική κυβέρνηση το τροποποποίησε 3 φορές, με σκοπό να επιτεθεί σε δημοσιογράφους”.
Υπογράμμισε το πως “πάνω απο 800 δημοσιογράφοι τέθηκαν σε περιορισμό”.
Επίσης από την εμπειρία της η Δημοσιογράφος ανέφερε ” Τα άρθα του νόμου αυτού, ο οποίος νόμος ποινικοποεί τη δυσφήμιση μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα ακόμα και όταν κάποιος ποστάρει στο facebook, τότε, αυτός ο νόμος μπορεί να “ενοχοποιήσει” τον συγγραφέα και να επικαλεστεί κάποιος πχ δυσφήμιση για άτομο ή και για σχέσεις με μία χώρα. Εκφοβίζονται οι δημοσιογράφοι να μήν διαδίδουν το έργο τους. Μπορεί να του ασκηθεί δίωξη και μπορεί να χάσουν το δικαίωματα του να επικρίνουν τα κοινά”.
Η Afnan Abu Yahia ανέφερε συνοψίζοντας ότι αυτός ο νόμος δυσκολεύει, επηρεάζει και ουσιαστικά παραβιάζει τα προσωπικά δεδομένα αφού οι πάροχοι μπορεί να παρακολουθούν τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών. Αυτός είναι ο νόμος της Ιορδανίας. Κάποιοι δημοσιογράφοι όπως ο ayman sandouka ο οποίος κλήθηκε να πληρώσει αποζημιώσεις. Ο κανονισμός αυτός είναι μία διάκριση. Ένα προσχέδιο αυτού του νόμου της Ιορδανίας υπήρχε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απο το 2006. Στις Αραβικές χώρες συνήθως δανείζονται άρθρα απο άλλες χώρες του αραβικού κόσμου.
Ήταν ένα απόσπασμα απο τη συζήτηση: Δημοσιογράφοι και ελευθερία του Τύπου στον Παγκόσμιο Νότο: Προκλήσεις και μηχανισμοί διαχείρισης που εκφωνήθηκε απο δημοσιογράφο στα πλαίσια του iMEdD Forum 2025 που πραγματοποείται απο τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2025 στον πολυχώρο του Θεάτρου Επιδαύρου στον Ταύρο (Πειραιώς 260).
Λίγα λόγια για το iMEdD Forum από την επίσημη ιστοσελίδα του
Διεθνές Forum Δημοσιογραφίας από το iMEdD
Όλα ξεκίνησαν το 2019 με ένα ερώτημα: Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου δεν θα συζητείται απλώς η δημοσιογραφία, αλλά θα ασκείται, θα αμφισβητείται και θα επαναπροσδιορίζεται; Το ερώτημα αυτό αποτέλεσε το έναυσμα για το Διεθνές Forum Δημοσιογραφίας του iMEdD, μια συνάντηση που έκτοτε έχει εξελιχθεί σε ένα δυναμικό σημείο συνάντησης για δημοσιογράφους, επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης και ακαδημαϊκούς από όλο τον κόσμο.
Κάθε Σεπτέμβριο στην Αθήνα, το Forum συγκεντρώνει βραβευμένους ερευνητές δημοσιογράφους, πρωτοπόρους των μέσων ενημέρωσης, υποστηρικτές της ελευθερίας του Τύπου, επικεφαλής των ειδησεογραφικών γραφείων, ακαδημαϊκούς, φωτορεπόρτερ, ντοκιμαντερίστες, δημοσιογράφους δεδομένων, fact-checkers, αναλυτές πολιτικής για τα μέσα ενημέρωσης, ιδρυτές μη κερδοσκοπικών μέσων ενημέρωσης, ειδικούς σε θέματα OSINT και storytellers – με κοινή συνισταμένη τη δέσμευση για μια δημοσιογραφία που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Με την πάροδο των ετών, το Forum έχει εμβαθύνει σε μερικές από τις πιο κρίσιμες προκλήσεις που διαμορφώνουν το τοπίο των μέσων ενημέρωσης, και εξελίσσεται συνεχώς για να αντιμετωπίζει τα πιο επίκαιρα ερωτήματα της δημοσιογραφίας:
Διαφάνεια, εμπιστοσύνη και λογοδοσία – οι πυλώνες της αξιόπιστης δημοσιογραφίας σε μια εποχή που η εμπιστοσύνη του κοινού υποχωρεί.
Δημοσιογραφία σε συνθήκες κρίσης – από την κάλυψη της πανδημίας COVID-19 έως την ενημέρωση σε ζώνες συγκρούσεων και ανθρωπιστικές καταστροφές.
Ο αγώνας κατά της παραπληροφόρησης και των απειλών για την ελευθερία του Τύπου – η διαχείριση της λογοκρισίας, της παραπληροφόρησης και ο αγώνας για ανεξάρτητη ενημέρωση.
Το μέλλον της αφήγησης (storytelling) – η τεχνητή νοημοσύνη στη δημοσιογραφία, οι νέες μέθοδοι έρευνας και η εξέλιξη του περιφερειακού Τύπου σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο.
Βιωσιμότητα των μέσων ενημέρωσης – διερεύνηση μοντέλων χρηματοδότησης, καινοτομία στις αίθουσες σύνταξης και βιωσιμότητα της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.
Η κλιματική κρίση και το περιβαλλοντικό ρεπορτάζ – ο ρόλος της δημοσιογραφίας στην αποκάλυψη των οικολογικών απειλών και στη λογοδοσία της εξουσίας.
Τεχνολογία, επιτήρηση και ψηφιακά δικαιώματα – εξισορρόπηση της καινοτομίας με τις ηθικές ανησυχίες σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο ψηφιακό τοπίο.
Τι ακολουθεί για τη δημοσιογραφία; – πρόβλεψη των προκλήσεων και των ευκαιριών που έρχονται σε μια εποχή πρωτοφανούς μετασχηματισμού.
Ένα παγκόσμιο δίκτυο δημοσιογράφων και οργανισμών
Από την αρχή, το Forum ήταν κάτι περισσότερο από ένα απλό συνέδριο – είναι μια πλατφόρμα συνεργασίας.
Με την πάροδο των ετών, έχει υποδεχθεί εκατοντάδες ομιλητές από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων δημοσιογράφοι που ερευνούν τη διαφθορά, φωτορεπόρτερ που καταγράφουν την ιστορία όπως αυτή εκτυλίσσεται και συντάκτες που διαμορφώνουν το μέλλον στις αίθουσες σύνταξης.
Ταυτόχρονα, φιλοξενεί και άλλες σημαντικές εκδηλώσεις και συνέδρια, προωθώντας συνέργειες και ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για την προώθηση της δημοσιογραφίας.
Το Media Village διευρύνεται, φέρνοντας σε επαφή προσκεκλημένους οργανισμούς μέσων ενημέρωσης, ομάδες για την ελευθερία του Τύπου και δημοσιογραφικές πρωτοβουλίες για να ανταλλάξουν γνώσεις, να διερευνήσουν συνεργασίες και να υποστηρίξουν την ανεξάρτητη δημοσιογραφία.
Μια διαδραστική δημοσιογραφική εμπειρία
Το Forum δεν αφορά μόνο τα πάνελ και τις κεντρικές ομιλίες, αλλά και την συμμετοχική και πρακτική δημοσιογραφία. Κάθε χρόνο, οι συμμετέχοντες παρακολουθούν εργαστήρια, διαδραστικές εγκαταστάσεις, φωτογραφικές εκθέσεις που προάγουν τη σκέψη και λαμβάνουν μέρος σε πειραματισμούς αφήγησης ιστοριών (live journalism sessions).
Μια αναπτυσσόμενη κοινότητα συμμετεχόντων
Αυτό που ξεκίνησε ως μια συνάντηση μερικών εκατοντάδων ατόμων έχει πλέον διευρυνθεί σε μια δυναμική κοινότητα δημοσιογράφων, ερευνητών και επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Όλο και περισσότεροι νέοι επαγγελματίες συμμετέχουν στο Forum, πρόθυμοι να ανταλλάξουν ιδέες, να δημιουργήσουν συνδέσεις και να διαδραματίσουν ρόλο στη διαμόρφωση του μέλλοντος της δημοσιογραφίας.
Κάθε χρόνο, το Διεθνές Forum Δημοσιογραφίας του iMEdD εξελίσσεται, αλλά η βασική του αποστολή παραμένει αμετάβλητη: η ενδυνάμωση της δημοσιογραφίας μέσω της συνεργασίας, της καινοτομίας και της ακεραιότητας. Κάθε διοργάνωση βασίζεται στην προηγούμενη, διαμορφώνοντας μια ιστορία που δημιουργούμε μαζί
Πηγή – Φωτογραφίες: Βαγγέλης Καρπαθάκης
